నింగిని తాకే గోపురాలు.. భక్తిని చాటే శిల్పాలు - గొల్లల మామిడాడ

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడ జిల్లాలో, గోదావరి ఉపనది అయిన తుల్యభాగ (అంతర్వాహిని) తీరాన కొలువై ఉన్న గొల్లల మామిడాడ గ్రామం ఆధ్యాత్మికతకు మారుపేరు. పచ్చని కోనసీమ ప్రకృతి ఒడిలో, నింగిని తాకేలా కనిపించే ఆకాశహర్మ్యాల వంటి గోపురాలు ఈ క్షేత్రానికి "గోపురాల మామిడాడ" అనే సార్థక నామధేయాన్ని తెచ్చిపెట్టాయి. 1889వ సంవత్సరంలో ద్వారంపూడి సుబ్బిరెడ్డి, రామిరెడ్డి అనే సోదరులు సీతారాముల పట్ల ఉన్న అచంచల భక్తితో చిన్నపాటి చెక్క విగ్రహాలతో ప్రతిష్టించిన ఈ ఆలయం, కాలక్రమేణా ఒక మహాద్భుత శిల్పకళా క్షేత్రంగా రూపాంతరం చెందింది. నేడు ఆంధ్ర దేశంలోని అత్యంత ఎత్తైన దేవాలయ గోపురాలలో ఒకటిగా నిలుస్తూ, భక్తుల పాలిట కల్పవల్లిగా విరాజిల్లుతోంది.

భద్రాచలం తర్వాత అంతటి వైభవంగా శ్రీరామనవమి వేడుకలు జరుపుకోవడంతో ఈ ఆలయానికి "చిన్న భద్రాచలం" అనే విశిష్ట గుర్తింపు లభించింది. 200 అడుగులకు పైగా ఎత్తుతో, పదకొండు అంతస్తుల రాజసంతో వెలిగిపోయే పశ్చిమ గోపురం ఈ ఆలయానికే తలమానికం. రామాయణ, మహాభారత, భాగవత గాథలను సజీవ శిల్పాలుగా మలిచిన ఈ గోపురాల నిర్మాణం, తెలుగువారి శిల్పకళా నైపుణ్యానికి అద్దం పడుతుంది. ఇక్కడ వెలసిన కోదండరాముడు కేవలం ఒక దైవంగానే కాక, ఈ ప్రాంత సంస్కృతికి, చరిత్రకు, ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి చిహ్నంగా నిలుస్తున్నాడు. ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో భక్తిని, కళను ఏకకాలంలో అనుభవించాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరూ త ప్పక దర్శించాల్సిన దివ్యధామం ఇది.

ఈ ఆలయ గోపురాలు రామాయణ, భారత, భాగవత గాథలను సజీవ శిల్పాలుగా ఆవిష్కరిస్తాయి. 1950లలో పూర్తయిన ఈ భారీ నిర్మాణాల్లోని 300 మెట్లు ఎక్కితే చుట్టుపక్కల ఉన్న పచ్చని కోనసీమ అందాలు కనువిందు చేస్తాయి. ముఖ్యంగా గర్భాలయం పైన ఉన్న అద్దాల మండపం (1975లో నిర్మితం) అందులోని శ్రీరామ పట్టాభిషేక దృశ్యాలు భక్తులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి. శ్రీరామనవమి వేడుకల సందర్భంగా ఇక్కడ జరిగే సీతారాముల కళ్యాణానికి ప్రభుత్వం తరపున పట్టువస్త్రాలు సమర్పించడం ఈ క్షేత్ర ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనం.

కేవలం రామచంద్రుడే కాకుండా, ఈ గ్రామంలో 1920లో కొవ్వూరి బసివిరెడ్డి గారిచే స్థాపించబడిన శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం మరొక ప్రధాన ఆకర్షణ. అరసవల్లి తర్వాత అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఈ భాస్కర క్షేత్రం, వైష్ణవ సంప్రదాయం ప్రకారం పూజలు అందుకుంటోంది. రథసప్తమి, భీష్మ ఏకాదశి వంటి పండుగల సమయంలో వేలాది మంది భక్తులు స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. ప్రకృతి ఒడిలో, ప్రశాంత వాతావరణంలో కొలువై ఉన్న ఈ జంట దేవాలయాలు భక్తులకు అటు భక్తిని, ఇటు మానసిక ప్రశాంతతను అందిస్తున్నాయి.

