డీలిమిటేషన్.. ఓ రాజకీయ డిమానిటైజేషన్: శశిథరూర్
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ మహిళా శక్తికి ప్రకటించిన న్యాయం అనే బహుమతిని "ముళ్లకంచె"తో చుట్టి ఇచ్చారని కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత శశిథరూర్ ఘాటుగా విమర్శించారు. మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును పార్లమెంటు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్)తో ముడిపెట్టడం ద్వారా భారతీయ మహిళల ఆకాంక్షలను ప్రభుత్వం బందీగా మార్చిందని ఆయన ఆరోపించారు. శుక్రవారం లోక్సభలో మహిళా కోటా సవరణ బిల్లులు డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఏర్పాటుపై జరిగిన చర్చలో పాల్గొన్న శశిథరూర్, డీలిమిటేషన్ను "రాజకీయ నోట్ల రద్దు" గా అభివర్ణించారు. ఈ ప్రక్రియ దేశ సమాఖ్య స్ఫూర్తిని దెబ్బతీస్తుందని హెచ్చరిస్తూ, దీనిని తక్షణమే వాయిదా వేయాలని డిమాండ్ చేశారు.
మహిళా రిజర్వేషన్లను అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం చూపిన మార్గం అత్యంత సంక్లిష్టమైనదని శశిథరూర్ అన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా డీలిమిటేషన్ చేసిన తర్వాతే రిజర్వేషన్లు అమలు చేస్తామన్న నిబంధనను ఆయన తప్పుబట్టారు. "ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ నారీ శక్తి గురించి ఎంతో భావోద్వేగంతో మాట్లాడుతున్నారు. నిజంగానే మీకు మహిళలపై గౌరవం ఉంటే, ఈ రిజర్వేషన్ బిల్లును డీలిమిటేషన్ నుండి వేరు చేయండి. ప్రస్తుత సీట్ల సంఖ్య ఆధారంగానే వచ్చే సాధారణ ఎన్నికల నుండే దీనిని అమలు చేయండి" అని ఆయన సవాలు విసిరారు. మహిళల హక్కులను జనాభా లెక్కల చిక్కుముడిలో ఎందుకు ఇరికిస్తున్నారని ఆయన ప్రశ్నించారు.
డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ దేశంలో తీవ్రమైన విభేదాలకు దారితీసే అవకాశం ఉందని శశిథరూర్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్ల పెంపు చేపడితే, ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలైన కేరళ, తమిళనాడు వంటివి నష్టపోతాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. జాతీయ లక్ష్యమైన జనాభా నియంత్రణను విజయవంతంగా అమలు చేసి, మానవాభివృద్ధిలో పెట్టుబడులు పెట్టిన రాష్ట్రాలను శిక్షించేలా ఈ ప్రక్రియ ఉండకూడదని అన్నారు. కేవలం జనాభా లెక్కల ఆధారంగా సీట్లు పెంచితే, ఉత్తరాదిలోని పెద్ద రాష్ట్రాలు దేశ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే స్థాయికి చేరుతాయని, తద్వారా అభివృద్ధి చెందిన చిన్న రాష్ట్రాలు తమ సొంత దేశంలోనే అపరిచితులుగా మిగిలిపోయే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
ఈ సందర్భంగా ఆయన మూడు ప్రధాన అంశాలను లేవనెత్తారు. మొదటిది పెద్ద రాష్ట్రాలు, చిన్న రాష్ట్రాల మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతినడం. రెండవది జనాభా నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలు, జనాభా పెరుగుతున్న ఉత్తరాది రాష్ట్రాల మధ్య వైరుధ్యం. మూడవది, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అత్యధికంగా పన్నుల రూపంలో నిధులు సమకూరుస్తున్న రాష్ట్రాలు, కేంద్ర నిధులపై ఆధారపడే రాష్ట్రాల మధ్య అగాధం పెరగడం. డీలిమిటేషన్ వల్ల ఆర్థికంగా, సామాజికంగా ముందున్న రాష్ట్రాల గొంతు నొక్కేసే "జనాభా మెజారిటీ నిరంకుశత్వం" ఏర్పడే అవకాశం ఉందని ఆయన వాదించారు.
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ప్రతిపాదించిన '50 శాతం ఫార్ములా'పై కూడా థరూర్ సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. ఏ రాష్ట్రం కూడా తన ప్రస్తుత సీట్లను కోల్పోదని, కేవలం మొత్తం సీట్ల సంఖ్య మాత్రమే పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీకి చట్టబద్ధత లేదని ఆయన అన్నారు. ప్రస్తుత బిల్లులో డీలిమిటేషన్ కమిషన్కు పూర్తి అధికారాలు ఇచ్చారని, దాని నిర్ణయాలను కోర్టులో కూడా సవాలు చేయలేమని గుర్తు చేశారు. కేవలం మౌఖిక హామీలు రేపు పార్లమెంటరీ మెజారిటీతో మారిపోయే అవకాశం ఉందని, ఇది రాజకీయ అనిశ్చితికి దారితీస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నిర్వహించలేని శాసనసభ
పార్లమెంటు సభ్యుల సంఖ్యను 850కి పెంచడం వల్ల అది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నిర్వహించలేని శాసనసభగా మారుతుందని శశిథరూర్ విమర్శించారు. లోక్సభ స్థానాలను భారీగా పెంచుతూ రాజ్యసభ స్థానాల గురించి ప్రస్తావించకపోవడం నిర్మాణాత్మక లోపమని అన్నారు. దీనివల్ల రాష్ట్రాల మండలి (రాజ్యసభ) ప్రాధాన్యత తగ్గుతుందని, రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలలో కూడా లోక్సభ ఆధిపత్యం పెరిగిపోతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. యూరోపియన్ పార్లమెంటులో అనుసరించే 'డిగ్రెసివ్ ప్రొపోర్షనాలిటీ' వంటి పద్ధతులను మనం చర్చించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన సూచించారు.
గతంలో పెద్ద నోట్ల రద్దు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం చూపిందో, అదే తరహాలో డీలిమిటేషన్ కూడా రాజకీయ వ్యవస్థను అతలాకుతలం చేస్తుందని శశిథరూర్ హెచ్చరించారు. తొందరపాటు నిర్ణయాలు దేశ సమగ్రతకు భంగం కలిగిస్తాయని, అందుకే దీనిపై విస్తృతమైన సంప్రదింపులు జరపాలని డిమాండ్ చేశారు. అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు, పౌర సమాజంతో చర్చించిన తర్వాతే ముందుకు వెళ్లాలని, అప్పటివరకు డీలిమిటేషన్ను వాయిదా వేసి, మహిళా రిజర్వేషన్లను మాత్రం తక్షణమే అమలు చేయాలని ఆయన కోరారు.
భారతదేశం 'నవభారతం' వైపు పయనించే క్రమంలో అది 'విభజిత భారతం'గా మారకూడదని శశిథరూర్ ఆకాంక్షించారు. దేశ సమాఖ్య వ్యవస్థను రక్షించడానికి, అన్ని రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను కాపాడటానికి ఒక సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీని వేయాలని ఆయన సూచించారు. అంకగణితంతో కాకుండా విజ్ఞతతో జనాభా సవాళ్లను పరిష్కరించుకోవాలని, అప్పుడే దేశం ఐక్యంగా ఉంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మహిళలకు దక్కాల్సిన వాటాను వెంటనే అందిస్తూనే, రాష్ట్రాల మధ్య సయోధ్యను దెబ్బతీయని రీతిలో డీలిమిటేషన్ చర్చలు జరగాలని ఆయన తన ప్రసంగాన్ని ముగించారు.