ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో సవాలు

ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం (షరియత్) అప్లికేషన్ యాక్ట్, 1937లోని కొన్ని నిబంధనలు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని, మహిళల పట్ల వివక్ష చూపుతున్నాయని దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాన్ని సుప్రీంకోర్టు విచారణకు స్వీకరించింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్యా బాగ్చీ, జస్టిస్ విపుల్ ఎం. పంచోలిలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అంశంపై కేంద్ర మైనారిటీ వ్యవహారాల శాఖకు నోటీసులు జారీ చేసింది. పౌలోమి పవినీ శుక్లా, న్యాయ నారీ ఫౌండేషన్ దాఖలు చేసిన ఈ పిటిషన్ తరపున ప్రముఖ న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్ వాదనలు వినిపించారు. రాజ్యాంగం కల్పించిన సమానత్వ హక్కును ఈ చట్టం ఉల్లంఘిస్తోందని ఆయన కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.

వివక్షాపూరిత వారసత్వ నిబంధనలు

ప్రస్తుత షరియత్ వారసత్వ నియమాలు మహిళల పట్ల స్పష్టమైన వివక్షను చూపుతున్నాయని పిటిషన్ పేర్కొంది. ముస్లిం కుటుంబాల్లో ఆస్తి పంపకాల సమయంలో పురుషులతో పోలిస్తే మహిళలకు కేవలం సగం లేదా అంతకంటే తక్కువ వాటా మాత్రమే లభిస్తోందని పిటిషనర్ల తరపు న్యాయవాది వాదించారు. ఉదాహరణకు, ఒకే హోదాలో ఉన్న సోదరుడు, సోదరి ఉంటే, సోదరుడికి లభించే ఆస్తిలో సోదరికి సగం మాత్రమే దక్కుతుంది. ఈ తరహా పద్ధతులు మహిళల ఆర్థిక స్వతంత్రతను, గౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయని, ఇది ఆధునిక సమాజంలో ఆమోదయోగ్యం కాదని పిటిషన్ పేర్కొంది.

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 25 ప్రస్తావన

ఈ పిటిషన్‌లో ప్రధానంగా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వ హక్కు)ను ప్రస్తావించారు. లింగం ఆధారంగా ఆస్తి హక్కుల్లో వ్యత్యాసం చూపడం ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘన అని న్యాయవాది భూషణ్ వాదించారు. అంతేకాకుండా, వారసత్వ, వారసత్వ సంక్రమణ వంటి అంశాలు కేవలం పౌర స్వభావం కలిగినవని, అవి మతపరమైన ఆచారాలలో అంతర్భాగం కాదని వాదించారు. ఆర్టికల్ 25 ప్రకారం మత స్వేచ్ఛ ఉన్నప్పటికీ, అది వివక్షాపూరితమైన లౌకిక వ్యవహారాలకు వర్తించదని, కాబట్టి ఆస్తి పంపిణీ విషయంలో మతపరమైన చట్టాలను పౌర చట్టాలతో సమీక్షించవచ్చని కోర్టుకు వివరించారు.

అంతర్జాతీయ ఒడంబడికలు, సమానత్వం

పిటిషనర్లు కేవలం భారత రాజ్యాంగాన్ని మాత్రమే కాకుండా, మహిళల పట్ల వివక్షను నిర్మూలించే అంతర్జాతీయ ఒడంబడికలను కూడా ప్రస్తావించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఇస్లామిక్ దేశాలు తమ వ్యక్తిగత చట్టాలలో సంస్కరణలు తీసుకువచ్చాయని, మహిళలకు సమాన హక్కులు కల్పిస్తున్నాయని గుర్తు చేశారు. భారతదేశంలో కూడా ముస్లిం మహిళలు తమ తండ్రి లేదా భర్త ఆస్తిలో సమాన వాటా పొందేలా చట్ట సవరణలు లేదా న్యాయపరమైన జోక్యం అవసరమని వారు కోరారు. ఒకే దేశంలో వేర్వేరు మతాల మహిళలకు వేర్వేరు ఆస్తి హక్కులు ఉండటం సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధమని పిటిషన్‌లో నొక్కి చెప్పారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వ పాత్ర, భవిష్యత్తు పరిణామాలు

సుప్రీంకోర్టు నోటీసుల నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వైఖరిని స్పష్టం చేయాల్సి ఉంటుంది. గతంలో ట్రిపుల్ తలాక్ వంటి అంశాలపై కేంద్రం మహిళల హక్కులకు మద్దతుగా నిలిచింది. ఇప్పుడు వారసత్వ చట్టాలపై కేంద్రం ఎలాంటి అఫిడవిట్ దాఖలు చేస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి గురించి దేశంలో చర్చ జరుగుతున్న తరుణంలో, వ్యక్తిగత చట్టాల్లోని లోపాలను సవాల్ చేస్తూ వస్తున్న ఇటువంటి పిటిషన్లు చట్టపరంగా అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఇచ్చే సమాధానం ఈ కేసు దిశను నిర్దేశిస్తుంది.

ఈ కేసు భారత న్యాయ వ్యవస్థలో మైలురాయిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. మతపరమైన విశ్వాసాలకు, మహిళల రాజ్యాంగబద్ధమైన సమానత్వ హక్కులకు మధ్య ఉన్న సమతుల్యతను సుప్రీంకోర్టు ఈ సందర్భంగా సమీక్షించనుంది. 1937 నాటి పురాతన చట్టం నేటి కాలమాన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉందా లేదా అనే అంశంపై స్పష్టత రానుంది. న్యాయస్థానం ఇచ్చే తీర్పు కోట్లాది మంది ముస్లిం మహిళల ఆర్థిక, సామాజిక భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపుతుంది. వారసత్వంలో సమానత్వం అనేది కేవలం ఆస్తికి సంబంధించింది మాత్రమే కాదని, అది మహిళల ఆత్మగౌరవానికి సంబంధించిన అంశమని సామాజికవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.