అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య మళ్లీ శాంతి చర్చలు!
పశ్చిమాసియాలో శాంతిని నెలకొల్పేందుకు అమెరికా తన దౌత్య ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేసింది. ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, ఇరాన్తో నేరుగా మాట్లాడేందుకు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ పాకిస్థాన్ను వేదికగా ఎంచుకున్నారు. ఈ క్రమంలోనే ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించడానికి నేడు పాకిస్థాన్లో రెండో విడత చర్చలు జరగనున్నాయి. ఈ కీలక భేటీ కోసం ట్రంప్ తన అత్యంత సన్నిహితులు, దౌత్య నిపుణులైన జారెడ్ కుష్నర్, స్టీవ్ విట్కాఫ్లను ఇస్లామాబాద్కు పంపించారు. వీరు ఈరోజే ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీతో ముఖాముఖి భేటీ కానున్నారు.
శుక్రవారం రాత్రి వైట్ హౌస్ వెలువరించిన ప్రకటన ప్రకారం.. ఇరాన్తో చర్చలను అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశంగా ట్రంప్ భావిస్తున్నారు. అందుకే తన అల్లుడు జారెడ్ కుష్నర్తో పాటు విదేశీ వ్యవహారాల్లో పట్టున్న స్టీవ్ విట్కాఫ్ను ఈ కీలక బాధ్యతలకు ఎంపిక చేశారు.
వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కరోలిన్ లీవిట్ ఫాక్స్ న్యూస్తో మాట్లాడుతూ.. "ఇరాన్ వైపు నుంచి గత రెండు రోజులుగా సానుకూల సంకేతాలు అందుతున్నాయి. ఆ దేశం ఏం చెప్పాలనుకుంటుందో వినడానికే మా ప్రతినిధులను పంపిస్తున్నాం. ఈ చర్చలు సఫలమై, ఒక మంచి ఒప్పందానికి దారితీస్తాయని ఆశిస్తున్నాం" అని పేర్కొన్నారు. ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్, విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో ప్రస్తుతానికి అమెరికాలోనే ఉండి పరిస్థితిని గమనిస్తారని, చర్చల్లో పురోగతిని బట్టి వారు కూడా పాక్ వెళ్లే అవకాశం ఉందని లీవిట్ స్పష్టం చేశారు.
ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణ పొడిగింపు
మరోవైపు ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు అమెరికా చేసిన ప్రయత్నాలు కొంతవరకు ఫలించాయి. ఇరు దేశాల మధ్య కాల్పుల విరమణను మరో మూడు వారాల పాటు పొడిగించేందుకు అంగీకారం కుదిరిందని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ గురువారం రాత్రి ప్రకటించారు. గత శుక్రవారం నుంచి అమల్లో ఉన్న 10 రోజుల గడువు సోమవారంతో ముగియాల్సి ఉండగా, తాజా ఒప్పందంతో లెబనాన్ ప్రజలకు కొంత ఊరట లభించింది.
అయితే క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. హిజ్బుల్లా ప్రతినిధి అలీ ఫయ్యాద్ ఈ ఒప్పందాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ఇజ్రాయెల్ దాడులు కొనసాగిస్తూ, లెబనాన్ భూభాగంలో తిష్టవేసి ఉండగా కాల్పుల విరమణకు అర్థం లేదన్నారు. మరోవైపు, తమ దేశంపైకి రాకెట్లు ప్రయోగించిన 'దేయిర్ ఆమెస్' వంటి ప్రాంతాలపై ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులు చేస్తూనే ఉంది. తాజాగా హిజ్బుల్లా ఒక ఇజ్రాయెల్ డ్రోన్ను కూల్చివేయడం ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచింది.
గాజాలో విషాదం
శాంతి చర్చల వార్తలు వస్తున్నప్పటికీ గాజాలో రక్తపాతం కొనసాగుతూనే ఉంది. శుక్రవారం ఇజ్రాయెల్ జరిపిన మూడు వేర్వేరు దాడుల్లో కనీసం తొమ్మిది మంది పాలస్తీనియన్లు మరణించారు. వాయువ్య గాజాలో డ్రోన్ దాడిలో ఇద్దరు, దక్షిణ గాజాలో పోలీసు వాహనం లక్ష్యంగా జరిగిన దాడిలో ఐదుగురు, ఉత్తర గాజాలో ఒక మహిళ, చిన్నారి ప్రాణాలు కోల్పోయారు. గతేడాది అక్టోబరు నుంచి ఇప్పటివరకు గాజాలో మరణించిన వారి సంఖ్య 790కి చేరడం అక్కడి భయానక పరిస్థితులకు అద్దం పడుతోంది.
