చిప్స్ నుంచి షిప్స్ వరకు దక్షిణ కొరియాతో భాగస్వామ్యం: ప్రధాని మోడీ
భారతదేశం, దక్షిణ కొరియా మధ్య దౌత్య బంధం సోమవారంతో సరికొత్త శిఖరానికి చేరుకుంది. మూడు రోజుల పర్యటన నిమిత్తం భారత్ వచ్చిన దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు లీ జే మ్యుంగ్తో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ జరిపిన విస్తృతస్థాయి చర్చలు ఇరు దేశాల ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని భవిష్యత్తు అవసరాలను తీర్చే ఫ్యూచరిస్టిక్ పార్టనర్షిప్గా మార్చాయి.
సరికొత్త 'భవిష్యత్ భాగస్వామ్యం'
హైదరాబాద్ హౌస్లో జరిగిన ఈ చారిత్రాత్మక భేటీలో ‘చిప్స్ నుంచి షిప్స్ వరకు’ అన్ని రంగాల్లోనూ సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని ఇరు నేతలు నిర్ణయించారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో ఇదొక నవ శకమని అభివర్ణించిన ప్రధాని మోడీ.. సెమీకండక్టర్లు, కృత్రిమ మేధ, రక్షణ రంగం, నౌకా నిర్మాణం, స్వచ్ఛ ఇంధనం వంటి రంగాల్లో పరస్పర సహకారం కోసం 15 కీలక ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగినట్లు వెల్లడించారు.
వాణిజ్య లక్ష్యం 50 బిలియన్ డాలర్లు
వ్యాపార సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా, 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 50 బిలియన్ డాలర్లకు (సుమారు రూ.4.6 లక్షల కోట్లు) చేర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న 27 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేసేందుకు గానూ మంత్రిత్వ స్థాయి పారిశ్రామిక సహకార కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. ఇది రెండు దేశాల మధ్య పెట్టుబడులకు వారధిగా నిలవనుంది.
కొరియన్ పారిశ్రామిక టౌన్షిప్ల ఏర్పాటు
భారత మార్కెట్లోకి దక్షిణ కొరియాకు చెందిన చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు సులభంగా ప్రవేశించేందుకు వీలుగా దేశంలో 'కొరియన్ ఇండస్ట్రియల్ టౌన్షిప్'లను నిర్మించనున్నారు. అలాగే 2010లో కుదుర్చుకున్న సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాన్ని ఆధునీకరించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని, తద్వారా కొత్త వాణిజ్య నిబంధనలకు అనుగుణంగా మార్పులు చేయాలని ఇరు నేతలు అంగీకరించారు.
ఇంధన భద్రతపై ఉమ్మడి వ్యూహం
పశ్చిమాసియాలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ప్రపంచ ఇంధన భద్రతపై కూడా ఇరు నేతలు సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. చమురు, గ్యాస్ మరియు నాఫ్తా వంటి కీలక వస్తువుల సరఫరాలో స్థిరత్వం కోసం కలిసి పనిచేయాలని నిర్ణయించారు. 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్' గుండా అంతర్జాతీయ నౌకల రాకపోకలకు ఎటువంటి విఘాతం కలగకుండా చూడటమే తమ ప్రాధాన్యత అని ప్రకటించారు.
5. అంతర్జాతీయ కూటముల్లోకి కొరియా
వ్యూహాత్మక రంగాల్లో భాగంగా భారత్ సారథ్యంలోని 'అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి' (ISA) మరియు 'ఇండో-పసిఫిక్ ఓషన్స్ ఇనిషియేటివ్' (IPOI) లో దక్షిణ కొరియా అధికారికంగా చేరింది. ఈ పరిణామం పట్ల ప్రధాని మోదీ హర్షం వ్యక్తం చేస్తూ.. పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వం కోసం రెండు ప్రజాస్వామ్య దేశాలు కలిసి పనిచేస్తాయని పేర్కొన్నారు.
6. బాపూజీకి ఘన నివాళి
అంతకుముందు సోమవారం ఉదయం రాష్ట్రపతి భవన్ ప్రాంగణంలో అధ్యక్షుడు లీ జే మ్యుంగ్కు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము, ప్రధాని మోదీ ఘనంగా స్వాగతం పలికారు. అనంతరం ఆయన రాజ్ఘాట్ను సందర్శించి జాతిపిత మహాత్మా గాంధీకి నివాళులర్పించారు. ఈ సందర్భంగా లీ మాట్లాడుతూ.. భారత్ ఇప్పుడు కేవలం వినియోగదారుల దేశం మాత్రమే కాదని, ప్రపంచ తయారీ రంగంలో ఒక శక్తివంతమైన కేంద్రంగా ఎదిగిందని కొనియాడారు.
7. ఎనిమిదేళ్ల విరామం తర్వాత అగ్రనేత రాక
హైదరాబాద్ హౌస్లో జరిగిన భేటీ సందర్భంగా ఇరు నేతలు కలిసి ఒక మొక్కను నాటారు. ఇది భారత్-కొరియా మధ్య వేగంగా పెరుగుతున్న సంబంధాలకు ప్రతీక అని ప్రధాని పేర్కొన్నారు. దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల తర్వాత ఒక కొరియా అగ్రనేత భారత్లో పర్యటించడం ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం. 1973లో దౌత్య సంబంధాలు ప్రారంభమైన నాటి నుండి ఈ బంధం నిరంతరం పరిపుష్టమవుతూనే ఉంది.
8. వికసిత్ భారత్ 2047లో భాగస్వామి
భారత్ తలపెట్టిన 'వికసిత్ భారత్ 2047' విజన్లో కొరియా కీలక భాగస్వామిగా ఉంటుందని అధ్యక్షుడు లీ స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా ఐటీ రంగంలో భారత్కు ఉన్న నిపుణులను, హార్డ్వేర్ రంగంలో కొరియాకు ఉన్న నైపుణ్యాన్ని జోడించడం ద్వారా ప్రపంచ మార్కెట్ను శాసించవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఇందుకోసం 'ఇండియా-కొరియా ఫైనాన్షియల్ ఫోరమ్'ను కూడా ప్రారంభించారు.
9. రక్షణ మరియు నౌకా నిర్మాణ రంగం
రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలనే భారత్ లక్ష్యానికి కొరియా సాంకేతికత తోడ్పడుతుందని ఇరు దేశాలు భావిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా యుద్ధనౌకల తయారీ మరియు ఆధునిక రక్షణ పరికరాల ఉమ్మడి ఉత్పత్తిపై చర్చలు జరిగాయి. ఇది ఇరు దేశాల రక్షణ దళాల మధ్య పరస్పర సహకారాన్ని మరింత పెంచుతుందని ఉమ్మడి ప్రకటనలో తెలిపారు.
10. రాష్ట్రపతి భవన్లో అధికారిక విందు
నేటి రాత్రి రాష్ట్రపతి భవన్లో అధ్యక్షుడు లీ గౌరవార్థం రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము అధికారిక విందును ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పర్యటన ముగింపు దశలో ఇరు దేశాలు విడుదల చేసిన ఉమ్మడి ప్రకటన, ఆసియా ఖండంలో భారత్-దక్షిణ కొరియా బంధం ఒక కొత్త వ్యూహాత్మక దిశను నిర్దేశిస్తోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.