అమరావతికి రిటైల్ డీజిల్ సెగ: ఏపీ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించిన కేంద్రం

ఆంధ్రప్రదేశ్ కలల ప్రాజెక్టు, నవ్యాంధ్ర రాజధాని అమరావతి నిర్మాణ పనులకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కేంద్రం నుండి చుక్కెదురైంది. అమరావతి గ్రీన్ ఫీల్డ్ రాజధాని పనుల కోసం భారీ మొత్తంలో అవసరమయ్యే డీజిల్‌ను సాధారణ పెట్రోల్ బంకుల (రిటైల్ అవుట్‌లెట్స్) నుండి రిటైల్ ధరలకే సరఫరా చేయాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చమురు సంస్థలను కోరింది. అయితే, ఈ విజ్ఞప్తి నిబంధనలకు విరుద్ధమని స్పష్టం చేస్తూ కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ కార్యదర్శి నీరజ్ మిట్టల్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనను తోసిపుచ్చారు. చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలకు ఏపీ పౌరసరఫరాల శాఖ జారీ చేసిన ఆదేశాలు పెట్రోలియం రూల్స్-2003, ఇతర భద్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేవని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.

ఈ వివాదానికి మూలం ఏప్రిల్ 24న ఆంధ్రప్రదేశ్ పౌరసరఫరాల శాఖ కమిషనర్ కె. కన్నబాబు రాసిన లేఖలో ఉంది. అమరావతి నిర్మాణ పనుల వేగాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, సమీపంలోని పెట్రోల్ బంకుల నుండి తగినంత డీజిల్‌ను రిటైల్ ధరలకే కేటాయించాలని ఆయన చమురు సంస్థల అధిపతులను కోరారు. సాధారణంగా బల్క్ (భారీ) వినియోగదారులకు ధరలు ఎక్కువగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఖర్చు తగ్గించుకోవడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ మార్గాన్ని ఎంచుకుంది. ఏప్రిల్ నెలలో మిగిలిన రోజులకు 4,239 కిలోలీటర్లు, మే నెలలో 8,880, జూన్ లో 7,528, జూలై లో 6,920 కిలోలీటర్ల చొప్పున మొత్తం 27,566 కిలోలీటర్ల డీజిల్ అవసరమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది.

కేంద్ర పెట్రోలియం కార్యదర్శి నీరజ్ మిట్టల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి జి. సాయి ప్రసాద్‌కు రాసిన లేఖలో నిబంధనలను కూలంకషంగా వివరించారు. పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇంధనాన్ని కేవలం వాహనాల ట్యాంకుల్లోకి లేదా అనుమతించిన కంటైనర్లలో గరిష్టంగా 200 లీటర్ల వరకు మాత్రమే పోయడానికి అనుమతి ఉంటుందని ఆయన గుర్తుచేశారు. రిటైల్ అవుట్‌లెట్లు బల్క్ సరఫరా చేయడానికి లైసెన్స్ కలిగి ఉండవని, చట్టవిరుద్ధంగా భారీ మొత్తంలో ఇంధనాన్ని తరలించడం వల్ల భద్రతాపరమైన ముప్పులు పొంచి ఉంటాయని ఆయన హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా రాష్ట్రంలో ఇంధన కొరత ఉన్న సమయంలో ఇటువంటి చర్యలు సరైనవి కావని కేంద్రం అభిప్రాయపడింది.

కేంద్రం తన లేఖలో మోటార్ స్పిరిట్, హై-స్పీడ్ డీజిల్ (సరఫరా, పంపిణీ నియంత్రణ మరియు దుర్వినియోగ నిరోధక) ఆర్డర్-2005 నిబంధనలను కూడా ప్రస్తావించింది. రిటైల్ బంకుల ద్వారా బల్క్ సరఫరా చేయడం వల్ల ఇంధన పంపిణీలో అక్రమాలకు తావు ఉంటుందని, ఇది ఎసెన్షియల్ కమోడిటీస్ యాక్ట్ (నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం) 1955 కింద ఉల్లంఘనగా పరిగణించబడుతుందని మిట్టల్ పేర్కొన్నారు. చమురు పంపిణీలో దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రకమైన నిబంధనలు, భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించాల్సిన అవసరం ఉందని, కాబట్టి పౌరసరఫరాల శాఖ జారీ చేసిన కమ్యూనికేషన్లను తక్షణమే వెనక్కి తీసుకోవాలని ఆయన కోరారు.

