సిరియా ఖైదీల స్వదేశీ తరలింపుకు లెబనాన్ అంగీకారం

పొరుగు దేశాలైన లెబనాన్, సిరియా మధ్య దౌత్య సంబంధాల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. లెబనాన్ జైళ్లలో మగ్గుతున్న 300 మందికి పైగా సిరియా ఖైదీలను వారి స్వదేశానికి తరలించేందుకు ఇరు దేశాల మధ్య శుక్రవారం చారిత్రక ఒప్పందం కుదిరింది. శిక్షా కాలాన్ని తమ సొంత దేశంలోనే పూర్తి చేసేలా కుదిరిన ఈ ఒప్పందంపై లెబనాన్ రాజధాని బీరుట్‌లో ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు సంతకాలు చేశారు. నేటి నుంచే ఈ తరలింపు ప్రక్రియ ప్రారంభం కానుంది.

ఖైదీలు ఎలా పట్టుబడ్డారు?

లెబనాన్ జైళ్లలో ఉన్న సుమారు 2,500 మంది సిరియా ఖైదీల వెనుక పెద్ద చరిత్రే ఉంది. 2011లో సిరియాలో మొదలైన అంతర్యుద్ధం వల్ల లక్షలాది మంది ప్రాణభయంతో శరణార్థులుగా లెబనాన్‌కు చేరుకున్నారు. అయితే, ఇలా వచ్చిన వారిలో సాధారణ ప్రజలతో పాటు అప్పటి సిరియా అధ్యక్షుడు బషర్ అల్-అస్సాద్‌ను గద్దె దించడానికి ప్రయత్నించిన సాయుధ తిరుగుబాటు గ్రూపుల సభ్యులు కూడా ఉన్నారు. లెబనాన్‌లో దాడులకు పాల్పడటం, శాంతిభద్రతలకు విఘాతం కలిగించడం, ఆయుధాలతో పట్టుబడటం వంటి వివిధ నేరాల కింద లెబనాన్ పోలీసులు వీరిని అరెస్టు చేసి జైళ్లకు పంపారు.

నేరాల స్వభావం.. ఎవరిని పంపిస్తున్నారు?

జైల్లో ఉన్న ఖైదీలు చేసిన తప్పులను బట్టి వారిని రెండు రకాలుగా విభజించారు. ప్రస్తుతం స్వదేశానికి వెళ్తున్న 300 మందిలో ఎక్కువ శాతం మంది చిన్నపాటి గొడవలు, నిబంధనలు అతిక్రమించడం వంటి చిన్న నేరాలు చేసిన వారే. అయితే హత్యలు, దాడులు వంటి తీవ్రమైన నేరాలు చేసిన వారిని కూడా కొన్ని షరతులతో బదిలీ చేస్తున్నారు. అటువంటి వారు లెబనాన్ జైలులో ఇప్పటికే కనీసం ఏడున్నర ఏళ్ల శిక్షను పూర్తి చేసి ఉంటేనే వారిని సిరియాకు పంపేందుకు అనుమతి ఇస్తున్నారు.

సిరియాలో మారిన రాజకీయ సమీకరణాలు

ప్రస్తుతం సిరియాలో మారిన రాజకీయ సమీకరణాలు ఈ ఒప్పందానికి దారితీశాయి. గతంలో ఏ సాయుధ గ్రూపుల తరఫున పోరాడినందుకు వీరు లెబనాన్ పోలీసులకు చిక్కారో, 2024 డిసెంబర్‌లో అస్సాద్ ప్రభుత్వం కూలిపోయిన తర్వాత అవే గ్రూపులు ఇప్పుడు సిరియాలో అధికారంలోకి వచ్చాయి. దీంతో తమ వారిని వెనక్కి రప్పించుకోవడానికి సిరియా కొత్త ప్రభుత్వం చొరవ చూపింది.

సత్సంబంధాల దిశగా అడుగులు

ఈ ఒప్పందం పొరుగు దేశాల మధ్య విశ్వాసాన్ని పెంచుతుందని లెబనాన్ ఉప ప్రధాని తారెక్ మిత్రి ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. "సిరియా ఖైదీల విషయంలో చేపట్టిన సమగ్ర చర్యల్లో ఇది తొలి ముందడుగు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. సిరియా న్యాయశాఖ మంత్రి మజర్ అల్-వైస్ మాట్లాడుతూ, ఈ ఒప్పందం దౌత్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తుందన్నారు. కేవలం శిక్ష పడిన వారినే కాకుండా, విచారణ ఎదుర్కొంటున్న ఇతర ఖైదీల తరలింపుపై కూడా త్వరలో చర్చలు జరపనున్నట్లు మిత్రి వెల్లడించారు.

సంక్లిష్ట చరిత్ర.. కొత్త ఆశలు

లెబనాన్, సిరియా దేశాల మధ్య మూడు దశాబ్దాల పాటు క్లిష్టమైన సంబంధాలు కొనసాగాయి. 2005 వరకు లెబనాన్‌లో సిరియా దళాల ఆధిపత్యాన్ని చాలా మంది లెబనీయులు వ్యతిరేకించారు. అయితే అస్సాద్ పతనం తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చిన కొత్త ప్రభుత్వంతో ప్రారంభంలో ఉద్రిక్తతలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఖైదీల బదిలీ ఒప్పందం ద్వారా పరస్పర గౌరవంతో కూడిన కొత్త అధ్యాయం మొదలవుతుందని భావిస్తున్నారు.