పాక్ వేదికగా అమెరికా-ఇరాన్ రెండో విడత చర్చలు: ట్రంప్
పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాలను తొలగించేందుకు పాకిస్థాన్ వేదికగా జరుగుతున్న దౌత్య ప్రయత్నాలు నేడు (సోమవారం) కీలక దశకు చేరుకున్నాయి. అమెరికా-ఇరాన్ ప్రతినిధుల మధ్య రెండో విడత శాంతి చర్చల కోసం ఇస్లామాబాద్ సర్వం సిద్ధమైంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ విషయాన్ని స్వయంగా ప్రకటిస్తూనే, ఇరాన్ ఒకవేళ మొండికేస్తే ఆ దేశ మౌలిక సదుపాయాలను బాంబులతో నేలమట్టం చేస్తామని అత్యంత కఠినమైన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు.
రంగంలోకి ట్రంప్ అత్యంత సన్నిహితులు
ఈ చర్చల కోసం ట్రంప్ తన అత్యంత నమ్మకస్థులైన జారెడ్ కుష్నర్ (ట్రంప్ అల్లుడు), మధ్యప్రాచ్య ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్ విట్కాఫ్లను రంగంలోకి దించారు. వీరు ఇవాళ రాత్రికి ఇస్లామాబాద్ చేరుకుంటారు. గత వారం ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వాన్స్ నేతృత్వంలో జరిగిన మొదటి విడత చర్చలు ఎటువంటి నిర్ణయం లేకుండా ముగియడంతో, ఈసారి విజయం సాధించాలని ట్రంప్ పట్టుదలగా ఉన్నారు. మంగళవారం ఉదయం నుంచి ఇరు దేశాల ప్రతినిధుల మధ్య ముఖాముఖి చర్చలు ప్రారంభం కానున్నాయి.
అమెరికాపై ఇరాన్ అధ్యక్షుడు ఆగ్రహం
మరోవైపు ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ అమెరికా హెచ్చరికలపై ధీటుగా స్పందించారు. "మేం ఏ నేరం చేశామని మా అణు హక్కులను కాలరాయాలని చూస్తున్నారు? ఒక దేశ సాంకేతిక హక్కులను అడ్డుకోవడానికి ట్రంప్ ఎవరు?" అని ఆయన నిలదీశారు. బాహ్య ఒత్తిళ్లకు లోబడి తమ సార్వభౌమాధికారాన్ని వదులుకోబోమని, తమ అణు కార్యక్రమం తమ దేశ సార్వభౌమ హక్కు అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు.
‘ఇరాన్ ఎప్పటికీ లొంగిపోదు’
ఇదే సమయంలో ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహమ్మద్ బాఘేర్ ఖాలిబాఫ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా కలకలం రేపాయి. అమెరికా గర్వకారణంగా భావించే అధునాతన 'ఎఫ్-35' స్టెల్త్ యుద్ధ విమానాన్ని తమ క్షిపణులు లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయని ఆయన ప్రకటించారు. శత్రువులకు చెందిన 180 డ్రోన్లను కూడా కూల్చేశామని, ఇరాన్ అంటే వెనిజులా కాదని ఆయన ఎద్దేవా చేశారు. క్షేత్రస్థాయిలో తాము సాధించిన విజయాల వల్లే అమెరికా దౌత్యానికి దిగివచ్చిందని ఆయన అన్నారు. అమెరికా ఎన్ని హెచ్చరికలు చేసినా, తమ దేశ రక్షణ వ్యవస్థను ఏమీ చేయలేదని, ఇరాన్ ఎప్పటికీ లొంగిపోదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇస్లామాబాద్లో కట్టుదిట్టమైన భద్రత
అగ్రరాజ్య ప్రతినిధుల రాకతో పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ కట్టుదిట్టమైన భద్రతా వలయంలోకి వెళ్లిపోయింది. నగరంలో 10 వేల మందికి పైగా పోలీసులను మోహరించారు. విదేశీ ప్రతినిధులు తిరిగే ప్రాంతాలను 'రెడ్ జోన్'గా ప్రకటించి సాధారణ వాహనాల రాకపోకలను పూర్తిగా నిలిపివేశారు. భద్రతను పర్యవేక్షించేందుకు 600కు పైగా ప్రత్యేక చెక్పోస్టులను ఏర్పాటు చేశారు.
