నోబెల్ అసంతృప్తి నుంచి గ్రీన్ల్యాండ్ డిమాండ్ వరకు.. ట్రంప్ లేఖతో యూరప్లో కలకలం
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ నార్వే ప్రధానికి రాసిన ఒక లేఖ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర దుమారం రేపుతోంది. సాధారణంగా దేశాధినేతల మధ్య జరిగే ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు అత్యంత రహస్యంగా ఉంటాయి, కానీ పీబీఎస్ న్యూస్హౌర్ ప్రతినిధి నిక్ షిఫ్రిన్ ఈ లేఖను బహిర్గతం చేయడంతో అగ్రరాజ్య వ్యూహాలు బయటపడ్డాయి. ఇది కేవలం ఒక లేఖ మాత్రమే కాదు, అమెరికా భవిష్యత్ విదేశాంగ విధానంలో రాబోయే పెను మార్పులకు సంకేతమని దౌత్య నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
రాయబారుల ద్వారా వ్యూహాత్మక లీక్
ఈ లేఖను కేవలం నార్వే ప్రధానికే పరిమితం చేయకుండా, అమెరికా జాతీయ భద్రతా మండలి సిబ్బంది వాషింగ్టన్లోని పలు యూరోపియన్ రాయబారులకు కూడా పంపడం గమనార్హం. తమ దేశాధినేతలకు ఈ సమాచారాన్ని చేరవేయాలని సూచించడమంటే, ఇది పొరపాటున జరిగిన లీక్ కాదని, ఐరోపా దేశాలకు ట్రంప్ ఇస్తున్న ముందస్తు హెచ్చరిక అని అర్థమవుతోంది. దీంతో ఒక్కసారిగా నాటో కూటమి దేశాల్లో ఆందోళన మొదలైంది.
నోబెల్ నిరాకరణపై ట్రంప్ ఆగ్రహం
లేఖలో ట్రంప్ తన వ్యక్తిగత అసంతృప్తిని ఏమాత్రం దాచుకోలేదు. ఎనిమిదికి పైగా యుద్ధాలను ఆపిన ఘనత తనదేనని, అయినా నార్వే పార్లమెంట్ నియమించే నోబెల్ కమిటీ తనకు శాంతి బహుమతిని నిరాకరించిందని ఆయన తీవ్రంగా ఆక్షేపించారు. "మీరు నాకు నోబెల్ ఇవ్వనందున, ఇకపై నేను కేవలం 'శాంతి' గురించి మాత్రమే ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదని భావిస్తున్నాను. అమెరికా ప్రయోజనాలే నాకు ముఖ్యం" అని స్పష్టం చేయడం ఆయన మారిన ధోరణికి అద్దం పడుతోంది.
గ్రీన్ల్యాండ్ ఆక్రమణే లక్ష్యంగా వ్యాఖ్యలు
లేఖలోని ప్రధానాంశం గ్రీన్ల్యాండ్పై అమెరికా పెత్తనం. డెన్మార్క్ ఆధీనంలో ఉన్న ఈ అతిపెద్ద ద్వీపాన్ని అమెరికా స్వాధీనం చేసుకోవాలనేది ట్రంప్ చిరకాల వాంఛ. ఈ లేఖలో ఆయన డెన్మార్క్ సార్వభౌమత్వాన్నే ప్రశ్నించారు. "వందల ఏళ్ల క్రితం ఒక పడవ అక్కడ ఆగింది కాబట్టి అది వారిదైపోతుందా?" అని ప్రశ్నిస్తూ, డెన్మార్క్ చారిత్రక హక్కులను కొట్టిపారేశారు. ఈ ద్వీపాన్ని రష్యా, చైనా ముప్పుల నుండి కాపాడే శక్తి డెన్మార్క్కు లేదని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు.
నాటో దేశాలపై ఒత్తిడి మంత్రం
ట్రంప్ తన డిమాండ్లను నాటో బాధ్యతలతో ముడిపెట్టడం గమనార్హం. నాటో స్థాపన తర్వాత ఆ కూటమి కోసం తాను చేసినంత పని ఎవరూ చేయలేదని ఆయన చెప్పుకొచ్చారు. "నేను నాటో కోసం ఎంతో చేశాను, ఇప్పుడు నాటో అమెరికా కోసం (గ్రీన్ల్యాండ్ విషయంలో) ఏదో ఒకటి చేయాలి" అని పేర్కొన్నారు. ఇది మిత్రదేశాల నుంచి అమెరికా ఆశిస్తున్న 'ప్రత్యుపకారం' అని ఆయన మాటల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ట్రంప్ వివాదాస్పద వ్యాఖ్య
ఈ లేఖలో ట్రంప్ చేసిన అత్యంత వివాదాస్పద వ్యాఖ్య గ్రీన్ల్యాండ్ భద్రత గురించి. "గ్రీన్ల్యాండ్పై అమెరికాకు సంపూర్ణ, పూర్తిస్థాయి నియంత్రణ లేకపోతే ఈ ప్రపంచమే సురక్షితంగా ఉండదు" అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు. అంటే ప్రపంచ శాంతికి గ్రీన్ల్యాండ్పై అమెరికా ఆధిపత్యమే రక్షణ కవచమని ఆయన వాదిస్తున్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలు ఐరోపా దేశాల్లో సార్వభౌమత్వ భయాందోళనలను పెంచుతున్నాయి.
ఐరోపాలో రహస్య మంతనాలు
ట్రంప్ లేఖపై ఇప్పటివరకు వైట్ హౌస్ గానీ, నార్వే ప్రభుత్వం గానీ బహిరంగంగా స్పందించలేదు. అయినప్పటికీ తెరవెనుక తీవ్రస్థాయిలో రాజకీయ కదలికలు మొదలయ్యాయి. ముఖ్యంగా డెన్మార్క్ ప్రభుత్వం తమ మిత్రదేశాలతో అత్యవసరంగా సంప్రదింపులు జరుపుతోంది. అమెరికా తన మిత్రదేశాలపై ఇలాంటి ఒత్తిడి తీసుకురావడం భవిష్యత్తులో అట్లాంటిక్ సంబంధాలను దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.