సమతా మూర్తి: వెయ్యేళ్ల నాటి సామాజిక విప్లవానికి సజీవ రూపం

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో ఎందరో సంస్కర్తలు జన్మించారు, కానీ వెయ్యి సంవత్సరాల క్రితమే "సమానత్వం" అనే విత్తనాన్ని నాటిన మహా మనిషి భగవద్ రామానుజాచార్యులు. నేడు హైదరాబాద్‌లోని ముచ్చింతల్‌లో వెలసిన 216 అడుగుల 'సమతా మూర్తి' విగ్రహం కేవలం ఒక పర్యాటక కేంద్రం కాదు, అది ఒక గొప్ప సిద్ధాంతానికి నిలువెత్తు సాక్ష్యం. ఈ అద్భుత ప్రాజెక్ట్ వెనుక ఉన్న నేపథ్యం, ఆశయాలు దీనిని సాకారం చేసిన శ్రీ చిన్నజీయర్ స్వామి వారి కృషిని వివరంగా తెలుసుకుందాం.

విప్లవానికి మూలం: రామానుజాచార్యుల జననం, బాల్యం

క్రీ.శ. 1017లో తమిళనాడులోని శ్రీపెరంబుదూరులో ఆశురి కేశవ సోమయాజి, కాంతిమతి దంపతులకు రామానుజులు జన్మించారు. ఆ కాలంలో సమాజం కుల వివక్షతో, అంటరానితనం అనే చీకటిలో కూరుకుపోయి ఉంది. వేద విద్య కేవలం కొందరికే పరిమితమైన రోజుల్లో, రామానుజులు ఒక సామాన్య సన్యాసిగా బయటకు వచ్చి, భగవంతుని కృప అందరికీ సమానమేనని చాటిచెప్పారు.

ఆయన తన గురువు గోష్ఠీపూర్ణుల వద్ద మంత్రాన్ని స్వీకరించి, "దీనిని రహస్యంగా ఉంచాలి, లేదంటే నరకానికి వెళ్తావు" అని గురువు హెచ్చరించినప్పటికీ, "నేను ఒక్కడినే నరకానికి వెళ్లినా పర్వాలేదు, ఈ మంత్రం వల్ల వేల మంది మోక్షం పొందితే అదే చాలు" అని గుడి గోపురం ఎక్కి అందరికీ మంత్రోపదేశం చేసిన మహనీయుడు. ఈ తెగింపే ఆయనను సామాన్య సన్యాసి నుండి 'జగదాచార్యుని'గా మార్చింది. శ్రీ రామానుజాచార్యులు రచించిన 9 విశిష్ట గ్రంథాలను "నవరత్నాలు" అని పిలుస్తారు. అవి,

వేదార్థ సంగ్రహం - ఇది ఒక విశిష్ట వేదాంత గ్రంథం. వేదాలలో పరస్పర విరుద్ధంగా కనిపించే శ్రుతి వాక్యాల మధ్య సమన్వయాన్ని కుదురుస్తూ, విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతంలోని ప్రధాన సూత్రాలను ఈ గ్రంథం వివరిస్తుంది.

శ్రీ భాష్యం - ఇది బాదరాయణుల 'బ్రహ్మ సూత్రాల'కు రామానుజులు అందించిన సమగ్ర వ్యాఖ్యానం. ఇది వారి రచనలన్నింటిలో మకుటాయమానమైనది. . తన గురువుగారైన శ్రీ యామునాచార్యుల వారు స్వయంగా రామానుజులను కలవకుండానే పరమపదించగా, వారు కోరిన మూడు కోరికలలో భాగంగా ఈ గొప్ప గ్రంథాన్ని రామానుజులు రచించారు.

గీతా భాష్యం - భగవద్గీతలోని శ్లోకాలకు అందించిన అత్యంత లోతైన, వివరణాత్మకమైన వ్యాఖ్యానం. భక్తి యోగం శరణాగతి ప్రాధాన్యతను ఇందులో వివరించారు.