హోర్ముజ్ సెగ.. పనామా కాలువకు కాసుల వర్షం
అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తున్నాయి. ప్రపంచ ముడి చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధి' వద్ద ఇరాన్ ఆంక్షలు విధించడంతో నౌకాయాన సంస్థలు భయాందోళనకు గురవుతున్నాయి. ఇరాన్ దళాలు చిన్నపాటి బోట్లలో వచ్చి నౌకలను స్వాధీనం చేసుకోవడం, సముద్రంలో మైన్లు (బాంబులు) అమర్చడం వంటి చర్యల వల్ల కంపెనీలు తమ మార్గాన్ని మార్చుకుంటున్నాయి.
దీనివల్ల పనామా కాలువకు గిరాకీ విపరీతంగా పెరిగింది. సాధారణ రుసుము కంటే అదనంగా 40 లక్షల డాలర్లు వేలంలో చెల్లించి మరీ కంపెనీలు తమ నౌకలను పనామా మీదుగా పంపిస్తున్నాయి. ఇరాన్ తీరు వల్ల గ్లోబల్ సప్లై చైన్ అతలాకుతలమవుతోందని పనామాకు చెందిన విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
అమెరికా రక్షణ మంత్రి హెచ్చరిక
అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్ పెంటగాన్ వేదికగా ఇరాన్కు కఠిన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. జలసంధిలో ఇరాన్ కొత్తగా మైన్లు అమర్చాలని చూస్తే అది కాల్పుల విరమణను ఉల్లంఘించడమే అవుతుందని అన్నారు. మైన్లు అమర్చే చిన్న బోట్లను "షూట్ అండ్ కిల్" (కనిపిస్తే కాల్చివేయండి) అని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఇచ్చిన ఆదేశాలను అమలు చేస్తామని స్పష్టం చేశారు. సముద్రంలో మైన్లను తొలగించడానికి కనీసం ఆరు నెలల సమయం పడుతుందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
సౌదీలో జెలెన్ స్కీ చర్చలు
పశ్చిమాసియా సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు జెలెన్ స్కీ సౌదీ అరేబియాలో పర్యటించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్తో ఆయన భేటీ అయ్యారు. ఇంధన భద్రత, రక్షణ రంగాల్లో పరస్పర సహకారంపై ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నారు. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న డ్రోన్ దాడులను సౌదీ కూడా ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో ఈ వ్యూహాత్మక భేటీ చర్చనీయాంశమైంది.
యుద్ధంతో కుదేలైన లెబనాన్
లెబనాన్ అధ్యక్షుడు జోసెఫ్ ఔన్ ప్రస్తుతం సైప్రస్లో జరుగుతున్న యూరోపియన్ యూనియన్ సదస్సులో పాల్గొంటున్నారు. యుద్ధం వల్ల లెబనాన్ ఆర్థికంగా చితికిపోయిందని, మౌలిక సదుపాయాలకు 140 కోట్ల డాలర్ల నష్టం వాటిల్లిందని తెలిపారు. 38,000 ఇళ్లు నేలమట్టమై 1.5 లక్షల మంది రోడ్డున పడ్డారని, దేశ పునర్నిర్మాణానికి అంతర్జాతీయ సమాజం చేయూతనివ్వాలని ఆయన విజ్ఞప్తి చేశారు.
నేటి చర్చలపై సర్వత్రా ఉత్కంఠ
80వ దశకంలో జరిగిన 'ట్యాంకర్ వార్' తరహా పరిస్థితులు మళ్లీ కనిపిస్తున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అప్పట్లో అమెరికా నౌకాదళం వ్యాపార నౌకలకు రక్షణ ఇచ్చేది, కానీ ఇప్పుడు మారిన సాంకేతికత వల్ల అది అంత సులభం కాదు. ఈ నేపథ్యంలో నేడు పాకిస్థాన్లో జరగబోయే ట్రంప్ దూతల చర్చలు అత్యంత కీలకంగా మారాయి. ఇక్కడ లభించే ఫలితాలను బట్టి పశ్చిమాసియా భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. నేటి చర్చల్లో పురోగతి సాధిస్తే, అది ప్రపంచ శాంతికి ఒక మైలురాయిగా మారుతుందని దౌత్య వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.