డిజిటల్ బాటలో మాతాశిశు సంరక్షణ: కేంద్రం 'జనని' పోర్టల్ ఆవిష్కరణ
భారతదేశంలో మాతాశిశు మరణాల రేటును తగ్గించడంతో పాటు, గర్భిణీలు, నవజాత శిశువులకు అత్యుత్తమ వైద్య సేవలు అందించడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 'జనని' అనే వినూత్న డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ను ప్రారంభించింది. ఇటీవల జరిగిన 'నేషనల్ సమ్మిట్ ఆన్ ఇన్నోవేషన్ అండ్ ఇన్క్లూసివిటీ' సదస్సులో భాగంగా ఈ ప్లాట్ఫామ్ను ఆవిష్కరించారు. గతంలో ఉన్న ఆర్సిహెచ్ పోర్టల్ను మరింత ఆధునీకరించి, అత్యాధునిక సాంకేతికతతో ఈ కొత్త వ్యవస్థను రూపొందించారు. ఇది మహిళల పునరుత్పత్తి వయస్సు నుండి బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత వరకు ప్రతి దశలోనూ వారి ఆరోగ్య సమాచారాన్ని డిజిటల్ రూపంలో భద్రపరుస్తుంది.
ఈ ప్లాట్ఫామ్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం గర్భిణీ స్త్రీలకు, శిశువులకు వైద్య సేవలలో ఎక్కడా అంతరాయం కలగకుండా చూడటం. గర్భం దాల్చినప్పటి నుంచి ప్రసవం వరకు, ప్రసవ సమయంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, ప్రసవానంతర సేవలు, శిశువుకు వేయాల్సిన టీకాల వరకు ప్రతి అంశాన్ని ఇది ట్రాక్ చేస్తుంది. దీనివల్ల గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న మహిళలకు సకాలంలో వైద్య పరీక్షలు, పోషకాహారం, అత్యవసర చికిత్స అందేలా పర్యవేక్షించడం ప్రభుత్వానికి సులభతరం అవుతుంది. ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లోని వైద్య సేవలను మెరుగుపరచడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
వలస కూలీలకు వరం
'జనని' ప్లాట్ఫామ్లోని అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ఫీచర్ 'క్యూఆర్ కోడ్' ఆధారిత డిజిటల్ మాతా శిశు ఆరోగ్య కార్డులు. ఈ కార్డుల ద్వారా లబ్ధిదారులు దేశంలో ఎక్కడికి వెళ్లినా వారి పూర్తి ఆరోగ్య రికార్డులను వైద్యులు సులభంగా పొందవచ్చు. ఉపాధి కోసం వలస వెళ్లే కుటుంబాలకు ఇది ఒక వరంగా మారుతుంది, ఎందుకంటే వారు కొత్త ప్రాంతానికి వెళ్లినప్పుడు పాత వైద్య రికార్డులను భౌతికంగా మోయాల్సిన అవసరం ఉండదు. కేవలం ఒక స్కాన్తో వారి టీకాలు, మందులు, గత పరీక్షల వివరాలన్నీ అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఇది వైద్య సేవల్లో పారదర్శకతను, వేగాన్ని పెంచుతుంది.
ఈ వ్యవస్థ కేవలం సమాచార సేకరణకే పరిమితం కాకుండా, గర్భిణీలలో అధిక రక్తపోటు లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నప్పుడు, ఆటోమేటెడ్ అలర్ట్స్ జారీ చేస్తుంది. దీనివల్ల ఆరోగ్య కార్యకర్తలు, పర్యవేక్షకులు వెంటనే స్పందించి తగిన చర్యలు తీసుకోవడానికి అవకాశం ఉంటుంది. రియల్ టైమ్ డాష్బోర్డ్ల ద్వారా ఉన్నతాధికారులు ప్రతి జిల్లా మరియు గ్రామంలో అందుతున్న సేవల నాణ్యతను నిరంతరం పర్యవేక్షించవచ్చు. తదుపరి పరీక్షలు ఎప్పుడు చేయించుకోవాలో ముందే గుర్తు చేసే 'డ్యూ-లిస్ట్' సదుపాయం వల్ల లబ్ధిదారులు ఏ ఒక్క వైద్య సేవను కూడా మిస్ కాకుండా చూసుకోవచ్చు.
'జనని' ప్లాట్ఫామ్ భారతదేశంలోని ఇతర ఆరోగ్య కార్యక్రమాలైన 'యు-విన్' (టీకాల కోసం), 'పోషణ్' (పోషకాహారం కోసం) వంటి వాటితో అనుసంధానించబడింది. ఈ పరస్పర అనుసంధానం వల్ల వివిధ ప్రభుత్వ పథకాల మధ్య సమన్వయం పెరుగుతుంది. ఒకే లబ్ధిదారునికి సంబంధించిన డేటా అన్ని విభాగాలకు అందుబాటులో ఉండటం వల్ల తప్పుడు లెక్కలు లేదా రికార్డుల డూప్లికేషన్ వంటి సమస్యలు తొలగిపోతాయి. ఇది ప్రభుత్వ వనరులు దుర్వినియోగం కాకుండా అర్హులైన వారందరికీ సేవలు చేరవేసేందుకు దోహదపడుతుంది.
ఈ ప్లాట్ఫామ్లో నమోదు ప్రక్రియను ప్రభుత్వం చాలా సులభతరం చేసింది. లబ్ధిదారులు తమ ఏబీహెచ్ఏ (ఆబా) ఐడి, మొబైల్ నంబర్ లేదా ఇతర అధికారిక గుర్తింపు కార్డుల (బయోమెట్రిక్ లేదా ఓటీపీ ద్వారా) సాయంతో నమోదు చేసుకోవచ్చు. వెబ్ పోర్టల్, మొబైల్ యాప్ ద్వారా స్వయంగా రిజిస్టర్ చేసుకునే సౌకర్యం కల్పించడం వల్ల ప్రజలు తమ ఆరోగ్య ప్రయాణంలో క్రియాశీల భాగస్వాములుగా మారుతున్నారు. మొత్తానికి, 'జనని' ప్లాట్ఫామ్ భారత ఆరోగ్య రంగంలో డిజిటల్ విప్లవానికి నాంది పలుకుతూ, భవిష్యత్తులో ఆరోగ్యవంతమైన తరాన్ని నిర్మించడంలో కీలక మైలురాయిగా నిలవనుంది.