వేదాంతం - బ్రహ్మ సూత్రాలకు రామానుజులు అందించిన సంక్షిప్త వ్యాఖ్యానం. ఇది వేదాంత విషయాలను త్వరగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపకరిస్తుంది. బ్రహ్మ సూత్రాలపై మరొక సరళమైన వ్యాఖ్యానం. ఇది ప్రాథమిక దశలో ఉన్న జిజ్ఞాసువుల (కోసం ఉద్దేశించినది. ఇది భగవంతుడికి పూర్తిగా లొంగిపోవడాన్ని (పూర్తి శరణాగతి) వివరించే ఒక దివ్య ప్రార్థన. శ్రీమన్నారాయణుని పాద పద్మాలకు ఆత్మనివేదన చేసుకోవడం దీని సారాంశం.

శ్రీరంగ గద్యం - శ్రీరంగనాథుడికి అంకితం చేయబడిన ఈ గ్రంథం, భగవంతుడి పట్ల సంపూర్ణ శరణాగతిని ఎలా పొందాలో వివరించే ఒక మార్గదర్శి.

శ్రీ వైకుంఠ గద్యం - ఇది వైకుంఠ లోకం యొక్క వైభవాన్ని, మోక్షం పొందిన ఆత్మల యొక్క స్థితిని వర్ణిస్తుంది. భక్తులలో మోక్షం పట్ల ఆశక్తిని పెంచే అద్భుత రచన ఇది.

నిత్య గ్రంథం - భక్తులు తమ దైనందిన జీవితంలో అనుసరించాల్సిన పూజా విధానాలు, ఆచారాలు, ఇతర కార్యకలాపాలను వివరించే ఒక లఘు కైపియ్యత్తు ఈ తొమ్మిది గ్రంథాలు విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతానికి మూలస్తంభాలుగా నిలిచాయి. రామానుజుల వారి అపారమైన జ్ఞానం, భక్తి ఈ రచనలలో అక్షరబద్ధమై ఉన్నాయి.

'సమతా మూర్తి' ప్రాజెక్ట్: సంకల్పం, నిర్మాణం

భగవద్ రామానుజాచార్యులు జన్మించి వెయ్యి ఏళ్లు పూర్తయిన (1017 - 2017) చారిత్రక సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, శ్రీ త్రిదండి చినజీయర్ స్వామి వారు ఈ మహత్తర ప్రాజెక్ట్‌ను ప్రారంభించారు.

ఇది ప్రపంచంలోనే కూర్చున్న భంగిమలో ఉన్న రెండవ అతిపెద్ద విగ్రహం. విగ్రహం తయారీకి 'పంచలోహాలను' (బంగారం, వెండి, రాగి,త్తడి, జింక్) వాడారు. చైనాకు చెందిన ఏరోసన్ కార్పొరేషన్ ద్వారా ఈ విగ్రహ భాగాలు తయారయ్యాయి. వేలమంది కార్మికులు, శిల్పుల రాత్రింబవళ్లు చేసిన కృషితో ఈ కళాఖండం రూపుదిద్దుకుంది.

"అన్ని జీవులలో దేవుడిని చూడటం, అన్ని జీవుల పట్ల కరుణ కలిగి ఉండటం" అనే రామానుజుల సందేశాన్ని విశ్వవ్యాప్తం చేయడం ఈ విగ్రహం ఏర్పాటుచేయడానికి ప్రధాన కారణం. సమతా మూర్తి కేంద్రం మొత్తం 45 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో అత్యంత వైభవంగా నిర్మించబడింది. ఈ 45 ఎకరాలలో ప్రధాన విగ్రహం, 108 దివ్యదేశాల ఆలయాలు, మ్యూజియం, ప్రసాదశాల, సువిశాలమైన ఉద్యానవనాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. ప్రాజెక్టు మొత్తం విస్తీర్ణం దాని పరిసర ప్రాంతాలను కలుపుకుంటే ఇది ఒక ఆధ్యాత్మిక నగరంగా (శ్రీరామ్ నగర్) కనిపిస్తుంది.

