బీసీ రిజర్వేషన్లకు సై

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీ (వెనుకబడిన తరగతులు) వర్గాలకు 42 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన చట్ట సవరణ బిల్లులకు గవర్నర్ జిష్ణుదేవ్ వర్మ ఆమోదం తెలిపారు. ఈ నిర్ణయంతో రాష్ట్రంలో గతంలో అమలులో ఉన్న 50 శాతం రిజర్వేషన్ పరిమితిని ఎత్తివేసే దిశగా కీలక అడుగు పడింది. ఈ చారిత్రక నిర్ణయం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు సముచిత ప్రాతినిధ్యం కల్పించనున్నారు. అయితే ఎవరైనా కోర్టుకు వెళితే న్యాయపరమైన ఇబ్బందులు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.

50 శాతం పరిమితితో ఇబ్బంది

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్లు, జిల్లా పరిషత్లు, పురపాలికలు, నగరపాలక సంస్థల ఎన్నికల్లో రిజర్వేషన్లపై 50 శాతం గరిష్ట పరిమితి ఉండేది. ఈ పరిమితి కారణంగా బీసీ వర్గాలకు తగినంత ప్రాతినిధ్యం లభించకపోవడం గత కొంతకాలంగా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం 2023 ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చిన హామీల్లో భాగంగా, కుల గణన సర్వే ఆధారంగా బీసీ రిజర్వేషన్ను 42 శాతానికి పెంచాలని నిర్ణయించింది.

ఈ లక్ష్యంతో తెలంగాణ పంచాయతీ రాజ్ చట్టం-2018 పురపాలక చట్టం-2019లో సవరణలు చేయడానికి రెండు బిల్లులను రూపొందించింది. ఈ బిల్లులు ఆగస్టు 31, 2025న రాష్ట్ర శాసనసభలో, సెప్టెంబర్ 1, 2025న శాసన మండలిలో ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం పొందాయి. ఆ తర్వాత సెప్టెంబర్ 2న రాజ్భవన్కు పంపించారు. గవర్నర్ జిష్ణుదేవ్ వర్మ ఈ బిల్లులపై న్యాయ నిపుణుల సలహా తీసుకుని, సెప్టెంబర్ 9, 2025న ఆమోదం తెలిపారు. ఈ ఆమోదంతో గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదలకు మార్గం సుగమమైంది. త్వరలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ జారీ అయ్యే అవకాశం ఉంది.

రిజర్వేషన్ పరిమితి ఎత్తివేత

రాష్ట్రంలో ఇప్పటివరకు అమలులో ఉన్న 50 శాతం రిజర్వేషన్ పరిమితి రాజ్యాంగబద్ధంగా సుప్రీంకోర్టు తీర్పులకు అనుగుణంగా ఉంది. అయితే, ఈ పరిమితి కారణంగా బీసీలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం లభించకపోవడంతో, ఈ సీలింగ్ను ఎత్తివేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ సవరణల ద్వారా బీసీలకు 42 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించడంతో పాటు, ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలకు కూడా అదనపు అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది. ఈ నిర్ణయం స్థానిక సంస్థల్లో బీసీల ప్రాతినిధ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచడమే కాకుండా, విద్య, ఉద్యోగ రంగాల్లో కూడా వారికి మరిన్ని అవకాశాలను అందించనుంది.

కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజకీయ లబ్ధి

ఈ నిర్ణయం రాజకీయంగా కూడా గణనీయమైన ప్రభావం చూపనుంది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఈ బిల్లులను ఆమోదించడంలో తమ అంకితభావాన్ని చాటుకుంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్లు ఈ నిర్ణయాన్ని కాంగ్రెస్ హామీల అమలుగా ప్రకటించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ గతంలో ఇచ్చిన కుల గణన హామీకి అనుగుణంగా, రాష్ట్రంలో కుల గణన సర్వే నిర్వహించి, దాని ఆధారంగా ఈ సవరణలు చేయడం జరిగిందని చెప్పారు. ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ పార్టీ ఈ బిల్లులపై మద్దతు ప్రకటించినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యొక్క నిజాయితీని ప్రశ్నించింది. బీఆర్ఎస్ నేతలు, గతంలో తాము రిజర్వేషన్ పెంపునకు ప్రయత్నించినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రాజకీయ లబ్ధి కోసం ఈ అంశాన్ని ఉపయోగిస్తోందని ఆరోపించారు. ముఖ్యంగా, గతంలో ఆమోదించిన బిల్లులకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందేందుకు కాంగ్రెస్ తగిన చర్యలు తీసుకోలేదని బీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యే గంగుల కమలాకర్ విమర్శించారు.

చట్టపరమైన అడ్డంకులు తప్పవా?

రాజ్యాంగం ప్రకారం, రిజర్వేషన్లు 50 శాతం పరిమితిని మించకూడదనే సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఉంది. ఈ పరిమితిని ఎత్తివేయడం చట్టపరంగా సవాళ్లను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ ఈ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఎవరైనా కోర్టుకు వెళితే, ఈ బిల్లుల అమలు ప్రశ్నార్థకం కావచ్చు. అయితే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కుల గణన సర్వే డేటాను ఆధారంగా చేసుకుని, బీసీ జనాభా 56.33 శాతం ఉన్నట్లు నిర్ధారించడం ద్వారా ఈ నిర్ణయాన్ని న్యాయబద్ధంగా సమర్థించే ప్రయత్నం చేసింది. తెలంగాణ హైకోర్టు సెప్టెంబర్ 30, 2025 నాటికి పంచాయతీ ఎన్నికలను నిర్వహించాలని ఆదేశించిన నేపథ్యంలో, ఈ బిల్లులకు గవర్నర్ ఆమోదం లభించడం కీలకం. గవర్నర్ జిష్ణుదేవ్ వర్మ ఈ బిల్లులను న్యాయపరంగా పరిశీలించి, గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదలకు అనుమతి ఇవ్వడం ద్వారా ఎన్నికల ప్రక్రియకు మార్గం సుగమమైంది.

గ్రామీణప్రాంతాల్లో సామాజిక న్యాయం

ఈ నిర్ణయం బీసీ వర్గాలకు స్థానిక సంస్థల్లో మరింత ప్రాతినిధ్యం దక్కనున్నది. గ్రామీణ, పట్టణ స్థాయిలో సామాజిక సమానత్వాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. బీసీల ఆత్మవిశ్వాసం పెరగడంతో పాటు, రాజకీయ, విద్యా, ఉద్యోగ రంగాల్లో వారి ప్రగతికి ఊతం లభిస్తుంది. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నిర్ణయం ఇతర రాష్ట్రాలకు కూడా ఒక మోడల్గా నిలిచే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ రిజర్వేషన్ పెంపు అగ్రవర్ణాల్లో కొంత అసంతృప్తిని కలిగించవచ్చు. గత ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాష్ట్రంలోని బలమైన రెడ్డి సామాజికవర్గం అండగా నిలబడంది. ఇప్పుడు ఆ సామాజికవర్గం ఎలా స్పందిస్తుందో వేచి చూడాలి. ఈ అంశంపై అన్ని వర్గాల అభిప్రాయాలను సమన్వయం చేసుకోవడం ప్రభుత్వానికి సవాలుగా ఉంటుంది. తెలంగాణలో బీసీలకు 42 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించేందుకు ఆమోదం పొందిన ఈ చట్ట సవరణలు సామాజిక న్యాయం దిశగా ఒక చారిత్రక అడుగు. 50 శాతం రిజర్వేషన్ పరిమితిని ఎత్తివేయడం ద్వారా బీసీలతో పాటు ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలకు కూడా మరిన్ని అవకాశాలు లభించనున్నాయి. అయితే, చట్టపరమైన సవాళ్లు, రాజకీయ విమర్శలు ఈ నిర్ణయం అమలును ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది. త్వరలో జారీ కానున్న గెజిట్ నోటిఫికేషన్ మరియు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ ఈ నిర్ణయం యొక్క విజయాన్ని నిర్ధారిస్తాయి. ఈ చర్య రాష్ట్రంలో సామాజిక సమానత్వాన్ని, బీసీల సాధికారతను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా ఒక ముందడుగుగా నిలుస్తుంది.