గగనతలంపై పటిష్ట నిఘా
విదేశీ ప్రతినిధుల భద్రత దృష్ట్యా నూర్ ఖాన్ ఎయిర్బేస్, ఇస్లామాబాద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పరిసరాల్లో హై అలర్ట్ ప్రకటించారు. రావల్పిండిలో డ్రోన్లు, పక్షుల ఎగురవేతపై పూర్తి నిషేధం విధించారు. భవనాల పైకప్పులపై స్నిపర్లను మోహరించి నిఘా పెంచారు. విదేశీ ప్రతినిధులు వెళ్లే మార్గాల్లో ఎటువంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు జరగకుండా 'ఫూల్ ప్రూఫ్' సెక్యూరిటీని ఏర్పాటు చేశారు.
స్తంభించిన విద్యాసంస్థల కార్యకలాపాలు
భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఇస్లామాబాద్, రావల్పిండిలోని పలు విశ్వవిద్యాలయాలు భౌతిక తరగతులను రద్దు చేసి, ఆన్లైన్ విధానంలోకి మారాయి. పరీక్షలను వాయిదా వేస్తున్నట్లు ప్రకటించాయి. నగరంలోని హాస్టళ్లను కూడా ఖాళీ చేయాల్సిందిగా అధికారులు ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ప్రజలు భద్రతా దళాలకు సహకరించాలని ఇస్లామాబాద్ జిల్లా యంత్రాంగం విజ్ఞప్తి చేసింది.
నగరంలోని పార్కులు, మార్కెట్లు, బ్యాంకులు, రెస్టారెంట్లను తాత్కాలికంగా మూసివేయాలని ఆదేశించారు. భారీ వాహనాల రాకపోకలను సైతం నిలిపివేస్తూ జిల్లా కమిషనర్ కార్యాలయం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. హోటళ్లు, గెస్ట్హౌస్లు తమ వద్ద బస చేసే వారి వివరాలను పోలీసులకు సమర్పించాలని, అనుమానిత వ్యక్తుల కదలికలపై అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిబంధన విధించారు.
ట్రంప్ 'లాస్ట్ ఛాన్స్' వార్నింగ్
ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' పోస్ట్లో ఇరాన్కు చివరి హెచ్చరిక జారీ చేశారు. "ఇరాన్ ఈ న్యాయమైన ఒప్పందానికి అంగీకరించకపోతే ఆ దేశంలోని ప్రతి పవర్ ప్లాంట్ను, ప్రతి వంతెనను మేం ధ్వంసం చేస్తాం. గత 47 ఏళ్లుగా ఏ అధ్యక్షుడు చేయని విధంగా ఇరాన్ 'కిల్లింగ్ మెషిన్'ను అంతం చేస్తా. నేను ఇకపై మంచివాడిగా ఉండను" అని వ్యాఖ్యానించడం పరిస్థితి తీవ్రతను సూచిస్తోంది.
హార్ముజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు
కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ హార్ముజ్ జలసంధిలో బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ నౌకలపై ఇరాన్ కాల్పులు జరపడంపై ట్రంప్ మండిపడ్డారు. అమెరికా విధిస్తున్న ఆర్థిక దిగ్బంధం వల్ల ఇరాన్ రోజుకు 500 మిలియన్ డాలర్ల ఆదాయాన్ని కోల్పోతోందని, అయినా మొండిగా వ్యవహరించడం ఆ దేశానికే నష్టమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇరాన్ తీరుతో ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లో చమురు ధరలు ఇప్పటికే ఆకాశాన్ని తాకాయి.
పాక్ మధ్యవర్తిత్వ యత్నాలు
యుద్ధాన్ని నివారించేందుకు పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ అరబ్ దేశాల మద్దతు కోరగా, సైన్యాధిపతి జనరల్ అసిమ్ మునీర్ స్వయంగా ఇరాన్ పర్యటించి ఆ దేశ నాయకత్వాన్ని చర్చలకు ఒప్పించే ప్రయత్నం చేశారు. రెండు దేశాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించడం ద్వారా ప్రాంతీయ శాంతిని నెలకొల్పాలని పాకిస్థాన్ గట్టిగా ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ చర్చలు సఫలమైతే, ఒప్పందంపై సంతకం చేసేందుకు ట్రంప్ స్వయంగా పాకిస్థాన్కు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఉత్కంఠలో ప్రపంచ దేశాలు
ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న కాల్పుల విరమణ గడువు ఏప్రిల్ 22 (బుధవారం)తో ముగియనుంది. అణు ఇంధన శుద్ధి విషయంలో ఇరాన్ పట్టుదల, హార్ముజ్ జలసంధిపై పట్టు కోసం అమెరికా ప్రయత్నాలు మొదటి విడతలో ప్రతిష్టంభనకు కారణమయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో రేపటి నుంచి ప్రారంభమయ్యే చర్చల ప్రక్రియ సఫలమైతే పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు తొలగిపోతాయి, లేనిపక్షంలో పెను యుద్ధం తప్పదనే భయం ప్రపంచాన్ని వణికిస్తోంది.