ఇరాన్తో యుద్ధం ముగింపు దశకు.. ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన
ఇరాన్తో నెలకొన్న యుద్ధం దాదాపు ముగింపు దశకు చేరుకుందని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. తాజా పరిస్థితులపై ఆయన స్పందిస్తూ, "నేను ఇప్పుడే వెనక్కి తగ్గినా, ఇరాన్ మళ్లీ కోలుకోవడానికి కనీసం 20 ఏళ్లు పడుతుంది" అని వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్ అణ్వాయుధాలు తయారు చేయకుండా అడ్డుకోవడమే తన ప్రధాన లక్ష్యమని, లేనిపక్షంలో ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఆ దేశం ముందు మోకరిల్లాల్సి వచ్చేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇస్లామాబాద్లో జరిగిన చర్చలు విఫలమైనప్పటికీ, రాబోయే రెండు రోజుల్లో మరో దఫా చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉందని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
స్తంభించిన నౌకాయానం
ఇరాన్ రేవులను అమెరికా సైన్యం పూర్తిగా తన ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ నివేదిక ప్రకారం, గత 36 గంటల్లో ఇరాన్ నౌకాశ్రయాల నుంచి ఎటువంటి ఎగుమతులు, దిగుమతులు జరగకుండా అడ్డుకున్నారు. దాదాపు 10,000 మంది సైనికులు, పదికి పైగా యుద్ధనౌకలు ఈ దిగ్బంధంలో పాల్గొంటున్నాయి. ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో 90 శాతం సముద్ర వ్యాపారంపైనే ఆధారపడి ఉన్నందున, ఈ చర్యతో ఆ దేశం తీవ్ర సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. అయితే హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ఇతర దేశాల నౌకల రాకపోకలకు ఎలాంటి ఆటంకం లేదని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.
చర్చల కోసం రంగంలోకి పాక్ ఆర్మీ చీఫ్
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య చర్చల పునరుద్ధరణకు పాకిస్థాన్ ఆర్మీ చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ ఆసిమ్ మునీర్ చేస్తున్న కృషిని ట్రంప్ కొనియాడారు. "ఫీల్డ్ మార్షల్ అద్భుతమైన పని చేస్తున్నారు. ఆయన చొరవ వల్లే రెండో రౌండ్ చర్చలు సాధ్యమవుతున్నాయి" అని పేర్కొన్నారు. ఉగ్రవాదం, ప్రాంతీయ భద్రత దృష్ట్యా పాకిస్థాన్ పాత్ర ఇక్కడ కీలకంగా మారింది. ఇస్లామాబాద్ వేదికగా జరగబోయే ఈ చర్చల ఫలితంపైనే యుద్ధం అధికారిక ముగింపు ఆధారపడి ఉంది.
చైనా వెనక్కి
ఇరాన్కు ఆయుధాలు సరఫరా చేయవద్దని చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్కు తాను లేఖ రాశానని, దానికి ఆయన సానుకూలంగా స్పందించారని ట్రంప్ వెల్లడించారు. "నేను చైనా కోసమే హోర్ముజ్ జలసంధిని శాశ్వతంగా తెరిచి ఉంచుతున్నాను. అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ నన్ను కలిసినప్పుడు కౌగిలించుకుని ధన్యవాదాలు చెబుతారు" అని తనదైన శైలిలో వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్కు ఆయుధాలు ఇచ్చే దేశాలపై 50 శాతం టారిఫ్ విధిస్తామన్న హెచ్చరికల నేపథ్యంలో చైనా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
బ్రిటన్తో ముదిరిన విభేదాలు
మరోవైపు ఇరాన్ వ్యవహారంలో అమెరికాకు సహకరించని బ్రిటన్ ప్రధాని కీర్ స్టార్మర్పై ట్రంప్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. గతంలో చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలను పునఃసమీక్షిస్తామని హెచ్చరించారు. దీనిపై స్టార్మర్ స్పందిస్తూ.. "ఇది మా యుద్ధం కాదు, ఇందులో మేము భాగస్వాములు కాలేము. ఎంత ఒత్తిడి వచ్చినా మా నిర్ణయం మారదు" అని పార్లమెంట్లో స్పష్టం చేశారు. అయితే ఏప్రిల్ 27న కింగ్ చార్లెస్ అమెరికా పర్యటన యథావిధిగా కొనసాగుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
10 లక్షల మంది స్వదేశానికి
పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల వల్ల భారత్ అతిపెద్ద తరలింపు ప్రక్రియను చేపట్టింది. ఫిబ్రవరి 28 నుంచి ఇప్పటివరకు దాదాపు 9,84,000 మంది భారతీయులు సురక్షితంగా స్వదేశానికి చేరుకున్నారని విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ తెలిపింది. యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, ఓమన్ నుంచి విమాన సర్వీసులు కొనసాగుతుండగా, కువైట్ గగనతలం మూసివేత వల్ల రోడ్డు మార్గంలో ప్రయాణికులను తరలిస్తున్నారు. సుమారు 1,028 మంది విద్యార్థులు, 657 మంది మత్స్యకారులను ప్రత్యేక చొరవతో భారత్కు తీసుకువచ్చారు.
జపాన్ భారీ ఆర్థిక ప్యాకేజీ
చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్న నేపథ్యంలో ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు సహాయంగా జపాన్ 10 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు 1.2 బిలియన్ బారెళ్ల చమురు విలువ) నిధిని ప్రకటించింది. 'పవర్ ఆసియా' పేరుతో ప్రకటించిన ఈ పథకం ద్వారా చమురు నిల్వలను పెంచుకోవడం, సరఫరా గొలుసును పునరుద్ధరించడంపై దృష్టి సారించనున్నారు. హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత వల్ల జపాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినకుండా ఉండేందుకు ప్రధాని సనాయే తకైచి ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
నార్వేకు లాభాల పంట.. ఇరాన్ హెచ్చరికలు
మధ్య ప్రాచ్యంలో అశాంతి నార్వే వంటి దేశాలకు కలిసొచ్చింది. చమురు ధరలు పెరగడంతో మార్చి నెలలో నార్వే ఎగుమతుల ఆదాయం 28 శాతం పెరిగి 21 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. గ్యాస్ ఎగుమతులు కూడా రికార్డు స్థాయిలో పెరిగాయి. కాగా అమెరికా తన దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేయకపోతే గల్ఫ్ ప్రాంతం, ఎర్ర సముద్రం గుండా జరిగే అన్ని రకాల వ్యాపారాలను అడ్డుకుంటామని ఇరాన్ సైన్యం హెచ్చరించింది.
టెహ్రాన్లో బాంబు పేలుళ్లు
ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్లో బుధవారం ఉదయం రిమోట్ కంట్రోల్ సాయంతో ఐఈడీ పేలుళ్లు సంభవించాయి. ఈ ఘటనలో ముగ్గురు గాయపడినట్లు ఇరాన్ మీడియా తెలిపింది. దేశద్రోహులు చేసిన పనిగా దీన్ని అభివర్ణించిన ఇరాన్ సైన్యం, పరిస్థితి ప్రస్తుతం అదుపులోనే ఉందని ప్రకటించింది. అయితే ఒక అణ్వాయుధ నౌక అమెరికా దిగ్బంధాన్ని దాటుకుని ఇరాన్ తీరానికి చేరుకుందని ఫార్స్ వార్తా సంస్థ పేర్కొనడం ఉత్కంఠ రేపుతోంది.
మొండిగా ఇరాన్.. ఆంక్షల మధ్య చర్చలు
అమెరికా ఎన్ని ఒత్తిళ్లు తెచ్చినా లొంగిపోయే ప్రసక్తి లేదని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియాన్ స్పష్టం చేశారు. "మేము చర్చలకు సిద్ధం, కానీ లొంగిపోవడానికి కాదు. పౌరులపై దాడులు చేయడం ఏ చట్టం కిందకు వస్తుంది?" అని ఆయన ప్రశ్నించారు. ఏప్రిల్ 22తో ముగియనున్న కాల్పుల విరమణను మరో రెండు వారాలు పొడిగించేందుకు మధ్యవర్తులు ప్రయత్నిస్తున్నారు. అటు యూరేనియం శుద్ధిపై కూడా చర్చలకు సిద్ధమని ఇరాన్ చెబుతున్నా, తన అవసరాలకు అనుగుణంగా దాన్ని కొనసాగిస్తామని పట్టుబడుతోంది.
అయోమయంలో ప్రపంచం
యుద్ధం దాదాపు ముగిసిందని ట్రంప్ పదేపదే చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. అమెరికా తన విజయాన్ని ప్రకటించుకుంటున్నా, ఇరాన్ ప్రతిఘటన, చమురు ధరల పెరుగుదల ప్రపంచ దేశాలను ఆందోళనలో పడేస్తున్నాయి. వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ నేతృత్వంలోని బృందం ఇరాన్తో చర్చలు జరుపుతోంది. ఒకవైపు చర్చలు, మరోవైపు కఠిన దిగ్బంధం.. ఈ రెంటి మధ్య ఇరాన్ యుద్ధం ఏ మలుపు తిరుగుతుందో వేచి చూడాలి.