సౌదీతో ఇండియా కటీఫ్?
ఇండియా చమురు ప్రయాణం ఇప్పుడు ఒక కొత్త మలుపు తిరుగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. రష్యా నుంచి భారత్ చమురు దిగుమతులు పెంచుకుంటున్న తీరు చూస్తుంటే.. సౌదీ అరేబియాతో ఉన్న సంబంధాల్లో ఓ మార్పు రావచ్చనిపిస్తోంది. నిజానికి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద చమురు దిగుమతి దేశాలలో భారత్ ఒకటి. దేశ అవసరాల్లో 80శాతం కంటే ఎక్కువ భాగం ఇతర దేశాల నుంచి తెప్పించుకోవాల్సిందే. ఈ కారణంగా చమురు సరఫరా కేవలం వ్యాపార ఒప్పందం కాదు, అది ఒక జాతీయ భద్రతా సమస్య. గతంలో సౌదీ అరేబియా భారత్కు ఒక ప్రధాన సరఫరాదారు. చమురు లావాదేవీలకు మాత్రమే కాదు, భారతీయ కార్మికులు సౌదీ నేలపై పనిచేసి కోట్ల రూపాయలను దేశానికి పంపే సంబంధం కూడా ఉంది. ఈ బంధం చాలాఏళ్లగా బలంగా ఉంది. కానీ ప్రపంచం మారుతోంది. రష్యాపై పడిన పాశ్చాత్య దేశాల ఆంక్షల తర్వాత, రష్యా చమురు తక్కువ ధరలకు అందుబాటులోకి వచ్చింది.
భారత్ లాంటి పెద్ద మార్కెట్ కోసం రష్యా ప్రత్యేక రాయితీలు ఇవ్వడం మొదలుపెట్టింది. రూపాయిలో చెల్లింపులు తీసుకోవడం, రవాణా సదుపాయాలను సులభతరం చేయడం లాంటి సౌకర్యాలు కూడా రష్యా చూపిస్తోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో భారత్ రష్యాకు మరింత దగ్గరవుతుంది. చౌక ధరలో లభించే నల్ల బంగారం దేశానికి లాభకరం, దీంతో రష్యా చమురు భారత్ పోర్టుల వైపు నిరంతరం ప్రవహిస్తోంది. ఇదే సమయంలో సౌదీ అరేబియా పాకిస్తాన్తో ఒక రక్షణ ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం భారత్ దృష్టిని మారేలా చేసింది. పాక్తో సౌదీ సైనిక స్నేహం పెంచుకోవడం ఢిల్లీలో ఆందోళన రేకెత్తిస్తుంది. బహిరంగంగా భారత్ ఈ విషయాన్ని పెద్దగా ప్రస్తావించకపోయినా, లోపల ఒక అసంతృప్తి మాత్రం ఉంది. ఎందుకంటే పాకిస్తాన్తో స్నేహం పెంచుకోవడం అంటే పరోక్షంగా భారత్కు వ్యతిరేకంగా నిలబడినట్లే.
ఇలా ఒకవైపు ఆర్థిక లాభం ఇచ్చే రష్యా, మరోవైపు పాకిస్తాన్తో కలిసి నడుస్తున్న సౌదీ.. ఈ రెండింటి మధ్య భారత్ ఏం చేస్తుందోనన్న ఉత్కంఠ నెలకొంది. చమురు ధరలు, రాయితీలు లాంటివి రష్యా వైపు భారత్ను మరింతగా తోసేస్తున్నాయి. అందుకే భవిష్యత్తులో భారత్ సౌదీ నుంచి దిగుమతులు తగ్గించి, రష్యా నుంచి మరింత ఎక్కువగా కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉంది. ఇది ఒక్కరోజులో జరగదు. కానీ కాలక్రమంలో రష్యా భాగస్వామ్యం పెరుగుతూ, సౌదీ వాటా తగ్గిపోతుంది. దీని వెనుక లాజిక్ సులభమే. చౌకైన చమురు దేశానికి మంచిది, భద్రతా పరంగా సౌదీ పాకిస్తాన్తో కుదుర్చుకున్న బంధం మనకి అసౌకర్యం కలిగిస్తోంది. ఈ రెండూ కలిసినప్పుడు ఒక మార్పు సహజంగానే వస్తుంది.
ఇక ప్రతి బారెల్ చమురు ఒక స్నేహ గీతంగా మారవచ్చు.. ఒక హెచ్చరికగానూ మారవచ్చు. భారత్ రష్యా నుంచి తెచ్చుకునే ప్రతి చమురు బారెల్ ఒక కొత్త సంబంధానికి దారితీస్తోంది. సౌదీతో కొనసాగించే ప్రతి లావాదేవీ ఇప్పుడు ఒక అనిశ్చితి నీడను మోస్తోంది. ఇదంతా చివరికి భారత్కి ఒక స్పష్టమైన మార్గాన్ని చూపుతోంది. దేశం తన ఇంధన మార్గాన్ని తన స్వీయ గౌరవం, తన జాతీయ ప్రయోజనం, తన అంతర్జాతీయ సమతుల్యం వైపు మలుస్తోంది. రష్యా వైపు మెల్లగా వంగే ఈ కదలిక ఒక చిన్న వాణిజ్య నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, అది ఒక పెద్ద వ్యూహాత్మక యాత్ర. సౌదీ పాకిస్తాన్తో చేయి కలిపినప్పుడు, భారత్ తన ప్రతిస్పందనను రష్యా చమురు ద్వారా వ్యక్తం చేస్తోందని చెప్పవచ్చు. మరి ఇది ప్రాక్టీకల్గా వర్కౌట్ అవుతుందో లేదా అన్నది మాత్రం చూడాల్సి ఉంది.