సూపర్ జీఎస్టీ – సూపర్ సేవింగ్స్ : నినాదమా? నిజమా?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ గారి “సూపర్ జీఎస్టీ – సూపర్ సేవింగ్స్” కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. రాయలసీమలో రూ.13 వేల కోట్లు విలువైన ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించిన ఈ పర్యటనలో ఆయన ముఖ్యంగా గత నెలలో జీఎస్టీ మండలి ప్రకటించిన కొత్త స్లాబ్ రేట్ల మార్పులను ప్రజలకు వివరించారు. విద్యుత్ వాహనాలు, వంటగది పరికరాలు, ప్యాకేజ్డ్ ఆహార పదార్థాలు, ఆసుపత్రి పరికరాలు, సౌరశక్తి సామగ్రి వంటి అనేక వస్తువులపై పన్ను తగ్గింపు జరిగింది. ఉద్దేశ్యం స్పష్టమే పన్ను భారాన్ని తగ్గించి వినియోగాన్ని పెంచడం, పండుగ సీజన్లో ప్రజలకు ఉపశమనం కలిగించడం. ప్రజలు వినడానికి ఆకర్షణీయంగా ఉన్న ఈ నినాదం వెనుక వాస్తవం ఎంతవరకు ఉందనేది ఈ సంపాదకీయానికి ప్రధాన ప్రశ్న.
నినాదం వెనుక నిజం
గత సెప్టెంబరులో జరిగిన జీఎస్టీ మండలి సమావేశంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పన్ను స్లాబ్లను సవరించింది. కొన్ని వస్తువులపై జీఎస్టీ తగ్గించి సరుకుల ధరలను తగ్గించే ప్రయత్నం చేసింది. అధికారిక వర్గాలు దీన్ని “రిలీఫ్ రీఫార్మ్”గా అభివర్ణిస్తున్నాయి. 2017లో జీఎస్టీ ప్రవేశపెట్టినప్పుడు లక్ష్యం ఏకీకృత పన్ను వ్యవస్థ కాగా, 2025లో లక్ష్యం ప్రజలపై భారాన్ని తేలిక చేయడం.
ప్రధాని మోదీ మాటల్లో చెప్పాలంటే — “పన్నులు తగ్గితే పొదుపు పెరుగుతుంది. అభివృద్ధి మాత్రమే కాదు, చవకైన జీవనం కూడా భారతీయుని హక్కే.”
ప్రభావం కనిపించిన రంగాలు
కొన్ని రంగాల్లో మాత్రం ఈ నిర్ణయాలు వెంటనే ఫలితాలు ఇచ్చాయి.
సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియన్ ఆటోమొబైల్ మాన్యుఫ్యాక్చరర్స్ గణాంకాల ప్రకారం సెప్టెంబరులో ప్రయాణ వాహనాల విక్రయాలు గత ఏడాదితో పోలిస్తే 4 శాతం, ద్విచక్ర వాహనాల విక్రయాలు 7 శాతం పెరిగాయి. పన్ను తగ్గింపుతో చిన్న కార్లు, బైకులు కొంచెం చవకగా మారటమే కారణం.
మనీ కంట్రోల్–లోకల్ సర్కిల్స్ సర్వే ప్రకారం వాహనాలు కొనుగోలు చేసిన వారిలో సగానికి పైగా వారు పన్ను తగ్గింపును పూర్తిగా లాభంగా పొందారని చెప్పారు. మరొక 24 శాతం కొంతమేర ప్రయోజనం పొందారు. అంటే మూడు నాలుగవ వంతు వినియోగదారులు ఏదో స్థాయిలో లాభాన్ని అనుభవించారు.
ఎలక్ట్రానిక్స్ వ్యాపారులు కూడా మంచి వాణిజ్యం చూశారు. ఫ్యాన్లు, మిక్సీలు, ఎల్ఈడీ లైట్లు మొదలైన వాటిపై పన్ను తగ్గడంతో విక్రయాలు పెరిగాయి. “రూపాయి వంద యాభై తక్కువైనా వినియోగదారుడు గుర్తిస్తాడు” అని విజయవాడలోని ఒక రిటైలర్ చెప్పాడు.లైవ్ మింట్ అంచనాల ప్రకారం, ప్రభుత్వం రూ.1 పన్ను ఆదాయం కోల్పోయినా ఆర్థిక వ్యవస్థ రూ.1.08 మేర పెరుగుతుందని చెబుతోంది. అంటే పన్నులు తగ్గితే కొనుగోలు పెరుగుతుంది, వ్యాపారానికి ఉత్సాహం వస్తుంది.
రాష్ట్ర రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం సెప్టెంబర్లో 1.54 శాతానికి తగ్గింది, ఇది ఎనిమిదేళ్లలో కనిష్ఠం. అంతర్జాతీయ కారకాలు సహకరించినప్పటికీ, జీఎస్టీ తగ్గింపులు కూడా ద్రవ్యోల్బణం తగ్గటానికి సహాయపడ్డాయి.
ఇంకా చేరని ప్రయోజనాలు
అయితే ఈ “సూపర్ సేవింగ్స్” అందరి ఇంటికీ చేరినట్టు లేదు.
