సీఈసీ తొలగింపునకు ప్రతిపక్షాల నోటీసు

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్‌కుమార్‌‌ను పదవి నుంచి తొలగించాలని కోరుతూ ప్రతిపక్షాలు పార్లమెంట్‌లో నోటీసు ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాయి. ఈ నోటీసుపై మొత్తం 193 మంది ఎంపీలు సంతకాలు చేసినట్లు వర్గాలు తెలిపాయి. వారిలో 130 మంది లోక్‌సభ సభ్యులు, 63 మంది రాజ్యసభ సభ్యులు ఉన్నారు. ఈ నోటీసును శుక్రవారం కనీసం ఒక సభలో సమర్పించే అవకాశం ఉందని సమాచారం. అయితే అది ముందుగా లోక్‌సభలోనా లేదా రాజ్యసభలోనా ప్రవేశపెడతారా అన్నది ఇంకా స్పష్టత లేదు. ఒక ప్రతిపక్ష నేత మాట్లాడుతూ, నోటీసుపై సంతకాలు చేయడానికి ఎంపీలు ఉత్సాహంగా ముందుకు వచ్చారని చెప్పారు. అవసరమైన సంఖ్య ఇప్పటికే చేరుకున్నప్పటికీ గురువారం కూడా పలువురు ఎంపీలు సంతకాలు చేసినట్లు తెలిపారు. నియమాల ప్రకారం, సీఈసీ తొలగింపునకు సంబంధించిన నోటీసు లోక్‌సభలో ఇవ్వాలంటే కనీసం 100 మంది ఎంపీల సంతకాలు, రాజ్యసభలో ఇవ్వాలంటే 50 మంది సభ్యుల సంతకాలు అవసరం. ఈ నోటీసుపై ఇండియా కూటమికి చెందిన అన్ని పార్టీల ఎంపీలు సంతకాలు చేసినట్లు వర్గాలు తెలిపాయి. ప్రస్తుతం అధికారికంగా ఆ కూటమిలో లేకపోయినా ఆమ్‌ఆద్మీ పార్టీకి చెందిన ఎంపీలు కూడా సంతకాలు చేసినట్లు మరో వర్గం వెల్లడించింది.

భారతదేశ చరిత్రలో మొదటిసారి నోటీసు

భారత చరిత్రలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను తొలగించాలని కోరుతూ ఇలాంటి నోటీసు ఇవ్వడం ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం. ఉన్నత స్థాయి వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, సీఈసీపై నోటీసులో ఏడు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. పదవిలో పక్షపాతపూరిత, వివక్షపూరిత ప్రవర్తన, ఎన్నికల మోసాలపై విచారణను ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకోవడం, పెద్ద సంఖ్యలో ఓటర్లను ఓటరు జాబితా నుంచి తొలగించడం వంటి అంశాలు వాటిలో ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియ ద్వారా కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బీజేపీకి సహకరిస్తున్నారని ప్రతిపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ప్రత్యేకంగా పశ్చిమబెంగాల్‌లో జరుగుతున్న ఓటరు జాబితా సవరణపై తీవ్ర ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అక్కడి ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ నిజమైన ఓటర్ల పేర్లను జాబితా నుంచి తొలగిస్తున్నారని ఎన్నికల సంఘంపై ఆరోపించారు.

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను తొలగించే విధానం సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు విధానంతో సమానంగా ఉంటుంది. తొలగింపు తీర్మానాన్ని పార్లమెంట్‌లోని ఏ సభలోనైనా ప్రవేశపెట్టవచ్చు. ఆ తీర్మానం సభ మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో పాటు హాజరైన సభ్యుల్లో రెండు మూడవ వంతు మెజారిటీతో ఆమోదం పొందాలి. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకానికి సంబంధించిన చట్టం ప్రకారం, సీఈసీని సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానంలోనే పదవి నుంచి తొలగించవచ్చు. ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లను మాత్రం సీఈసీ సిఫారసు లేకుండా తొలగించలేరు. అదేవిధంగా జడ్జెస్‌(ఇంక్వైరీ) యాక్ట్, 1968 ప్రకారం రెండు సభల్లో ఒకే రోజు నోటీసులు ఇచ్చినప్పుడు, రెండూ ఆమోదించేవరకు విచారణ కమిటీ ఏర్పాటు చేయరు. రెండు సభల్లోనూ నోటీసు ఆమోదం పొందిన తర్వాత స్పీకర్, రాజ్యసభ ఛైర్మన్ కలిసి సంయుక్త విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తారు.