అమెరికాలో ఆకాశాన్నంటుతున్న ఇంధన ధరలు

అమెరికాలో గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్) ధరలు ఊహించని రీతిలో పెరిగిపోయాయి. మంగళవారం నాటికి, అమెరికాలో ఒక గాలన్ రెగ్యులర్ గ్యాస్ సగటు ధర 4 డాలర్ల మార్కును దాటిపోయింది. 2022 తర్వాత ఈ స్థాయికి ధరలు చేరడం ఇదే మొదటిసారి. మోటార్ క్లబ్ ఏఏఏ నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుతం జాతీయ సగటు ధర గాలన్‌కు 4.02 డాలర్లుగా నమోదైంది. ఇరాన్ యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి ముందు ఉన్న ధరలతో పోలిస్తే, ఇది గాలన్‌కు ఒక డాలర్ కంటే ఎక్కువ పెరుగుదలను సూచిస్తోంది. దాదాపు నాలుగేళ్ల క్రితం రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధ సమయంలో అమెరికన్లు ఈ స్థాయి ధరలను ఎదుర్కొన్నారు. అయితే, ఇది కేవలం జాతీయ సగటు మాత్రమే అని, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో గ్యాస్ ధరలు ఎప్పుడో 4 డాలర్లను దాటి వినియోగదారులపై పెను భారాన్ని మోపుతున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. స్థానిక సరఫరా గొలుసులు, పన్ను రేట్ల వ్యత్యాసాల వల్ల ఒక రాష్ట్రానికి మరో రాష్ట్రానికి ఈ ధరల్లో మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి.

ఇరాన్ యుద్ధం, ముడి చమురు సంక్షోభం

గత ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సంయుక్తంగా ఇరాన్‌పై యుద్ధాన్ని ప్రకటించినప్పటి నుండి, గ్యాసోలిన్ తయారీకి ప్రధాన ముడి సరుకైన ముడి చమురు ధరలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో అస్థిరంగా మారాయి. మధ్యప్రాచ్యం ప్రపంచ చమురు అవసరాలలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. యుద్ధం కారణంగా ప్రధాన చమురు ఉత్పత్తిదారుల నుండి సరఫరా నిలిచిపోవడం, సరఫరా గొలుసులో అంతరాయాలు కలగడం వల్ల ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్నాయి. ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా దేశాలు పరస్పరం చమురు, సహజ వాయువు కేంద్రాలపై దాడులు చేసుకోవడం వల్ల ఉత్పత్తి సామర్థ్యం దెబ్బతిన్నది. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో సరఫరా మరింత తగ్గిపోతుందనే భయం ఇన్వెస్టర్లలో నెలకొంది, ఇది ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణమైంది.

నిత్యావసర వస్తువులపై ప్రభావం

ఇంధన ధరల పెరుగుదల కేవలం వాహనదారులకే పరిమితం కాకుండా, మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ముఖ్యంగా డీజిల్ ధర గాలన్‌కు 5.45 డాలర్లకు చేరుకోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. యుద్ధానికి ముందు ఇది 3.76 డాలర్లుగా ఉండేది. సరుకు రవాణా ట్రక్కులు, డెలివరీ వాహనాలు డీజిల్‌పైనే ఆధారపడతాయి కాబట్టి, రవాణా ఖర్చులు భారీగా పెరిగాయి. దీని ప్రభావం నేరుగా నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపై పడుతోంది. ఉదాహరణకు, యునైటెడ్ పోస్టల్ సర్వీస్ తమ పాపులర్ సేవలైన 'ప్రియారిటీ మెయిల్' వంటి వాటిపై 8 శాతం అదనపు ఛార్జీని వసూలు చేసేందుకు అనుమతి కోరుతోంది. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల సామాన్యుడు కొనే ప్రతి వస్తువు ధర పెరిగే అవకాశం ఉంది.

అమెరికాలోని సగటు కుటుంబాలు ఇప్పటికే పెరిగిన జీవన వ్యయంతో సతమతమవుతున్నాయి. ఇప్పుడు గ్యాస్ ధరల పెరుగుదల వారి బడ్జెట్‌ను మరింత అస్తవ్యస్తం చేస్తోంది. పెట్రోల్ కోసం ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేయాల్సి రావడంతో, ప్రజలు తమ ఇతర అవసరాలైన వినోదం, షాపింగ్ లేదా ఇతర సౌకర్యాల కోసం చేసే ఖర్చులను తగ్గించుకుంటున్నారు. గ్యాస్ ధరల పెరుగుదల వల్ల కేవలం రవాణా మాత్రమే కాకుండా, విద్యుత్ బిల్లులు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. వ్యాపార సంస్థలు తమ పెరిగిన రవాణా ఖర్చులను వినియోగదారుల పైనే వేస్తాయి కాబట్టి, రాబోయే రోజుల్లో కిరాణా సామాగ్రి ధరలు భారీగా పెరిగే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

అంతర్జాతీయ సరఫరా అడ్డంకులు

ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతం 'స్ట్రైట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ '. ప్రపంచంలోని మొత్తం చమురులో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ సముద్ర మార్గం గుండానే రవాణా అవుతుంది. ప్రస్తుత యుద్ధ వాతావరణం కారణంగా ఈ మార్గంలో ట్యాంకర్ల కదలికలు దాదాపు నిలిచిపోయాయి. చమురు ఉత్పత్తి చేసినప్పటికీ, దానిని మార్కెట్‌కు తరలించే మార్గం లేకపోవడంతో మధ్యప్రాచ్య దేశాలు ఉత్పత్తిని తగ్గించుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

ఈ అడ్డంకులు కొనసాగితే చమురు ధరలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. అమెరికా చమురు ఎగుమతి దేశం అయినప్పటికీ, అది ఉత్పత్తి చేసే చమురు రకం అన్ని రిఫైనరీలకు సరిపోదు. అందుకే అమెరికా ఇప్పటికీ ఇతర దేశాల నుండి ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోంది, దీనివల్ల అంతర్జాతీయ ధరల హెచ్చుతగ్గులు అమెరికాపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

ప్రభుత్వ చర్యలు

పెరుగుతున్న ధరల నుండి ప్రజలకు ఉపశమనం కలిగించడానికి అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ తన సభ్య దేశాల అత్యవసర నిల్వల నుండి 400 మిలియన్ బారెల్స్ చమురును విడుదల చేస్తామని ప్రకటించింది. ప్రారంభంలో ట్రంప్ యంత్రాంగం ఈ చర్యను తక్కువ చేసి చూసినప్పటికీ, ఇప్పుడు అంగీకరించక తప్పలేదు. అలాగే, వెనిజులా, తాత్కాలికంగా రష్యా నుండి చమురును పొందేందుకు ఆంక్షలను సడలించారు. నౌకాయాన రంగంలో శతాబ్ద కాలం నాటి 'జోన్స్ యాక్ట్' నిబంధనలను 60 రోజుల పాటు పక్కన పెడుతున్నట్లు వైట్ హౌస్ ప్రకటించింది. ఈ చర్యల వల్ల చమురు సరఫరా పెరిగి ధరలు తగ్గుతాయని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది, అయితే ఈ ఉపశమనం వినియోగదారులకు చేరడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు.

గ్యాస్ ధరల పెరుగుదలకు కేవలం యుద్ధం మాత్రమే కారణం కాదు, కాలానుగుణంగా వచ్చే మార్పులు కూడా తోడయ్యాయి. సాధారణంగా వసంత కాలం చివరలో, వేసవి ప్రారంభంలో అమెరికాలో గ్యాస్ ధరలు పెరుగుతుంటాయి. ఈ సమయంలో ప్రజలు ఎక్కువగా ప్రయాణాలు చేస్తారు కాబట్టి డిమాండ్ పెరుగుతుంది. అలాగే, చలికాలం నుండి వేసవి కాలానికి సరిపడే 'సమ్మర్ బ్లెండ్' ఇంధనానికి రిఫైనరీలు మారాల్సి ఉంటుంది. సమ్మర్ బ్లెండ్ ఇంధనం తయారీకి ఖర్చు ఎక్కువ. రిఫైనరీలు ఇప్పటికే ఖరీదైన ముడి చమురును కొనుగోలు చేసి ఉండటం వల్ల, తక్కువ ధరల ప్రభావం వినియోగదారులకు త్వరగా చేరదు. ఈ సాంకేతిక, ఆర్థిక కారణాలు ధరల పెరుగుదలకు ఆజ్యం పోస్తున్నాయి.

రాబోయే రోజుల్లో గ్యాస్ ధరలు ఏ దిశగా సాగుతాయనేది పూర్తిగా ఇరాన్ యుద్ధం ఎంత కాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 2022 జూన్‌లో గ్యాస్ ధరలు గరిష్టంగా 5 డాలర్లకు చేరుకున్నాయి. ప్రస్తుత పరిస్థితులు గమనిస్తుంటే, యుద్ధం త్వరగా ముగియకపోతే ఆ రికార్డును కూడా అధిగమించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఆసియా వంటి ఇతర ప్రాంతాలతో పోలిస్తే అమెరికా కొంత మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ వాణిజ్య వస్తువైన చమురు ధరల ప్రభావం నుండి ఏ దేశమూ తప్పించుకోలేదు. రవాణా ఖర్చుల పెరుగుదల, ద్రవ్యోల్బణం, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థకు సవాలుగా మారాయి. ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలు ఎంతవరకు ఫలిస్తాయో వేచి చూడాలి.

మీ సొంత చమురును మీరే సమకూర్చుకోవాలి

హర్ముజ్ జలసంధి వేదికగా సాగుతున్న అంతర్జాతీయ చమురు సంక్షోభంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సోషల్ మీడియా వేదికగా సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇరాన్ పట్టులో ఉన్న ఈ కీలక సముద్ర మార్గాన్ని తిరిగి తెరవడానికి అమెరికాకు సహకరించని మిత్రదేశాలపై ఆయన తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేశారు. "మీ సొంత చమురును మీరే సమకూర్చుకోవాలి" అంటూ స్పష్టం చేసిన ట్రంప్, అమెరికా వద్ద ఇప్పటికే పుష్కలంగా చమురు నిల్వలు ఉన్నాయని, ఇతర దేశాలు తమ అవసరాల కోసం అమెరికా నుండే కొనుగోలు చేయాలని సూటిగా డిమాండ్ చేశారు.

అమెరికాలో గ్యాస్ ధరలు గాలన్‌కు 4 డాలర్ల మార్కును దాటి రికార్డు స్థాయికి చేరిన రోజే ట్రంప్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయడం గమనార్హం. యుద్ధం కారణంగా అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసు దెబ్బతిన్నప్పటికీ, అమెరికా తన ఇంధన భద్రత విషయంలో ధీమాగా ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. తమకు సహకరించని దేశాలకు రక్షణ కల్పించే బాధ్యతను మోయడానికి అమెరికా సిద్ధంగా లేదని, ఆయా దేశాలు తమ ఇంధన అవసరాల కోసం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను వెతుక్కోవాలని ఆయన హెచ్చరించారు.