సిరియాలో బషర్ అల్ అసద్ అరాచకాలపై విచారణ
దశాబ్దాల కాలం పాటు సాగిన నిరంకుశ పాలన, ఆపై 14 ఏళ్ల రక్తపాతంతో కూడిన అంతర్యుద్ధం తర్వాత సిరియా గడ్డపై న్యాయ ప్రక్రియ వేగవంతమైంది. మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్ అసద్ హయాంలో సామాన్య ప్రజలపై అకృత్యాలకు పాల్పడిన అధికారులపై సిరియా ప్రభుత్వం ఆదివారం మొట్టమొదటి బహిరంగ విచారణను ప్రారంభించింది. అరాచక పాలనలో కీలక పాత్ర పోషించిన అధికారులను బోనులో నిలబెట్టడం ద్వారా దేశంలో నూతన శకానికి నాంది పలికినట్లయింది
ప్రజా వ్యతిరేక నేరాలపై అభియోగాలు
సిరియా అంతర్యుద్ధానికి ఆజ్యం పోసిన ప్రధాన వ్యక్తుల్లో ఒకరైన మాజీ బ్రిగేడియర్ జనరల్ అతీఫ్ నజీబ్ ఆదివారం కోర్టు ముందు హాజరయ్యారు. అసద్ హయాంలో పొలిటికల్ సెక్యూరిటీ బ్రాంచ్ అధిపతిగా పనిచేసిన నజీబ్పై "సిరియా ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా నేరాలకు పాల్పడ్డారు" అన్న తీవ్రమైన ఆరోపణలతో విచారణ మొదలైంది. ప్రస్తుతం అరెస్టయి నేరుగా కోర్టుకు హాజరైన ఏకైక ఉన్నతాధికారి ఈయనే కావడం గమనార్హం.
అసద్ సోదరులపై 'గైర్హాజరీ' విచారణ
దేశం విడిచి పారిపోయిన మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్ అసద్, ఆయన సోదరుడు మాహెర్ అల్ అసద్లపై ప్రభుత్వం విచారణను ముమ్మరం చేసింది. ముఖ్యంగా సైన్యంలోని 4వ ఆర్మర్డ్ డివిజన్కు కమాండర్గా పనిచేసిన మాహెర్ అల్ అసద్పై అత్యంత కరడుగట్టిన నేరారోపణలు ఉన్నాయి. తన అధికార బలంతో అమాయకులను పొట్టనబెట్టుకోవడం, చిత్రహింసలకు గురిచేయడం, చివరకు మాదకద్రవ్యాల (డ్రగ్స్) అక్రమ రవాణాకు పాల్పడటం వంటి తీవ్రమైన నేరాలకు ఈ విభాగం పాల్పడినట్లు అభియోగాలు నమోదయ్యాయి. ప్రస్తుతం వీరిద్దరూ రష్యాలో తలదాచుకుంటున్న నేపథ్యంలో నిందితులు కోర్టులో లేకపోయినా వారి గైర్హాజరీలోనే సాక్ష్యాధారాలను పరిశీలించి విచారణను కొనసాగించాలని న్యాయస్థానం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.
కేసు నేపథ్యం
ఈ విచారణకు మూలాలు 2011 నాటి దారుణాల్లో ఉన్నాయి. దక్షిణ సిరియాలోని 'దారా' ప్రావిన్స్లో కొందరు పాఠశాల విద్యార్థులు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా గోడలపై నినాదాలు రాశారు. అప్పట్లో ఆ ప్రాంత భద్రతా అధికారిగా ఉన్న అతీఫ్ నజీబ్ ఆ టీనేజర్లను అరెస్ట్ చేసి, అమానవీయంగా చిత్రహింసలకు గురిచేశారు. ఈ ఘటనే సిరియా అంతటా పెల్లుబికిన ప్రజా నిరసనలకు నిప్పుకణికలా మారింది. అది కాస్తా పెరిగి పెద్దదై, చివరకు 14 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అంతర్యుద్ధానికి దారితీసింది.
యుద్ధం ముగిసింది.. న్యాయం మొదలైంది!
2024 డిసెంబర్లో రెబల్ దళాల మెరుపు దాడితో అసద్ ప్రభుత్వం కూలిపోయింది. తాత్కాలిక అధ్యక్షుడు అహ్మద్ అల్-షరా నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం బాధ్యతలు చేపట్టింది. బాధితులకు న్యాయం చేయడంలో జాప్యం జరుగుతోందన్న విమర్శల నేపథ్యంలో, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం పాత నేరస్తులను ఏరిపారేసే పనిలో పడింది. నాలుగేళ్ల క్రితం లీకైన ఒక వీడియోలో కళ్లకు గంతలు కట్టిన ఖైదీలను కాల్చి చంపిన మాజీ ఇంటెలిజెన్స్ ఆఫీసర్ అమ్జద్ యూసఫ్ను కూడా శుక్రవారం అధికారులు అరెస్ట్ చేశారు.
సిరియాలో జరిగిన సుదీర్ఘ అంతర్యుద్ధం సుమారు 5 లక్షల మంది ప్రాణాలను బలితీసుకోగా, కోట్లాది మందిని తమ సొంత ఇళ్లను వదిలి శరణార్థులుగా రోడ్డున పడేలా చేసింది. ఇంతటి విధ్వంసం తర్వాత జరుగుతున్న ఈ విచారణను అక్కడి ప్రజలు అత్యంత కీలకంగా భావిస్తున్నారు. అందుకే కోర్టు బయట వేలాది మంది జనం గుమిగూడి, నిందితులపై విచారణ మొదలవ్వడం పట్ల సంతోషం వ్యక్తం చేస్తూ నినాదాలు చేశారు. వచ్చే నెలలో ఈ విచారణ తదుపరి దశకు చేరుకోనుండగా, తమ జీవితాలను చిన్నాభిన్నం చేసిన అణిచివేతదారులకు కఠిన శిక్షలు పడితేనే దేశంలో మళ్లీ శాంతి నెలకొంటుందని బాధితులు ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నారు.