మధ్యప్రదేశ్లో పులుల వరుస మరణాలు..
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం పులుల సంరక్షణలో దేశంలోనే అగ్రగామిగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితులు ఆందోళనకరంగా మారుతున్నాయి. తాజాగా మధ్యప్రదేశ్లోని కన్హా టైగర్ రిజర్వ్ బాలాఘాట్ జిల్లాల్లో రెండు పులులు మరణించినట్లు అటవీ శాఖ అధికారులు ధృవీకరించారు. వీటిలో ఒకటి పులి పిల్ల కాగా, మరొకటి పూర్తి వయస్సు కలిగిన వయోజన పులి. ఈ తాజా ఘటనలతో కలిపి, ఈ ఏడాది జనవరి నుండి ఇప్పటివరకు రాష్ట్రంలో మరణించిన పులుల సంఖ్య ఏకంగా 23కు చేరుకుంది.
గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, 2022 పులుల గణన ప్రకారం మధ్యప్రదేశ్లో 785 పులులు ఉన్నాయి, ఇది దేశంలోనే అత్యధికం. అయితే, అత్యధిక పులులు ఉన్న రాష్ట్రంగా గుర్తింపు పొందినప్పటికీ, మరణాల సంఖ్య కూడా అదే స్థాయిలో ఉండటం కలవరపెడుతోంది. కేవలం ఏప్రిల్ 2వ తేదీ నుండి ఇప్పటివరకు, అంటే సుమారు మూడు వారాల వ్యవధిలోనే 9 పులులు ప్రాణాలు కోల్పోయాయి. ఏప్రిల్ 2న బుర్హాన్పూర్ అటవీ ప్రాంతంలో ఒక పులి మృతదేహం లభించడంతో ఈ వరుస మరణాల పరంపర తీవ్రమైంది.
కన్హా టైగర్ రిజర్వ్లో జరిగిన విషాద ఘటన గురించి అధికారులు మాట్లాడుతూ, మండ్లా బాలాఘాట్ జిల్లాల సరిహద్దుల్లో విస్తరించి ఉన్న రిజర్వ్ కోర్ ఏరియాలోని 'సర్గి' ప్రాంతంలో ఒక పులి పిల్ల మృతదేహం లభ్యమైందని తెలిపారు. ఈ పులి పిల్ల వయస్సు సుమారు ఒకటి నుండి ఒకటిన్నర ఏళ్ల మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. గురువారం సాయంత్రం పార్క్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ అమిత బి ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఈ మరణం అటవీ అధికారులను అప్రమత్తం చేసింది.
అదే సమయంలో, బాలాఘాట్ జిల్లాలోని ఉత్తర అటవీ విభాగంలో మరొక పూర్తి స్థాయి ఎదిగిన పులి మృతదేహాన్ని అధికారులు గుర్తించారు. వరుసగా జరుగుతున్న ఈ మరణాలకు గల కారణాలను అన్వేషించడానికి అధికారులు చర్యలు చేపట్టారు. కన్హాలో మరణించిన పులి పిల్లకు శుక్రవారం నాడు పోస్టుమార్టం నిర్వహించినట్లు, దాని నివేదిక వచ్చిన తర్వాతే మరణానికి గల ఖచ్చితమైన కారణం తెలుస్తుందని డిప్యూటీ డైరెక్టర్ అమిత పేర్కొన్నారు.
ప్రాథమిక విచారణలో వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, మరణించిన పులి పిల్లకు దాని తల్లి సరిగ్గా ఆహారం అందించకపోవడం వల్ల ఆకలితో చనిపోయి ఉండవచ్చని అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు. ఇదే ఆడపులికి పుట్టిన నాలుగు పిల్లలలో ఇప్పటికే రెండు మరణించాయి. మూడు రోజుల క్రితమే మరొక పిల్ల చనిపోగా, ఇప్పుడు రెండో పిల్ల ప్రాణాలు కోల్పోయింది. మిగిలిన రెండు పిల్లలు, తల్లి పులి కదలికలను ప్రస్తుతం అటవీ సిబ్బంది నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.
నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ తెలిపిన డేటా ప్రకారం, తొమ్మిది పులుల సంరక్షణ కేంద్రాలు ఉన్న మధ్యప్రదేశ్లో ఏప్రిల్ 21 నాటికే 21 మరణాలు నమోదయ్యాయి. 2026 సంవత్సరంలో మొదటి పులి మరణం జనవరి 7న బాంధవ్గఢ్ టైగర్ రిజర్వ్లో నమోదైంది. అప్పటి నుండి నిరంతరాయంగా పులుల మరణాలు సంభవిస్తూనే ఉన్నాయి, ఇది వన్యప్రాణి ప్రేమికులను, పర్యావరణ వేత్తలను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
ప్రముఖ వన్యప్రాణి కార్యకర్త అజయ్ దూబే ఈ పరిస్థితిపై స్పందిస్తూ, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం పులుల మరణాలలో, ముఖ్యంగా అసహజ మరణాలలో దేశంలోనే మొదటి స్థానంలో ఉండటం అత్యంత విచారకరమని అన్నారు. అటవీ ప్రాంతాల్లో సరైన పర్యవేక్షణ, గస్తీ లేకపోవడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణమని ఆయన విమర్శించారు. నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉంటే ఇలాంటి మరణాలను ముందుగానే గుర్తించి అడ్డుకునే అవకాశం ఉండేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అటవీ అధికారుల జవాబుదారీతనంపై ప్రశ్నలు సంధిస్తూ, పన్నా టైగర్ రిజర్వ్లో జరిగిన ఒక ఉదాహరణను ఆయన ప్రస్తావించారు. అక్కడ ఒక పులి చనిపోయిన దాదాపు 20 రోజుల తర్వాత దాని కుళ్ళిపోయిన మృతదేహాన్ని అధికారులు గుర్తించారని, దీన్ని బట్టి క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షణ ఎంత బలహీనంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చని దూబే పేర్కొన్నారు. పులుల మరణాలను అరికట్టేందుకు తక్షణమే పటిష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.