లోక్సభ సీట్ల పెంపు ప్రజాస్వామ్య అవసరం: శశి థరూర్కు లోకేష్ కౌంటర్
లోక్సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) అంశంపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐటీ, ఎలక్ట్రానిక్స్ శాఖ మంత్రి నారా లోకేష్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. రాష్ట్రాలకు ప్రస్తుతం ఉన్న అనుపాత ప్రాతినిధ్యాన్ని కొనసాగిస్తూ లోక్సభ సీట్ల సంఖ్యను పెంచడం ప్రజాస్వామ్య అవసరమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ విషయంలో తిరువనంతపురం కాంగ్రెస్ ఎంపీ శశి థరూర్ వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనలకు లోకేష్ సోషల్ మీడియా వేదిక ‘ఎక్స్’ ద్వారా సమాధానం ఇచ్చారు.
డీలిమిటేషన్ అంశంపై ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు తీసుకున్న వైఖరిని శశి థరూర్ ప్రశ్నించిన నేపథ్యంలో ఈ స్పందన వెలువడింది. లోక్సభ సీట్లను అనుపాత పద్ధతిలో పెంచినా, అధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రాలకు మరింత మంది ఎంపీలు లభిస్తారని, ఫలితంగా వాటి రాజకీయ ప్రభావం పెరుగుతుందని థరూర్ అభిప్రాయపడ్డారు.
ఈ వాదనను ఖండించిన లోకేష్, దేశ జనాభాలో జరిగిన భారీ మార్పులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. 1971లో దేశ జనాభా సుమారు 55 కోట్లు ఉండగా, ప్రస్తుతం అది దాదాపు 146 కోట్లకు చేరిందని గుర్తు చేశారు. అయితే ఆ కాలంలో అమల్లో ఉన్న లోక్సభ సభ్యుల సంఖ్యలో పెద్దగా మార్పు రాలేదని పేర్కొన్నారు. ఫలితంగా ప్రస్తుతం ఒక ఎంపీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రజల సంఖ్య, 1971లో ఒక ఎంపీ ప్రాతినిధ్యం వహించిన ప్రజల సంఖ్య కంటే సుమారు రెండున్నర రెట్లు అధికంగా ఉందన్నారు.
అందువల్ల లోక్సభ సీట్ల విస్తరణ అనేది రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం తీసుకునే నిర్ణయం కాదని, ప్రజలకు సముచిత ప్రాతినిధ్యం కల్పించేందుకు అవసరమైన ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణ అని లోకేష్ అభిప్రాయపడ్డారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 81 ప్రకారం లోక్సభ సీట్ల కేటాయింపు జనాభా ఆధారంగా జరగాలని స్పష్టంగా పేర్కొనబడిందని ఆయన గుర్తు చేశారు. 1971 జనగణన ఆధారంగా అమలులోకి వచ్చిన సీట్ల ఫ్రీజ్ విధానం శాశ్వతం కాదని, అది తాత్కాలిక చర్య మాత్రమేనని వివరించారు. ప్రస్తుతం దేశ జనాభా పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయిన నేపథ్యంలో వాస్తవ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రాతినిధ్య వ్యవస్థను నవీకరించడం అవసరమన్నారు.
జనాభా నియంత్రణలో విజయవంతమైన రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరుగుతుందనే ఆందోళనలపై కూడా లోకేష్ స్పందించారు. రాష్ట్రాల మధ్య ప్రస్తుతం ఉన్న అనుపాత వాటాను అలాగే కొనసాగిస్తూ మొత్తం సీట్ల సంఖ్యను పెంచితే, జనాభా నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టిన రాష్ట్రాలు ఎటువంటి నష్టాన్ని చవిచూడవని చెప్పారు. అదే సమయంలో అన్ని రాష్ట్రాల ప్రజలకు మెరుగైన ప్రాతినిధ్యం లభిస్తుందని పేర్కొన్నారు.
ఇంకా, ఒక్కో ఓటరుకు సమాన విలువ ఉండేలా చూడడమే భారత రాజ్యాంగం లక్ష్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇతర రాష్ట్రాల ఓటర్ల కంటే తమ రాష్ట్ర ఓటర్లకు అధిక ప్రాతినిధ్యం ఉండాలని ఏ రాష్ట్రానికీ రాజ్యాంగపరమైన హక్కు లేదని వ్యాఖ్యానించారు.
శశి థరూర్ చేసిన వేతనాల పెంపు పోలికకు కూడా లోకేష్ సమాధానం ఇచ్చారు. అధిక వేతనం పొందే ఉద్యోగి, తక్కువ వేతనం పొందే డ్రైవర్ ఇద్దరికీ ఒకే శాతం పెంపు ఇచ్చినా అధిక వేతన ఉద్యోగికే ఎక్కువ లాభం కలుగుతుందని థరూర్ ఉదాహరణ ఇచ్చారు. దీనిపై స్పందించిన లోకేష్, పార్లమెంటులో ప్రభావం అనేది చివరకు సభ్యుల ఓట్లపై ఆధారపడి ఉంటుందని చెప్పారు.
సాధారణ మెజారిటీ కావచ్చు, రాజ్యాంగ సవరణలకు అవసరమైన రెండు మూడొంతుల మెజారిటీ కావచ్చు. అన్ని రాష్ట్రాలకు ఒకే అనుపాతంలో సీట్లు పెరిగితే రాజకీయ సమీకరణాలు మారవని ఆయన పేర్కొన్నారు. అందరికీ సమాన అనుపాతంలో ప్రాతినిధ్యం పెరిగితే ఎవరూ ఇతరుల కంటే అదనపు రాజకీయ ప్రయోజనం పొందరని స్పష్టం చేశారు.
డీలిమిటేషన్ అంశం 2026 తర్వాత మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకోనున్న తరుణంలో లోకేష్, థరూర్ మధ్య జరిగిన ఈ వాదోపవాదం దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది. జనాభా ఆధారిత ప్రాతినిధ్యం, ప్రాంతీయ సమతుల్యత, రాష్ట్రాల హక్కులు వంటి అంశాలపై భవిష్యత్తులో మరింత విస్తృత చర్చ జరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది.