50 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ చంద్రుడిపైకి మానవుడు.. ప్రయోగానికి సిద్ధమైన నాసా ‘ఆర్టెమిస్-2’!

అమెరికా అంతరిక్ష సంస్థ నాసా చేపట్టిన ప్రతిష్ఠాత్మక 'ఆర్టెమిస్-2' మిషన్ మరో కీలక ఘట్టాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. ఈ ప్రయోగం కోసం రూపొందించిన 322 అడుగుల భారీ స్పేస్ లాంచ్ సిస్టమ్ (ఎస్‌ఎల్‌ఎస్) రాకెట్‌ను, దానిపై అమర్చిన ఒరియన్ అంతరిక్ష నౌకతో కలిపి శనివారం రాత్రి ఫ్లోరిడాలోని కెన్నెడీ స్పేస్ సెంటర్ లాంచ్‌ప్యాడ్-39బీకి విజయవంతంగా తరలించారు. సుమారు 50 ఏళ్ల సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత మళ్లీ మనుషులను చంద్రుని వైపు పంపించే చారిత్రక ప్రయత్నంలో భాగంగా ఈ రాకెట్ తరలింపు ప్రక్రియ అత్యంత కీలకంగా మారింది.

12 గంటల పాటు సాగిన అద్భుత ప్రయాణం

ఈ భారీ రాకెట్‌ను తరలించేందుకు నాసా ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన 'క్రాలర్-ట్రాన్స్‌పోర్టర్-2' వాహనాన్ని ఉపయోగించింది. కేవలం 4 మైళ్ల దూరాన్ని దాదాపు 12 గంటల పాటు గంటకు 0.82 మైళ్ల అత్యంత తక్కువ వేగంతో ప్రయాణించి ఈ రాకెట్ ప్రయోగ వేదికకు చేరుకుంది. అసెంబ్లీ భవనం నుంచి బయటకు రాగానే, ప్రయోగం రోజున వ్యోమగాములు నౌకలోకి వెళ్లేందుకు వీలుగా 'క్రూ యాక్సెస్ ఆర్మ్' అనే వంతెనను సరిచేయడానికి రాకెట్‌ను కొంతసేపు నిలిపారు. ఈ అద్భుత దృశ్యాన్ని వీక్షించడానికి వేలాది మంది నాసా ఉద్యోగులు, వారి కుటుంబ సభ్యులు తరలివచ్చారు.

నలుగురు వ్యోమగాముల చారిత్రక ప్రయాణం

ఈ 'ఆర్టెమిస్-2' మిషన్ ద్వారా నలుగురు వ్యోమగాములు చంద్రుడి చుట్టూ ప్రయాణించి తిరిగి భూమికి చేరుకుంటారు. వీరిలో నాసాకు చెందిన రీడ్ వైజ్‌మాన్, విక్టర్ గ్లోవర్, క్రిస్టినా కోచ్‌లతో పాటు కెనడాకు చెందిన జెరెమీ హాన్సెన్ ఉన్నారు. సుమారు 10 రోజుల పాటు సాగే ఈ ప్రయాణంలో వీరు చంద్రుడి ఉపరితలంపై దిగరు కానీ, చంద్రుడికి అత్యంత సమీపంగా వెళ్లి అక్కడ వాతావరణాన్ని పరిశీలిస్తారు. 1972 తర్వాత మనుషులు చంద్రుడి వద్దకు వెళ్లడం ఇదే మొదటిసారి కావడం విశేషం.

ముందున్న కీలక పరీక్షలు

ప్రయోగానికి ముందు నాసా ఇంజనీర్లు ఫిబ్రవరి 2న 'వెట్ డ్రెస్ రిహార్సల్' అనే అతి ముఖ్యమైన పరీక్షను నిర్వహించనున్నారు. ఈ పరీక్షలో భాగంగా రాకెట్‌లో అత్యంత శీతలీకరించిన (క్రయోజెనిక్) ఇంధనాన్ని నింపి, ప్రయోగానికి ముందు చేసే కౌంట్‌డౌన్ ప్రక్రియను నిర్వహిస్తారు. ఈ పరీక్ష విజయవంతమైతేనే రాకెట్ ప్రయోగానికి గ్రీన్ సిగ్నల్ లభిస్తుంది. ఒకవేళ ఏవైనా సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తితే, రాకెట్‌ను తిరిగి అసెంబ్లీ బిల్డింగ్‌కు తరలించి మరమ్మతులు చేస్తారు. ప్రస్తుతానికి ఈ ప్రయోగం ఫిబ్రవరిలో ఉండే అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ అప్పుడు సాధ్యం కాకపోతే మార్చిలో ప్రయోగిస్తారు.

ఆర్టెమిస్-2 ఖర్చు, సాంకేతిక వివరాలు

నాసా చేపట్టిన ఆర్టెమిస్-2 ఒక భారీ వ్యోమనౌక అద్భుతం. దాదాపు 32 అంతస్తుల భవనం అంత ఎత్తు (98 మీటర్లు) ఉండే ఈ ఎస్‌ఎల్‌ఎస్ రాకెట్, సుమారు 26 లక్షల కిలోల బరువుతో నింగిలోకి దూసుకెళ్తుంది. ఈ ప్రయోగానికి దాదాపు రూ.35,000 కోట్లు ఖర్చవుతుందని అంచనా. ఇందులో 27 లక్షల లీటర్ల అత్యంత శక్తివంతమైన ద్రవ హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ ఇంధనాలను వాడుతున్నారు.

ఈ రాకెట్ సామర్థ్యం గతంలోని 'అపోలో' మిషన్ల కంటే ఎక్కువ. ఇది 39 మిలియన్ న్యూటన్ల బలంతో నలుగురు వ్యోమగాములను మోసుకెళ్లే ఓరియన్ నౌకను అంతరిక్షంలోకి నెట్టగలదు. 2800°C వేడిని తట్టుకునేలా తయారైన ఈ ప్రయోగం, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన, శక్తివంతమైన మానవ చంద్రయాత్రగా నిలవనుంది.

ఎందుకీ ప్రాజెక్ట్? ఏంటి ప్రయోజనం?

నాసా చేపట్టిన ఆర్టెమిస్ మిషన్-2 ప్రధాన లక్ష్యం 50 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ మానవుడిని చంద్రుడిపైకి పంపడం. గతంలో కంటే భిన్నంగా, ఈసారి చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువంపై మొదటి మహిళను, మొదటి నల్లజాతీయుడిని దింపాలని నాసా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. కేవలం చంద్రుడిని సందర్శించడమే కాకుండా, అక్కడ మానవులు నిరంతరం నివసించడానికి అవసరమైన స్థావరాన్ని (బేస్ క్యాంప్) నిర్మించడం ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రత్యేకత.

ఈ ప్రాజెక్ట్ వల్ల శాస్త్ర సాంకేతిక రంగానికి ఎంతో ప్రయోజనం కలుగుతుంది. చంద్రుడిపై ఉన్న నీటి జాడలు, ఖనిజాల నిల్వలపై పరిశోధనలు చేయడం ద్వారా అంతరిక్ష సాంకేతికత మరింత పరిణతి చెందుతుంది. ఈ అనుభవంతో భవిష్యత్తులో అంగారక గ్రహంపైకి మానవులను పంపే భారీ ప్రయోగానికి చంద్రుడిని ఒక వేదికగా (లాంచ్ ప్యాడ్) నాసా ఉపయోగించుకోనుంది.