సామాన్యులపై పగబట్టారా?

రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ) ఇటీవల గ్రేటర్ హైదరాబాద్ పరిధిలో సిటీ బస్ చార్జీలను పెంచిన విషయం తెలిసిందే. నేటి (సోమవారం) నుంచే పెంచిన చార్జీలు అమల్లోకి వస్తున్నాయి. దీంతో ప్రభుత్వం మీద విమర్శలు వస్తున్నాయి. తాజాగా జాగృతి అధినేత్రి కవిత సైతం ప్రభుత్వంపై విమర్శలు గుప్పించారు. "సామాన్యులపై పగబట్టారా? పేదలంటే ఎందుకంత కోపం?" అంటూ ఆమె ఎక్స్‌లో పోస్ట్ చేసి, "గ్రీన్ జర్నీ పేరుతో ప్రజల జేబులను గుల్ల చేస్తూ, రక్తాన్ని జలగల్లా పీల్చేస్తున్నారు" అంటూ సీఎం రేవంత్ రెడ్డిని ఉద్దేశించి విమర్శించారు.

చార్జీలు ఎంత మేర పెంచారు?

టీజీఎస్‌ఆర్టీసీ ప్రకటన ప్రకారం, గ్రేటర్ హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ పరిధిలోని సిటీ బస్ సర్వీసులకు మాత్రమే ఈ చార్జీల పెంపు వర్తిస్తుంది. రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాలు, దీర్ఘదూర బస్సులపై ఈ పెంపు ప్రభావం లేదు. కొత్త ధరలు ఇలా ఉన్నాయి. సిటీ ఆర్డినరీ, మెట్రో ఎక్స్‌ప్రెస్, ఈ-ఆర్డినరీ, ఈ-ఎక్స్‌ప్రెస్ మొదటి మూడు స్టేజీలకు రూ.5, నాలుగో స్టేజీ నుంచి రూ.10 అదనం. కనీస టిక్కెట్ ధర రూ.15గా నిర్ణయించారు. మెట్రో డెలక్స్, ఈ-మెట్రో ఏసీ మొదటి మూడు స్టేజీలకు రూ.5, నాలుగో స్టేజీ నుంచి రూ.10 అదనం. కనీస టిక్కెట్ ధర రూ.20గా నిర్ణయించారు. ఉదాహరణకు, సిటీ ఆర్డినరీలో 3 స్టేజీల ప్రయాణం రూ.10 నుంచి రూ.15కి, 24 కి.మీ. పైగా ప్రయాణం రూ.70 నుంచి రూ.75కి పెరుగుతుంది. ఈ పెంపు డీజిల్, ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు రెండింటికీ వర్తిస్తుంది. "ఈ పెంపు ఆర్టీసీ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, రెవెన్యూ పెంపుకు సహాయపడుతుంది" అని అధికారులు వెల్లడించారు.

గ్రీన్ జర్నీ కోసం అనివార్యం

ప్రభుత్వం ఈ చార్జీల పెంపును 'గ్రీన్ జర్నీ' పథకంలో భాగంగా సమర్థిస్తోంది. రవాణా మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్ మాట్లాడుతూ, "2027 నాటికి ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (ఓఆర్‌ఆర్) పరిధిలో 2,800 డీజిల్ బస్సులను ఎలక్ట్రిక్ బస్సులతో భర్తీ చేయాలనే లక్ష్యం ఉంది. దీనికి రూ.1,000 కోట్లు అవసరం. ఈ పెంపు ద్వారా ఏటా రూ.200-300 కోట్లు సమకూరుతాయి" అని వివరించారు. హైదరాబాద్‌లో వాయు కాలుష్యం తగ్గించడం, 'గ్రీన్ సిటీ' లక్ష్యాన్ని సాధించడం ఈ పథకం ఉద్దేశమని చెప్పారు. ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు డీజిల్ బస్సుల కంటే 70% తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చుతో నడుస్తాయని, దీర్ఘకాలంలో ప్రజలకే లాభమని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. ఆర్టీసీ ఆర్థిక స్థితి కూడా ఈ నిర్ణయానికి కారణమని అధికారులు చెబుతున్నారు. మహిళలకు ఉచిత బస్ పథకం వల్ల ఏటా రూ.2,500 కోట్ల నష్టం వస్తోంది. 2024-25లో ఆర్టీసీ మొత్తం నష్టం రూ.3,000 కోట్లకు చేరింది. ఈ పెంపు ఆర్థిక స్థిరత్వానికి దోహదపడుతుందని వారు అంటున్నారు.

