ఉన్నత విద్యావంతులు కూడా డిజిటల్ అరెస్ట్ బాధితులు కావడం ఆందోళనకరం: సీజేఐ
దేశంలో పెరిగిపోతున్న డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసాల పట్ల సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. సమాజంలో ఉన్నత విద్యావంతులు సైతం ఇటువంటి సైబర్ నేరగాళ్ల ఉచ్చులో పడటం దిగ్భ్రాంతి కలిగిస్తోందని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ వ్యాఖ్యానించారు. జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్మాల్య బాగ్చీలతో కూడిన ధర్మాసనం సోమవారం ఈ అంశంపై విచారణ చేపట్టింది. ఈ సందర్భంగా ఒక వృద్ధురాలు తన జీవితకాల కష్టార్జితమైన రిటైర్మెంట్ ప్రయోజనాలన్నింటినీ ఈ మోసం వల్ల కోల్పోయిన ఉదంతాన్ని సీజేఐ స్వయంగా ప్రస్తావించారు.
తీవ్రమైన నేరం.. మే 12న విచారణ
డిజిటల్ అరెస్ట్ బాధితులకు సంబంధించిన సుమోటో కేసును అటార్నీ జనరల్ ఆర్. వెంకటరమణి ధర్మాసనం ముందు ప్రస్తావించారు. ఈ వ్యవహారంపై వివిధ శాఖల మధ్య చర్చలు జరుగుతున్నాయని, ప్రభుత్వం వేగంగా అడుగులు వేస్తోందని ఆయన కోర్టుకు వివరించారు. దీనిపై స్పందించిన సీజేఐ.. తనకు వ్యక్తిగతంగా తెలిసిన ఒక వృద్ధురాలు ఈ తరహా మోసానికి గురై తన ఆర్థిక భద్రతను పూర్తిగా కోల్పోవడం అత్యంత బాధాకరమని అన్నారు. కోర్టు ఈ అంశంపై విచారణ జరుపుతున్నప్పటికీ, కొత్త కేసులు వెలుగులోకి వస్తూనే ఉండటంపై న్యాయవాదులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దీనిపై సమగ్ర విచారణ నిమిత్తం కేసును మే 12కు ధర్మాసనం వాయిదా వేసింది.
డిజిటల్ అరెస్ట్ అంటే ఏమిటి?
సాధారణ ప్రజలను భయభ్రాంతులకు గురిచేయడానికి సైబర్ నేరగాళ్లు ఎంచుకున్న కొత్త మార్గమే ఈ డిజిటల్ అరెస్ట్. నేరగాళ్లు పోలీస్ అధికారులుగానో, కోర్టు అధికారులనో లేక ఇతర ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల సిబ్బందిగానో నటిస్తూ బాధితులకు వీడియో కాల్స్ చేస్తారు. వారిపై ఏదో కేసు నమోదైందని, అక్రమ లావాదేవీలు జరిగాయని బెదిరిస్తారు. బాధితులను గంటల తరబడి వీడియో కాల్లోనే బందీలుగా ఉంచి, మానసిక ఒత్తిడికి గురిచేస్తారు. ఈ భయం నుండి బయటపడాలంటే భారీ మొత్తంలో డబ్బు చెల్లించాలని డిమాండ్ చేస్తారు.
రూ. 54 వేల కోట్ల దోపిడీపై ఆగ్రహం
గత విచారణల్లో సుప్రీంకోర్టు ఈ తరహా మోసాలను అత్యంత తీవ్రంగా పరిగణించింది. దేశవ్యాప్తంగా డిజిటల్ మోసాల ద్వారా సుమారు రూ.54,000 కోట్లకు పైగా సొమ్ము దోపిడీకి గురికావడాన్ని కోర్టు "పగలు జరుగుతున్న దోపిడీ" అని అభివర్ణించింది. ఈ ముఠాల ఆటకట్టించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, బ్యాంకులు, టెలికాం విభాగం సమన్వయంతో ఒక ప్రామాణిక నిర్వహణ విధానాన్ని రూపొందించాలని కేంద్రాన్ని గతంలోనే ఆదేశించింది.
బ్యాంకులు, ఏజెన్సీలకు కీలక ఆదేశాలు
సైబర్ నేరాలను అరికట్టడంలో బ్యాంకులు కేవలం ప్రేక్షక పాత్ర వహించకూడదని, క్రియాశీలకంగా వ్యవహరించాలని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన డిజిటల్ అరెస్ట్ కేసులను గుర్తించి, సమగ్ర దర్యాప్తు జరపాలని సీబీఐని కోర్టు ఆదేశించింది. సైబర్ నేరగాళ్లు వాడుతున్న బ్యాంక్ ఖాతాలను గుర్తించడానికి, వాటిని స్తంభింపజేయడానికి 'ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్' సాంకేతికతను ఎందుకు వాడటం లేదని ఆర్బీఐని ధర్మాసనం నిలదీసింది. బాధితులకు నష్టపరిహారం అందించేందుకు తగిన విధివిధానాలను రూపొందించాలని ఆర్బీఐ, టెలికాం శాఖలను కోరింది.
త్వరలో దేశవ్యాప్త అమలు!
అటార్నీ జనరల్ కోర్టుకు సమర్పించిన సమాచారం ప్రకారం.. అనుమానాస్పద లావాదేవీలు జరిగినప్పుడు బ్యాంకులు వెంటనే ఆ ఖాతాలను నిలిపివేసేలా ఆర్బీఐ ఒక ముసాయిదా విధానాన్ని సిద్ధం చేసింది. ఈ విధానాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ అధికారికంగా ఆమోదించి, దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. మే 12న జరగబోయే విచారణలో ఈ విధాన అమలు, సీబీఐ దర్యాప్తు పురోగతిపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.