బల్క్ వినియోగదారుల కోసం ఇప్పటికే ప్రత్యేక యంత్రాంగం అందుబాటులో ఉందని కేంద్రం సూచించింది. మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు, నిర్మాణ రంగం కోసం డైరెక్ట్ సేల్స్ మెకానిజం ద్వారా ఇంధనాన్ని పొందవచ్చని, ఇది చట్టబద్ధమైన మార్గమని వివరించింది. అలాగే, స్థిరంగా ఉండే యంత్రాల కోసం 'డోర్ డెలివరీ ఆఫ్ డీజిల్' పథకం అందుబాటులో ఉందని, పెట్రోలియం అండ్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ సేఫ్టీ ఆర్గనైజేషన్ ఆమోదించిన బ్రౌజర్ల ద్వారా ఇంధనాన్ని సరఫరా చేసుకోవచ్చని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. నియమ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా రిటైల్ బంకులపై ఒత్తిడి తీసుకురావద్దని హితవు పలికింది.

ఈ పరిణామాలపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారుల నుండి తక్షణ స్పందన రానప్పటికీ, అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ మాత్రం అమరావతి విషయంలో వెనక్కి తగ్గేదే లేదని స్పష్టం చేస్తోంది. టిడీపి ప్రతినిధి ఎన్. విజయ్ మాట్లాడుతూ, అమరావతి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజల జీవనాడి అని, రాజధాని పనులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన జరుగుతున్నాయని తెలిపారు. ఇంధన సరఫరాలో అంతరాయం కలిగితే ప్రాజెక్ట్ గడువుపై ప్రభావం పడుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు స్వయంగా కేంద్రంతో మాట్లాడి ఈ సమస్యను పరిష్కరిస్తారని, కేంద్రంలోని తమ మంత్రులు కూడా ఇందుకు కృషి చేస్తారని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు.

ఇంధన సంక్షోభంపై ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ఆదేశాలు

మరోవైపు, రాష్ట్రంలో నెలకొన్న ఇంధన సంక్షోభంపై ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు గతంలోనే చమురు సంస్థలను హెచ్చరించారు. ప్రజలకు లేదా ప్రభుత్వ పనులకు ఇబ్బంది కలిగేలా కావాలని కృత్రిమ కొరత సృష్టించాలని చూస్తే, ఆయా సంస్థలకు ఇచ్చిన అనుమతులను పునఃసమీక్షించాల్సి ఉంటుందని ఆయన ఆదేశించారు. బాధ్యతారహితమైన నిర్ణయాల వల్ల అత్యవసర సరఫరాలకు ఆటంకం కలిగితే ఊరుకోబోమని ముఖ్యమంత్రి కఠినంగా చెప్పారు. ఈ హెచ్చరికల నేపథ్యంలోనే పౌరసరఫరాల శాఖ నేరుగా పెట్రోల్ బంకుల నుండి డీజిల్ తీసుకోవాలని ఆదేశించినట్లు తెలుస్తోంది.

మొత్తానికి, అమరావతి నిర్మాణం కోసం తక్కువ ధరకు ఇంధనం పొందాలన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రయత్నానికి సాంకేతిక, చట్టపరమైన కారణాలతో కేంద్రం బ్రేక్ వేసింది. భద్రత, లైసెన్సింగ్, చట్టపరమైన నిబంధనల దృష్ట్యా రిటైల్ అవుట్‌లెట్ల నుండి భారీ సరఫరా సాధ్యం కాదని కేంద్రం తేల్చి చెప్పింది. ఇప్పుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం సూచించిన బల్క్ సరఫరా మార్గాలను అనుసరిస్తుందా లేదా ప్రత్యేక రాయితీ కోసం రాజకీయంగా ఒత్తిడి తీసుకువస్తుందా అన్నది వేచి చూడాలి. రాజధాని పనులు ఆగిపోకుండా ఉండాలంటే ఇంధన సరఫరా సమస్యను త్వరితగతిన పరిష్కరించుకోవాల్సిన అవసరం రాష్ట్రంపై ఉంది.