హర్మూజ్ జలసంధి నుంచి మరో రెండు భారత నౌకల పయనం
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ సెగల మధ్య హర్మూజ్ జలసంధి వద్ద చిక్కుకుపోయిన భారత నౌకల తరలింపు ప్రక్రియలో సోమవారం మరో కీలక పురోగతి నమోదైంది. పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి భారత్కు వంటగ్యాస్ (ఎల్పీజీ) మోసుకొస్తున్న ‘పైన్ గ్యాస్’, ‘జగ్ వసంత్’ అనే రెండు నౌకలు యుద్ధ ప్రభావిత ప్రాంతం నుంచి బయలుదేరాయి. దాదాపు మూతపడిన హర్మూజ్ జలసంధిని దాటి ఇవి త్వరలోనే భారత తీరానికి చేరుకోనున్నట్లు షిప్ ట్రాకింగ్ డేటా వెల్లడించింది. ఇరాన్కు చెందిన లారక్, ఖేష్మ్ దీవుల సమీపంలో ఈ రెండు నౌకలు ప్రయాణిస్తూ, ఇరాన్ అధికారులకు తమ గుర్తింపును వెల్లడించిన అనంతరం భారత్ వైపు ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి.
కఠిన తనిఖీల తర్వాతే అనుమతి
హర్మూజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకలను ఇరాన్ అధికారులు అత్యంత క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తున్నారు. ఆయా నౌకల యాజమాన్యం, అందులోని సరుకు వివరాలు సేకరించి.. అవి అమెరికా లేదా ఇజ్రాయెల్కు చెందినవి కావని నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే అనుమతులు ఇస్తున్నారు. విశ్లేషకుల ప్రకారం.. ఎంపిక చేసిన నౌకలను మాత్రమే లారక్-ఖేష్మ్ ఛానల్ మీదుగా మళ్లిస్తూ ఇరాన్ వెళ్లేందుకు సమ్మతి తెలుపుతోంది. ఈ క్రమంలోనే భారత జెండాతో ఉన్న ఈ రెండు గ్యాస్ ట్యాంకర్లు సోమవారం రాత్రి జలసంధిని దాటినట్లు సమాచారం.
సురక్షితంగా స్వదేశానికి చేరుకుంటున్న నౌకలు
యుద్ధం మొదలైన కొత్తలో మొత్తం 28 భారత నౌకలు ఈ ప్రాంతంలో చిక్కుకోగా, ఇప్పటివరకు కొన్ని సురక్షితంగా స్వదేశానికి చేరాయి. గతంలో ‘ఎంటీ శివాలిక్’, ‘ఎంటీ నందాదేవి’ నౌకలు సుమారు 92,712 మెట్రిక్ టన్నుల ఎల్పీజీతో గుజరాత్ తీరానికి చేరుకున్నాయి. ఇది దేశం ఒక రోజులో వినియోగించే వంటగ్యాస్తో సమానం. అలాగే యూఏఈ నుంచి చమురుతో వచ్చిన ‘జగ్ లాడ్కీ’, ఒమన్ నుంచి టాంజానియా వెళ్తున్న ‘జగ్ ప్రకాశ్’ కూడా సురక్షితంగా జలసంధిని దాటగలిగాయి.
ఇంకా కొనసాగుతున్న ఉత్కంఠ
ప్రస్తుతానికి పర్షియన్ గల్ఫ్ పశ్చిమ భాగంలో 22 భారత నౌకలు, తూర్పు భాగంలో రెండు నౌకలు ఇంకా యుద్ధ క్షేత్రంలోనే ఉన్నాయి. పశ్చిమ వైపు ఉన్న నౌకల్లో 611 మంది భారత నావికులు ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని నిరీక్షిస్తున్నారు. చిక్కుకుపోయిన వాటిలో ఒక ఎల్ఎన్జీ ట్యాంకర్, నాలుగు ముడి చమురు ట్యాంకర్లు, మూడు కంటైనర్ షిప్పులు, రెండు బల్క్ క్యారియర్లు ఉన్నాయి. మిగిలిన వాటిలో ఒకటి కెమికల్ ట్యాంకర్ కాగా, మూడు నౌకలు మరమ్మతుల కోసం డ్రై డాక్లో ఉన్నాయి. మొత్తం మీద వివిధ దేశాలకు చెందిన సుమారు 500 ట్యాంకర్లు ప్రస్తుతం ఈ జలసంధి వద్ద నిలిచిపోయాయి.
దిగుమతులపై యుద్ధ ప్రభావం
భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో 88 శాతం, వంటగ్యాస్లో 60 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. యుద్ధానికి ముందు స్వదేశానికి వచ్చే సగానికి పైగా చమురు సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, యూఏఈల నుంచి హర్మూజ్ జలసంధి గుండానే వచ్చేది. ముఖ్యంగా 85 నుండి 95 శాతం ఎల్పీజీ సరఫరాకు ఈ మార్గమే కీలకం. ప్రస్తుత ఘర్షణల వల్ల ముడి చమురు దిగుమతులను రష్యా, పశ్చిమ ఆఫ్రికా, అమెరికా వంటి దేశాల నుంచి ప్రత్యామ్నాయంగా పొందుతున్నప్పటికీ, గ్యాస్ సరఫరాలో మాత్రం తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది.
పరిశ్రమలకు గ్యాస్ కోత
హర్మూజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో దేశీయంగా పారిశ్రామిక, వాణిజ్య అవసరాలకు గ్యాస్ సరఫరాలో కోతలు విధిస్తున్నారు. వంటగ్యాస్ లభ్యతపై ప్రభావం పడకుండా ప్రభుత్వం జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయంగా సరఫరా గొలుసు దెబ్బతినడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. చిక్కుకుపోయిన మిగిలిన భారత నౌకలను కూడా దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా త్వరగా వెనక్కి తీసుకురావడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేసింది.