ఏప్రిల్ 2026 నాటికి భారత్ రక్షణ ఎగుమతులు రూ.29,000 కోట్లు: రాజ్‌నాథ్ సింగ్

భారత రక్షణ రంగం స్వావలంబన దిశగా వేగంగా ముందుకు సాగుతోందని, ఏప్రిల్ 2026 నాటికి భారత రక్షణ ఎగుమతులు సుమారు రూ.29,000 కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉందని రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తెలిపారు. శుక్రవారం పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కొల్‌కతాలో నిర్వహించిన “సాగర్ సంకల్ప్ - రిక్లెయిమింగ్ ఇండియాస్ మెరిటైమ్ గ్లోరీ” అనే రక్షణ-సముద్ర చర్చా కార్యక్రమాన్ని ఆయన ప్రారంభించి మాట్లాడారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజినీర్స్ లిమిటెడ్, ఒక ప్రైవేట్ మీడియా సంస్థ సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి.

ప్రస్తుత ప్రపంచ పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయని, పాత ఆలోచనలు, పాత వ్యవస్థలు క్రమంగా మారిపోతున్నాయని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ అన్నారు. సరఫరా గొలుసులు పునర్వ్యవస్థీకరణ అవుతున్నాయని, కొత్త అంతర్జాతీయ సమీకరణలు ఏర్పడుతున్నాయని ఆయన చెప్పారు. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియా ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన భద్రతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. హోర్ముజ్ జలసంధి, పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతాలు ప్రపంచ చమురు, వాయువు సరఫరాకు అత్యంత కీలకమని, ఆ ప్రాంతంలో అస్థిరత పెరిగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం పడుతుందని వివరించారు. ఈ పరిస్థితుల్లో ఏర్పడుతున్న అనిశ్చితి ఇప్పుడు సాధారణ పరిస్థితిగా మారిపోతున్నదని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ప్రస్తుత కాలంలో సాంకేతికత అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నదని, ముఖ్యంగా రక్షణ రంగంలో అధునాతన, ఖచ్చితమైన సాంకేతికతలు విస్తృతంగా ఉపయోగంలోకి వస్తున్నాయని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ చెప్పారు. భవిష్యత్తు సవాళ్లను ఎదుర్కోవాలంటే రక్షణ సాంకేతిక రంగంలో కూడా భారత్ పూర్తిస్థాయి స్వావలంబన సాధించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ప్రభుత్వం రక్షణ ఉత్పత్తి రంగంలో అనేక నిర్మాణాత్మక, విధానపరమైన సంస్కరణలు చేపట్టిందని తెలిపారు. పారదర్శకత, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, పనితీరు ప్రమాణాలు, పరిశోధన–అభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టినట్లు ఆయన వెల్లడించారు.

రక్షణ రంగంలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు స్వావలంబన లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు. ముఖ్యంగా నౌకా నిర్మాణ రంగంలో గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజినీర్స్ సహా ఇతర షిప్‌యార్డులకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నామని తెలిపారు. నౌకా నిర్మాణాన్ని కేవలం ఉత్పత్తి కేంద్రంగా కాకుండా ఆధునిక సాంకేతిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తున్నదని చెప్పారు. ఇందుకోసం మౌలిక సదుపాయాల ఆధునికీకరణ, డిజిటల్ షిప్ డిజైన్ టూల్స్ వినియోగం, మాడ్యులర్ నిర్మాణ విధానాలు, సరఫరా గొలుసు సమన్వయం వంటి చర్యలు చేపడుతున్నామని ఆయన వివరించారు.

రక్షణ రంగంలో ప్రైవేట్ పరిశ్రమలకు కూడా సమాన అవకాశాలు కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుందని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తెలిపారు. దిగుమతి, ఎగుమతి ప్రక్రియలను సులభతరం చేయడం, డీఆర్డీఓ ప్రయోగశాలల వినియోగానికి అనుమతి ఇవ్వడం, గ్రీన్ ఛానల్ సర్టిఫికేషన్ అమలు చేయడం, రక్షణ కారిడార్లు ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ చర్యల ద్వారా ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేట్ రంగం కలిసి దేశ అభివృద్ధికి సహకరించే వాతావరణాన్ని ప్రభుత్వం సృష్టించిందని ఆయన అన్నారు.

ప్రభుత్వ చర్యల ఫలితంగా రక్షణ ఉత్పత్తి రంగంలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించామని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తెలిపారు. 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి రూ.1.50 లక్షల కోట్లకు పైగా చేరిందని చెప్పారు. అదే సమయంలో రక్షణ ఎగుమతులు సుమారు రూ.24,000 కోట్లకు చేరి ఇప్పటివరకు అత్యధిక స్థాయిని నమోదు చేశాయని పేర్కొన్నారు. ఏప్రిల్ 2026 నాటికి ఈ ఎగుమతులు సుమారు రూ.29,000 కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉందని, అలాగే 2029, 30 నాటికి రూ.50,000 కోట్ల విలువైన రక్షణ పరికరాలను ఎగుమతి చేయాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్దేశించిందని తెలిపారు.

ప్రస్తుతం దేశంలో తయారవుతున్న రక్షణ పరికరాలు, వేదికల్లో సుమారు 25 శాతం వరకు ప్రైవేట్ రంగం వాటా ఉందని, భవిష్యత్తులో ఈ వాటా 50 శాతం వరకు పెరుగుతుందని ఆయన విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు. భారత నౌకాదళానికి అవసరమైన యుద్ధనౌకలు, జలాంతర్గాములు ప్రస్తుతం పూర్తిగా భారతీయ షిప్‌యార్డులలోనే రూపకల్పన నుండి నిర్మాణం వరకు తయారవుతున్నాయని ఆయన తెలిపారు. ఇది స్వావలంబన దిశగా ఒక కీలక ముందడుగు అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

యుద్ధనౌకల నిర్మాణంలో ఎంఎస్ఎంఈలు, స్టార్టప్‌లు, స్థానిక సరఫరాదారులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ప్రశంసించారు. ఒక యుద్ధనౌక నిర్మాణం అనేక సంస్థల సమిష్టి కృషి ఫలితమని, దీనిని “కాంగ్లోమరేట్ ఎఫెక్ట్”గా ఆయన వివరించారు. ఈ సమిష్టి సహకారం వల్ల సామర్థ్యం పెరుగుతుందని, ప్రమాదాలు తగ్గుతాయని ఆవిష్కరణలకు దారితీసే పరిశ్రమ వ్యవస్థ ఏర్పడుతుందని చెప్పారు.

భారత నౌకా నిర్మాణ రంగాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రభుత్వం పలు ఆర్థిక సహాయ పథకాలను కూడా ప్రవేశపెట్టిందని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తెలిపారు. దీర్ఘకాలిక నిధుల కోసం ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులకు అనుకూల నిబంధనలు రూపొందించడం, పబ్లిక్–ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య నమూనాను ప్రోత్సహించడం వంటి చర్యలు తీసుకున్నట్లు ఆయన చెప్పారు. మారిటైమ్ ఇండియా విజన్ 2030, మారిటైమ్ అమృత కాల్ విజన్ 2047 కార్యక్రమాల కింద ప్రపంచ స్థాయి నౌకా నిర్మాణ కేంద్రాల అభివృద్ధికి సుమారు రూ.3 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు ప్రణాళికలో ఉన్నాయని ఆయన తెలిపారు.

దేశ భద్రత, సముద్ర వాణిజ్యం, అంతర్జాతీయ స్థిరత్వంలో భారత్ కీలక పాత్ర పోషించేలా సమన్వయంతో ముందుకు సాగాలని ఆయన అన్నారు. భారత నౌకాదళం సిద్ధత, “ఆపరేషన్ సిందూర్” వంటి విజయవంతమైన ఆపరేషన్లు, స్వావలంబన దిశగా తీసుకున్న చర్యలు భారత రక్షణ రంగం సరైన దిశలో సాగుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. 2030 నాటికి భారత్‌ను ప్రపంచంలోని టాప్–10 నౌకా నిర్మాణ దేశాలలో ఒకటిగా, 2047 నాటికి టాప్–5 దేశాలలో ఒకటిగా నిలబెట్టడం ప్రభుత్వ లక్ష్యమని ఆయన వెల్లడించారు.

ఈ సమావేశంలో నౌకాదళ ఉన్నతాధికారులు, విధాన నిర్ణేతలు, పరిశ్రమ ప్రతినిధులు పాల్గొని సముద్ర భద్రత, నౌకా నిర్మాణ రంగ అభివృద్ధి, ప్రపంచ వాణిజ్య అవసరాలకు అనుగుణంగా భారత నౌకా పరిశ్రమను విస్తరించే మార్గాలపై చర్చించారు.