గొల్లల మామిడాడ పుణ్యక్షేత్రం నిర్మాణ నేపద్యం ..

తూర్పు గోదావరి (ప్రస్తుత కాకినాడ) జిల్లాలోని పెదపూడి మండలంలో ఉన్న గొల్లల మామిడాడ గ్రామానికి వందేళ్లపైబడిన ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. 19వ శతాబ్దం చివరలో, అనగా 1889లో స్థానిక భూస్వాములైన ద్వారంపూడి సోదరులు తమ భూమిని దానం చేసి ఒక చిన్న మందిరాన్ని నిర్మించారు. మొదట కేవలం చెక్క విగ్రహాలతో ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం, భక్తుల ఆదరణతో కాలక్రమేణా ఒక మహా క్షేత్రంగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ ప్రాంత ప్రజల అచంచల భక్తికి, త్యాగానికి ఈ ఆలయ నిర్మాణమే నిదర్శనం.

వాస్తు అద్భుతం

ఈ గ్రామాన్ని "గోపురాల మామిడాడ" అని పిలవడానికి ప్రధాన కారణం ఇక్కడి భారీ గోపురాలు. 160 అడుగుల ఎత్తు ఉన్న తూర్పు గోపురం (9 అంతస్తులు), 200 అడుగులకు పైగా ఉన్న పశ్చిమ గోపురం (11 అంతస్తులు) చూపరులను అబ్బురపరుస్తాయి. దక్షిణ భారత దేశ ద్రావిడ శైలిలో నిర్మించిన ఈ గోపురాలపై వేలాది శిల్పాలు చెక్కబడ్డాయి. ఒక్కో అంతస్తులో ఒక్కో పురాణ గాథను వివరించేలా ఉన్న ఈ శిల్పకళ, భారతీయ సంస్కృతికి అద్దం పడుతుంది.

చిన్న భద్రాచలంగా గుర్తింపు

భద్రాచలం తర్వాత అంతటి వైభవంగా శ్రీరామనవమి వేడుకలు జరుపుకునే క్షేత్రం కావడంతో దీనికి "చిన్న భద్రాచలం" అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది. భద్రాద్రిలో వలెనే ఇక్కడ కూడా సీతారాముల విగ్రహాలు అత్యంత సుందరంగా ఉంటాయి. గర్భాలయంలోని మూలవిరాట్టులను దర్శించుకుంటే సాక్షాత్తు అయోధ్య రాముడిని చూసిన అనుభూతి కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. తీరప్రాంత ఆంధ్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధ రామ క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.

అద్దాల మండపం - కళాత్మక వైభవం

1975లో నిర్మించిన అద్దాల మండపం ఈ ఆలయానికి ఒక ప్రత్యేక ఆకర్షణ. గర్భాలయం పైన అద్దాలతో అమర్చిన ఈ మండపంలో స్వామివారి ఊరేగింపు విగ్రహాలను ఉంచుతారు. అద్దాల ప్రతిబింబాల మధ్య స్వామివారిని చూడటం ఒక దివ్యానుభూతి. ఇక్కడి సున్నపు శిల్పాలు, రంగుల అలంకరణలు ఆధునిక శిల్పకళా నైపుణ్యానికి ప్రతీకలు.

తుల్యభాగ నది (అంతర్వాహిని )

ఈ దేవాలయం తుల్యభాగ నది ఒడ్డున ఉంది. పురాణాల ప్రకారం ఇది అంతర్వాహిణనిగా ప్రవహిస్తుంది. ఆలయానికి సమీపంలోనే ఉన్న పుష్కరిణిలోకి ఈ నది నీరు చేరుతుంది. భక్తులు ఈ పుష్కరిణిలో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించి స్వామివారిని దర్శించుకోవడం ఆచారంగా వస్తోంది. ఈ నదీ తీరం వల్ల గ్రామంలో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో పాటు ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి సౌందర్యం కూడా నెలకొంది.

శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయ వైభవం

శ్రీ సీతారామ ఆలయంతో పాటు, గొల్లల మామిడాడలో సూర్య దేవాలయం కూడా ఎంతో ప్రసిద్ధి పొందింది. 1920లో కొవ్వూరి బసివిరెడ్డి దీనిని నిర్మించారు. జమిందారీ వంశానికి చెందిన వీరు తమ ఆస్తులను ఆలయ నిర్వహణ కోసం ధారబోశారు. ఈ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న కొబ్బరి తోటలు, పచ్చని పొలాలు కేరళలోని ఆలయాలను తలపిస్తాయి. ఆదివారాలు ఈ ఆలయానికి భక్తుల రద్దీ అధికంగా ఉంటుంది.

ఇక్కడ పూజా కార్యక్రమాలు కచ్చితమైన వైష్ణవ సంప్రదాయం (శ్రీవైష్ణవం) ప్రకారం జరుగుతాయి. ప్రతిరోజూ పారాయణాలు, అర్చనలు నిర్వహిస్తారు. సూర్య దేవాలయంలో శైవాగమ పద్ధతిలో అభిషేకాలు కూడా జరుగుతాయి. భక్తులు తమ కోరికలు తీరితే స్వామివారికి మొక్కులు చెల్లించుకోవడం ఇక్కడ విశేషం.

పండుగలు, ఉత్సవాలు

శ్రీరామనవమి ఇక్కడ అతిపెద్ద పండుగ. తొమ్మిది రోజుల పాటు జరిగే ఈ ఉత్సవాల్లో భాగంగా సీతారామ కళ్యాణం కనుల పండువగా నిర్వహిస్తారు. దీనితో పాటు వైకుంఠ ఏకాదశి నాడు ఉత్తర ద్వార దర్శనం కోసం లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. సూర్య దేవాలయంలో రథసప్తమి నాడు స్వామివారికి ప్రత్యేక పూజలు, రథోత్సవం జరుగుతాయి.

ఆలయ వ్యవస్థాపకులు, ప్రస్తుత ధర్మకర్తలు ఆధ్యాత్మికతతో పాటు సామాజిక సేవకు కూడా ప్రాముఖ్యతనిస్తున్నారు. పండుగ రోజుల్లో వేలాది మందికి అన్నదానం చేయడం ఇక్కడి ఆనవాయితీ. దూరప్రాంతాల నుండి వచ్చే భక్తుల కోసం సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడంలో ఆలయ కమిటీ నిరంతరం కృషి చేస్తోంది.

వసతులు, రవాణా

కాకినాడకు కేవలం 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటం వల్ల ఈ క్షేత్రానికి చేరుకోవడం సులభం. రాజమండ్రి, అమలాపురం నుండి కూడా బస్సు సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ పెద్దగా గెస్ట్ హౌస్‌లు లేకపోయినా, భక్తులు దర్శనం చేసుకుని తిరిగి వెళ్ళడానికి వీలుగా రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ప్రశాంతమైన గ్రామీణ వాతావరణం భక్తులకు కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇస్తుంది.

కేవలం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగానే కాకుండా, ఫోటోగ్రఫీ, వాస్తుశిల్ప ప్రియులకు కూడా గొల్లల మామిడాడ ఒక అద్భుత ప్రదేశం. ఎత్తైన గోపురాల మీద నుండి చూస్తే కనిపించే ప్రకృతి దృశ్యాలు అద్భుతంగా ఉంటాయి. దక్షిణ భారత దేశ సంస్కృతిని, గ్రామీణ వైభవాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ గ్రామం ఒక పర్యాటక ఆకర్షణగా మారుతోంది.

గొల్లల మామిడాడ కోదండరామ, సూర్యనారాయణ స్వామి దేవాలయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక వారసత్వానికి మణిహారాలు. భక్తి, శిల్పకళ, ప్రకృతి సమపాళ్లలో కలిసిన ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక మధుర స్మృతిగా మిగిలిపోతుంది. తుల్యభాగ తీరాన వెలసిన ఈ గోపురాల గ్రామం తరతరాల ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్ని తనలో భద్రపరుచుకుని నేటికీ వెలుగులు విరజిమ్ముతోంది.