పేదల జేబులు గుల్ల

బీఆర్ఎస్ నాయకులు ఈ నిర్ణయాన్ని "సామాన్యులపై దాడి"గా అభివర్ణించారు. కల్వకుంట్ల కవిత ఎక్స్‌లో, "మొన్నటికి సిటీ బస్ పాస్ ధరలు భారీగా పెంచి చిరుద్యోగులు, నగర ప్రజలపై భారం మోపారు. ఇప్పుడు బస్ చార్జీలను అమాంతం పెంచేశారు" అని విమర్శించారు. జూన్ 2025లో జనరల్ బస్ పాస్ ధర రూ.1,100 నుంచి రూ.1,300కి పెరిగిన సంగతిని ఆమె గుర్తు చేశారు. బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీ రామారావు కూడా, "ఉచిత బస్ పథకంతో ఆర్టీసీని దివాళా తీయించి, ఇప్పుడు ప్రతి ప్రయాణికుడిపై నెలకు రూ.300-500 అదనం భారం మోపారు" అని ఆరోపించారు. ఈ పెంపు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎన్నికల వాగ్దానాలను మరచిపోయి, పేదలు, మధ్యతరగతి ప్రజలను లక్ష్యంగా చేసుకుందని బీఆర్ఎస్ ఆరోపిస్తోంది.

సోషల్ మీడియాలో ఆగ్రహం

ఈ చార్జీల పెంపుపై సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఎక్స్‌లో #CongressFailedTelangana, #RTCHike హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లు ట్రెండింగ్‌లో ఉన్నాయి. "బస్సు సర్వీసులు సరిగ్గా లేవు, రద్దులు, ఓవర్‌లోడింగ్ సర్వసాధారణం. ధరలు పెంచి ఏం సాధిస్తారు?" అని ఓ ప్రయాణికుడు ప్రశ్నించాడు. ఒక విద్యార్థి, "రోజూ 4 స్టేజీలు ప్రయాణిస్తాను. నెలకు రూ.400 అదనం ఖర్చు. ఇది ఎలా భరిస్తాం?" అని ఆవేదన వ్యక్తం చేశాడు. కొందరు "పేదలకు బస్సు కాదు, బరువు" అంటూ మీమ్‌లు పంచుకుంటున్నారు. ట్రేడ్ యూనియన్లు, విద్యార్థి సంఘాలు అక్టోబర్ 7న నిరసన ర్యాలీలు ప్రకటించాయి.

ఆర్థిక, సామాజిక ప్రభావం

హైదరాబాద్‌లో రోజుకు 40 లక్షల మంది బస్సుల్లో ప్రయాణిస్తారు, వీరిలో 60% చిరుద్యోగులు, విద్యార్థులు. ఈ పెంపు వారి నెలవారీ ఖర్చులను పెంచుతుంది. మహిళలకు ఉచిత బస్ పథకం ఉన్నప్పటికీ, పురుషులు, విద్యార్థులు ఈ భారాన్ని మోస్తారు. దీర్ఘకాలంలో, బస్ ఖర్చులు పెరగడం వల్ల ప్రైవేట్ వాహనాల వినియోగం పెరిగి, ట్రాఫిక్ జామ్‌లు, వాయు కాలుష్యం పెరగవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

లాభం ఉందా?

ప్రభుత్వం 'గ్రీన్ జర్నీ' పేరుతో ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల ప్రవేశం వల్ల వాయు కాలుష్యం 30% తగ్గుతుందని, ఆరోగ్య ఖర్చులు 20% తగ్గుతాయని అంచనా వేస్తోంది. ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు డీజిల్ బస్సుల కంటే తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చుతో నడుస్తాయి. కానీ, ఈ లాభాలు సాధించడానికి 2-3 ఏళ్లు పట్టవచ్చు, అప్పటివరకు సామాన్యులపై భారమే. ఈ చార్జీల పెంపు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా నష్టం కలిగించవచ్చు. గ్రేటర్ హైదరాబాద్‌లో ఓటర్లలో సగం మంది చిరుద్యోగులు, విద్యార్థులు. బీఆర్ఎస్ ఈ అంశాన్ని "కాంగ్రెస్ ఫెయిల్డ్ తెలంగాణ"గా ప్రచారం చేస్తోంది. ఈ నిర్ణయం కాంగ్రెస్‌కు రాజకీయ ఎదురుదెబ్బగా మారవచ్చు.

సమతుల్యత అవసరం

ఆర్టీసీ ఆర్థిక స్థితి (రూ.7,000 కోట్ల రుణాలు), ఉచిత బస్ పథకం నష్టాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటే చార్జీల పెంపు అనివార్యం కావచ్చు. కానీ, ఈ భారం కేవలం హైదరాబాద్‌పైనే ఎందుకు? రాష్ట్రవ్యాప్త పెంపు రాజకీయంగా రిస్క్ కాబట్టి, ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. సమస్య పరిష్కారానికి ప్రభుత్వం విద్యార్థులు, చిరుద్యోగులకు సబ్సిడీ పాస్‌లు, ప్రైవేట్ పార్ట్‌నర్‌షిప్‌ల ద్వారా రుణాలు తగ్గించడం, ఎలక్ట్రిక్ బస్సులను త్వరగా ప్రవేశపెట్టడం చేయాలి. లేకపోతే, గ్రీన్ జర్నీ లక్ష్యం మంచిదైనా, సామాన్యుల జేబులపై భారం తప్పదు. ప్రజలు ఈ నిర్ణయాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తారు? నిరసనలు ఎలా సాగుతాయి? రాజకీయంగా ఎవరికి లాభం? రోజులు చెప్పాలి.