31న న్యూఢిల్లీలో రెండో భారత్-అరబ్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం

భారత దౌత్య రంగంలో మరో కీలక ఘట్టం ఆవిష్కృతం కానుంది. దాదాపు పదేళ్ల సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత అరబ్ దేశాలతో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే దిశగా భారత్ అడుగులు వేస్తోంది. జనవరి 31న న్యూఢిల్లీ వేదికగా రెండో 'భారత్-అరబ్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం' జరగనుంది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక సదస్సుకు భారత్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) సంయుక్తంగా అధ్యక్షత వహించనున్నాయని భారత విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ గురువారం వెల్లడించింది.

నేడు అధికారుల స్థాయి చర్చలు

ఈ సమావేశానికి అరబ్ లీగ్‌లోని 22 సభ్యదేశాల నుంచి విదేశాంగ మంత్రులు, సీనియర్ ప్రతినిధులు, అరబ్ లీగ్ ప్రధాన కార్యదర్శి హాజరుకానున్నారు. ఢిల్లీలో తొలిసారిగా జరుగుతున్న ఈ ఉన్నత స్థాయి భేటీకి సంబంధించి ఏర్పాట్లు ఇప్పటికే పూర్తయ్యాయి. ప్రధాన సమావేశానికి ఒకరోజు ముందుగానే, అంటే జనవరి 30న (శుక్రవారం) భారత్-అరబ్ సీనియర్ అధికారుల నాలుగో స్థాయి సమావేశం జరగనుంది. ఇది మంత్రుల స్థాయి చర్చలకు అవసరమైన అజెండాను ఖరారు చేస్తుంది.

చారిత్రక నేపథ్యం

భారతదేశానికి, అరబ్ దేశాల కూటమికి (అరబ్ లీగ్) మధ్య స్నేహ సంబంధాలు ఈనాటివి కావు. దీనికి పునాది 2002 మార్చిలో జరిగిన ఒక ఒప్పందంతో పడింది. ఆ తర్వాత 2008లో అరబ్ లీగ్ ప్రధాన కార్యదర్శి భారత్‌లో పర్యటించినప్పుడు, ఇరు పక్షాలు కలిసి పని చేసేందుకు 'అరబ్-ఇండియా కోఆపరేషన్ ఫోరమ్' అనే ప్రత్యేక వేదికను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. కాలక్రమేణా మారుతున్న అవసరాలకు అనుగుణంగా 2013లో ఈ ఒప్పందాలను మరింత బలోపేతం చేశారు. ఈ క్రమంలోనే 2016లో బహ్రెయిన్ దేశంలో మొదటిసారిగా ఇరుపక్షాల విదేశాంగ మంత్రుల స్థాయి సమావేశం జరిగింది. ప్రస్తుతం 22 దేశాలు సభ్యులుగా ఉన్న ఈ అరబ్ లీగ్ కూటమిలో భారత్ ఒక 'పరిశీలకుడి' (అబ్జర్వర్) హోదాలో ఉంటూ, వారితో సన్నిహితంగా మెలుగుతోంది.

బహ్రెయిన్‌లో మొదటి సమావేశం

భారత్-అరబ్ విదేశాంగ మంత్రుల తొలి సమావేశం 2016లో బహ్రెయిన్‌లో జరిగింది. ఆ సమావేశంలో ఆర్థికం, ఇంధనం, విద్య, మీడియా, సంస్కృతి అనే ఐదు కీలక రంగాలను ప్రాధాన్యంగా గుర్తించారు. ఈ రంగాల్లో సహకారాన్ని విస్తరించేందుకు స్పష్టమైన కార్యాచరణకు అప్పుడే రూపకల్పన చేశారు. రెండో సమావేశంలో ఈ పురోగతిని సమీక్షించి, కొత్త రంగాల్లోనూ భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

అతిథుల రాక.. దౌత్య సందడి

ఈ సమావేశానికి సంబంధించి ఇప్పటికే పలు అరబ్ దేశాల ప్రతినిధులు న్యూఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. సూడాన్ విదేశాంగ మంత్రి మొహీల్‌దిన్ సలీం అహ్మద్ ఇబ్రహీంను స్వాగతిస్తూ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రంధీర్ జైస్వాల్ ఎక్స్‌లో పోస్టు చేశారు. ఈ పర్యటన భారత్-సూడాన్ ప్రజల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు. అలాగే, పాలస్తీనా విదేశాంగ మంత్రి హెచ్.ఇ. వర్సెన్ అఘా షాహిన్ నేతృత్వంలోని బృందం కూడా ఢిల్లీకి చేరుకుంది. పాలస్తీనా ప్రజలతో భారత్ ఉన్న అనుబంధాన్ని ఈ పర్యటన మరోసారి చాటి చెబుతుందని విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ పేర్కొంది.

వ్యూహాత్మక సంబంధాలకు కొత్త దిశ

భారత్–అరబ్ దేశాల మధ్య ఉన్న దీర్ఘకాలిక స్నేహబంధాన్ని మరింత బలపరచడం, ఆర్థికం, అభివృద్ధి, సంస్కృతి రంగాల్లో సహకారాన్ని విస్తరించడం ఈ సమావేశ ప్రధాన లక్ష్యం. న్యూఢిల్లీలో తొలిసారిగా జరుగుతున్న ఈ విదేశాంగ మంత్రుల భేటీ, భారత్ దౌత్యంలో మరో కీలక మైలురాయిగా నిలవనుందని దౌత్య వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.