హిందూ మహా సముద్రం భద్రతపై భారత్ దృష్టి
హిందూమహా సముద్రంలో భద్రతపై భారత నావికాదళం దృష్టిపెట్టింది. ఈ మేరకు దక్షిణాఫ్రికా నావికాదళంతో కేప్టౌన్లో సెప్టెంబర్ 24 నుంచి 26 వరకు 13వ నావికాదళ అధికారులు చర్చలు నిర్వహించారు. ఈ చర్చలు రెండు దేశాల సైనిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం, హిందూ మహాసముద్రంలో భద్రతను పెంచడం లక్ష్యంగా జరిగాయి. ఈ చర్చలకు భారత నావికాదళం నుంచి రియర్ అడ్మిరల్ నీర్భయ్ బాప్నా, దక్షిణాఫ్రికా నావికాదళం నుంచి రియర్ అడ్మిరల్ ఎం న్కోమోండే నేతృత్వం వహించారు. రెండు దేశాల నావికాదళాల మధ్య వ్యూహాత్మక సంబంధాలను బలపరచడం, శిక్షణ, సాంకేతిక సహకారం, ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని విస్తరించడంపై చర్చలు జరిగాయి. భారత నావికాదళ ప్రతినిధి దక్షిణాఫ్రికా నావికాదళ అధిపతిని, ఫ్లీట్ అధికారిని కలిశారు.
సైనిక సంబంధాలు బలోపేతం
ఈ చర్చలు హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు రెండు దేశాల మధ్య సైనిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయనున్నాయి. భారత్, దక్షిణాఫ్రికా తరచూ ఉన్నత స్థాయి సైనిక ప్రతినిధులను మార్పిడి చేసుకుంటాయి. ఈ రెండు దేశాల మధ్య 1996లో రక్షణ పరికరాల సహకారంపై ఒప్పందం జరిగింది. 2000లో రక్షణ సహకారంపై మరో ఒప్పందం కుదిరింది. దీని కింద రెండు దేశాల రక్షణ కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో ఉమ్మడి రక్షణ కమిటీ ఏర్పడింది. భారత్, దక్షిణాఫ్రికా సంబంధాలు మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహ ఉద్యమం నుంచి మొదలయ్యాయి. 1997లో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ఏర్పడింది. 2023లో దౌత్య సంబంధాలు తిరిగి స్థాపించి 30 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, ఆరోగ్య, సాంకేతిక రంగాల్లో ఒప్పందాలు జరిగాయి. భారత్ టెక్నికల్ అండ్ ఎకనమిక్ కోఆపరేషన్ ప్రోగ్రామ్ (ఐటీఈసీ) ద్వారా మానవ వనరుల అభివృద్ధికి సహకరిస్తోంది.
చైనా విస్తరణకు అడ్డుకట్ట
ఈ నావికాదళ సిబ్బంది చర్చలు భారత్, దక్షిణాఫ్రికా సైనిక సంబంధాలకు కీలకం కానున్నాయి. హిందూ మహాసముద్రం వాణిజ్యం, భద్రతకు కేంద్ర బిందువుగా ఉంది. చైనా ఈ ప్రాంతంలో ప్రభావం పెంచుతున్న నేపథ్యంలో ఈ చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. భారత్ తన "సాగర్" (సెక్యూరిటీ అండ్ గ్రోత్ ఫర్ ఆల్ ఇన్ ది రీజియన్) విధానంలో భాగంగా ఈ సహకారాన్ని బలోపేతం చేస్తోంది. దక్షిణాఫ్రికా సైనిక సామర్థ్యం ఈ ప్రాంతంలో శాంతిని కాపాడటానికి సహాయపడుతుంది. చర్చలు శిక్షణ, సాంకేతిక సహకారంపై దృష్టి పెట్టడం రెండు దేశాల నావికాదళాల సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. హిందూ మహాసముద్రంలో ఉగ్రవాదం, అక్రమ రవాణా వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సహకారం అందుతుంది. దక్షిణాఫ్రికా సైతం ఆపరేషన్ ఫుకుసా వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా ఆఫ్రికా తీరంలో భద్రతను పెంచుతోంది. భారత్ దీనికి సహకారం అందిస్తోంది. ఈ చర్చలు చైనా విస్తరణను అడ్డుకోవడానికి, హిందూ మహాసముద్రంలో స్థిరత్వాన్ని కాపాడటానికి ఉపయోగపడనున్నాయి. రెండు దేశాల మధ్య రక్షణ సహకారం, సాంకేతిక బదిలీ, సంయుక్త మిలిటరీ విన్యాసాల్లో మరింత విస్తరించాలి. కానీ దక్షిణాఫ్రికా ఆర్థిక సవాళ్లు, భారత్ దౌత్య ఒత్తిళ్లు ఈ సహకారానికి అడ్డంకులు సృష్టించవచ్చు.