ప్యాకేజ్డ్ ఆహారం, ఔషధాలు వంటి అవసరమైన వస్తువుల్లో ధరలు పెద్దగా తగ్గలేదు. అదే సర్వే ప్రకారం, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ విషయంలో కేవలం 22 శాతం వినియోగదారులు మాత్రమే పన్ను తగ్గింపు పూర్తి లాభంగా అనుభవించారని చెప్పారు.
దీనికి కారణాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి పాత స్టాక్పై ఉన్న ఎంఆర్పీలు వెంటనే మారవు; వ్యాపారులు కొంత పన్ను ప్రయోజనం తమ లాభాల్లో కలుపుకుంటారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ తగ్గింపులపై అవగాహన తక్కువగా ఉంది. “పన్ను తగ్గిందట, కానీ మా ఊర్లో సబ్బు ధర యథాతథంగానే ఉంది,” అని సామాన్య ప్రజలు అంటారు. జీఎస్టీ వ్యవస్థలో ఇంకా అనేక పరిపాలనా ఇబ్బందులు ఉన్నాయి. చిన్న వ్యాపారులకు కంప్లయన్స్ భారం తక్కువ కాలేదు. సరళమైన పన్ను వ్యవస్థ లక్ష్యం ఇంకా చేరాల్సి ఉంది.
ఆర్థిక కోణం
ఈ తగ్గింపులతో ప్రభుత్వ ఖజానాకు ఎంత నష్టం?
రాయిటర్స్ అంచనా ప్రకారం, సంవత్సరానికి సుమారు ₹48,000 కోట్లు పన్ను ఆదాయం తగ్గవచ్చు. ఎస్బీఐ అంచనా ప్రకారం అది ₹3,700 కోట్ల వరకు మాత్రమే ఉంటుంది. ఏదైనా సరే, స్వల్పకాలంలో ఆదాయం తగ్గడం ఖాయం. అయినా, ప్రభుత్వ వర్గాలు దీన్ని తాత్కాలిక నష్టంగా చూస్తున్నాయి. వినియోగం పెరిగితే పన్ను వసూళ్లు తిరిగి పెరుగుతాయని వారు చెబుతున్నారు. కానీ విమర్శకులు దీని వల్ల సంక్షేమ కార్యక్రమాల నిధులు తగ్గవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఆర్థిక చర్యా, రాజకీయ సందేశమా?
రాయలసీమ వంటి ప్రాంతంలో “సూపర్ జీఎస్టీ” ప్రచారం చేయడం రాజకీయంగా కూడా అర్థవంతమే. ఇది కేంద్రం ప్రజలకు ఉపశమనం ఇవ్వాలనే సంకేతం. ప్రభుత్వానికి ఇది ఒక రెండు-ముఖాల వ్యూహం — ఆర్థిక సంస్కరణగా, అలాగే పండుగ సీజన్ గిఫ్ట్గా. కానీ “ఇది మంచి నిర్ణయం కానీ నినాదం వాస్తవాన్ని మించి ఉంది. పన్ను తగ్గించడం ప్రభుత్వ పని, ధర తగ్గించడం మార్కెట్ బాధ్యత,” ఆర్థిక నిపుణులు అంటారు.
ప్రగతి దిశలో అడుగు
ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న గణాంకాలు పాజిటివ్గా ఉన్నాయి. వాహనాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, గ్రీన్ ఎనర్జీ రంగాల్లో గణనీయమైన చలనం వచ్చింది. ద్రవ్యోల్బణం తగ్గింది, వినియోగదారుల విశ్వాసం పెరిగింది.
అయినా, “సూపర్ సేవింగ్స్” నిజం కావాలంటే
1. పన్ను లాభాలు వినియోగదారులకే చేరేలా పర్యవేక్షణ బలపడాలి.
2. చిన్న వ్యాపారుల కోసం కంప్లయన్స్ సులభం కావాలి.
అప్పుడే ఈ నినాదం కేవలం ప్రచారం కాకుండా ప్రజల జీవనంలో మార్పు తెస్తుంది.
మోదీ ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యటనలో ప్రారంభించిన ప్రాజెక్టులు అభివృద్ధి చిహ్నాలుగా నిలుస్తాయి. కానీ “సూపర్ జీఎస్టీ – సూపర్ సేవింగ్స్” భావన ఒక విస్తృత సందేశం ఇచ్చింది అభివృద్ధి అంటే కేవలం నిర్మాణాలు కాదు, ప్రజల జీవన వ్యయం తగ్గించడం కూడా. ఇప్పటివరకు కొన్ని రంగాల్లో ఫలితాలు ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ కుటుంబానికి పెద్ద ఉపశమనం ఇంకా కనిపించలేదు. పాలసీ నుంచి పాకెట్ వరకు ప్రయాణం సమయం తీసుకుంటుంది.
అంతిమంగా ఈ నినాదం విజయాన్ని నిర్ణయించేది సంఖ్యలు కాదు వినియోగదారుడి షాపింగ్ బిల్లే. అతనికి నిజంగా పొదుపు అనిపిస్తే, “సూపర్ జీఎస్టీ” నినాదం చరిత్రలో నిలుస్తుంది. లేకపోతే, అది ఒక నినాదంగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది