పర్షియన్ గల్ఫ్‌లో కుప్పకూలిన అమెరికా నిఘా డ్రోన్

పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికా రక్షణ దళాలకు కోలుకోలేని దెబ్బ తగిలింది. అత్యంత అత్యాధునికమైన, గూఢచారి వ్యవస్థ కలిగిన ‘ఎంక్యూ-4సీ ట్రైటాన్’ డ్రోన్ కుప్పకూలినట్లు అమెరికా నావికా దళం అధికారికంగా ప్రకటించింది. సుమారు 240 మిలియన్ డాలర్ల (భారత కరెన్సీలో సుమారు ₹2,336 కోట్లు) విలువైన ఈ నిఘా విమానం సాంకేతిక కారణాల వల్ల కూలిందా లేక శత్రువుల దాడికి గురైందా అన్న కోణంలో చర్చ నడుస్తోంది. తొలుత ఇరాన్ దళాలే దీనిని కూల్చివేసినట్లు వార్తలు వచ్చినప్పటికీ, అమెరికా మాత్రం ఇది కేవలం ‘ప్రమాదం’ అని చెబుతూ నష్టాన్ని ధ్రువీకరించింది.

క్లాస్-ఏ మిషప్‌గా గుర్తింపు

అమెరికా రక్షణ శాఖ నిబంధనల ప్రకారం.. 2.5 మిలియన్ డాలర్ల కంటే ఎక్కువ నష్టం వాటిల్లితే దానిని ‘క్లాస్-ఏ’ ప్రమాదంగా పరిగణిస్తారు. తాజా ఘటనలో 240 మిలియన్ డాలర్ల ఆస్తి నష్టం సంభవించడంతో యూఎస్ నావల్ సేఫ్టీ కమాండ్ దీనిని తీవ్రమైన ప్రమాదంగా వర్గీకరించింది. ఏప్రిల్ 9వ తేదీన జరిగిన ఈ ఘటనపై విడుదల చేసిన సంక్షిప్త నివేదికలో.. ‘ఆపరేషనల్ సెక్యూరిటీ’ కారణాల దృష్ట్యా కచ్చితమైన ప్రదేశాన్ని వెల్లడించలేదు. అయితే ఈ ప్రమాదంలో ప్రాణనష్టం జరగలేదని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.

ట్రైటాన్ ప్రత్యేకతలివే!

నార్త్ రాప్ గ్రుమ్మన్ సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన ఈ ‘ఎంక్యూ-4సీ ట్రైటాన్’ ఒక అద్భుతమైన నిఘా యంత్రం. సముద్ర గర్భంలోనూ, ఉపరితలంపై జరుగుతున్న కదలికలను పసిగట్టడంలో ఇది దిట్ట. 50,000 అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తులో, నిరంతరాయంగా 24 గంటల పాటు ప్రయాణించగల సామర్థ్యం దీని సొంతం. 360 డిగ్రీల మల్టీ-ఇంటెలిజెన్స్ సెన్సార్లతో కూడిన ఈ డ్రోన్, సుమారు 7,400 నాటికల్ మైళ్ల పరిధిలో పర్యవేక్షణ చేయగలదు. ఇతర స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన వ్యవస్థల కంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ నిఘా కవరేజీని ఇది అందిస్తుంది.

భారీగా ఎంక్యూ-9 రీపర్ల నష్టం

కేవలం ట్రైటాన్ మాత్రమే కాకుండా, గత కొద్ది రోజులుగా అమెరికా వరుసగా డ్రోన్లను కోల్పోతుండటం కలకలం రేపుతోంది. జిన్హువా వార్తా సంస్థ కథనం ప్రకారం.. ఏప్రిల్ 1 నుండి ఇప్పటివరకు అమెరికా ఏకంగా 24 ‘ఎంక్యూ-9 రీపర్’ డ్రోన్లను కోల్పోయింది. హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్య ఇరాన్ ఈ డ్రోన్లను మట్టికరిపించినట్లు తెలుస్తోంది. ఒక్కో రీపర్ డ్రోన్ విలువ సుమారు 30 మిలియన్ డాలర్లు ఉండగా, మొత్తం నష్టం 720 మిలియన్ డాలర్లకు పైగానే ఉంటుందని అంచనా.

తక్కువ ఖర్చు.. ఎక్కువ సామర్థ్యం

సాధారణ యుద్ధ విమానాలతో పోలిస్తే ఈ ట్రైటాన్ డ్రోన్లు చాలా ప్రత్యేకం. ఇవి తక్కువ ఖర్చుతోనే 33 శాతం ఎక్కువ పనితీరును కనబరుస్తాయి. మామూలు విమానాలు గాల్లో ఎక్కువ సేపు తిరగాల్సి వస్తే చాలా ఖర్చవుతుంది, కానీ ఈ డ్రోన్లు 60 శాతం తక్కువ సమయంలోనే పనిని పూర్తి చేస్తాయి. పైగా వీటి మెయింటెనెన్స్ ఖర్చు కూడా సగం తక్కువే. గాల్లో ఉంటూనే శత్రువుల సమాచారాన్ని వెనువెంటనే సైన్యానికి చేరవేస్తూ యుద్ధ రంగంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇంతటి విలువైన సాంకేతికత కలిగిన డ్రోన్లు వరుసగా కూలిపోవడం అమెరికా సైన్యానికి ఇప్పుడు పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది.

హార్ముజ్ తీరంలో యుద్ధ మేఘాలు

ప్రస్తుతం పర్షియన్ గల్ఫ్, హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో తీవ్ర ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. అమెరికా తన అత్యాధునిక డ్రోన్లతో నిఘా పెంచగా, తమ భూభాగంలోకి చొరబడితే సహించేది లేదని ఇరాన్ హెచ్చరిస్తోంది. ఈ క్రమంలోనే భారీ విలువైన డ్రోన్లు కూలిపోవడం వెనుక ఇరాన్ ప్రమేయంపై అంతర్జాతీయంగా చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నష్టాల నేపథ్యంలో అమెరికా తన తదుపరి వ్యూహాన్ని ఎలా సిద్ధం చేసుకుంటుందనేది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.