హైదరాబాద్‌లోని ముచ్చింతల్‌లో ఉన్న సమతా మూర్తి కేంద్రానికి వెళ్లే పర్యాటకులు, భక్తుల కోసం ప్రత్యేక ఆకర్షణలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంగణం కేవలం విగ్రహానికే పరిమితం కాకుండా, సందర్శకులను మంత్రముగ్ధులను చేసే ఎన్నో విశేషాలతో నిండి ఉంది.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, 216 అడుగుల రామానుజ విగ్రహం ఇది ప్రపంచంలోనే కూర్చున్న భంగిమలో ఉన్న రెండవ అతిపెద్ద విగ్రహం. దీనిని 1600 ముక్కలుగా చైనా నుండి తెప్పించి ఇక్కడ అమర్చారు. విగ్రహం చుట్టూ భారతదేశంలోని 108 వైష్ణవ క్షేత్రాల (ఉదాహరణకు, తిరుమల, శ్రీరంగం, బద్రీనాథ్) నమూనా ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయాల శిల్పకళా రీతులు అద్భుతంగా ఉంటాయి. సాయంత్రం వేళల్లో రామానుజుల జీవిత చరిత్రను వివరిస్తూ జరిగే లేజర్ షో సంగీతానికి అనుగుణంగా నాట్యం చేసే ఫౌంటెన్ ప్రధాన ఆకర్షణ. భద్రవేది లోపల ప్రతిరోజూ పూజలు అందుకునే 120 కిలోల స్వచ్ఛమైన బంగారు విగ్రహం ఉంటుంది. రామానుజుల సామాజిక విప్లవం, వారి రచనలు,వేద సంస్కృతి గురించి వివరించే అత్యాధునిక మ్యూజియం ఇక్కడ ఉంది. సందర్శకులకు రుచికరమైన చక్రపొంగలి, ఇతర ప్రసాదాలు లభిస్తాయి.

భద్రవేది - జ్ఞాన సంపదకు నిలయం

విగ్రహం కింద ఉన్న 54 అడుగుల ఎత్తైన పీఠాన్ని 'భద్రవేది' అని పిలుస్తారు. ఇది కేవలం పునాది మాత్రమే కాదు, ఒక ఆధ్యాత్మిక విశ్వవిద్యాలయం. ఇక్కడ రామానుజుల జీవితంలోని ముఖ్య ఘట్టాలను వివరించే డిజిటల్ లైబ్రరీ, గ్యాలరీలు ఉన్నాయి.

భద్రవేది లోపల ప్రతిరోజూ పూజలు అందుకునే 120 కిలోల బంగారు రామానుజ విగ్రహం ఉంది. ఆయన భూమిపై 120 ఏళ్లు జీవించినందుకు గుర్తుగా 120 కిలోల బంగారాన్ని ఇక్కడ ఉపయోగించారు. ఇక్కడ ఆధునిక సాంకేతికతతో కూడిన ఓమ్నిమాక్స్ థియేటర్ ద్వారా రామానుజుల చరిత్రను సందర్శకులకు వివరిస్తారు. భద్రవేది లోపల ఉన్న 120 కిలోల బంగారు విగ్రహానికి ప్రతిరోజూ ఉదయం పాలాభిషేకం, ప్రత్యేక ఆరాధనలు నిర్వహిస్తారు. దీనిని భక్తులు దర్శించుకోవచ్చు.

108 దివ్య ప్రదేశాలు - ఒకే చోట దర్శన భాగ్యం

సమతా మూర్తి కేంద్రంలో ఉన్న మరో అద్భుతం 108 దివ్య ప్రదేశాల నమూనా ఆలయాలు. భారతదేశం నలుమూలల ఉన్న 108 వైష్ణవ క్షేత్రాలను సందర్శించడం సామాన్యులకు కష్టమైన పని. అందుకే చినజీయర్ స్వామి వారు ఆ అన్ని ఆలయాల నమూనాలను ఒకే ప్రాంగణంలో నిర్మించారు.

ప్రతి ఆలయం ఆయా క్షేత్రాల శిల్పకళా రీతులను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ ఆలయాల మధ్య నడుస్తుంటే భరతఖండమంతా చుట్టి వచ్చిన అనుభూతి కలుగుతుంది. 108 దివ్యదేశాల్లో ఆయా క్షేత్రాల సంప్రదాయం ప్రకారం నిత్యం పూజలు, నైవేద్యాలు జరుగుతాయి. ఇది కేవలం ఆధ్యాత్మిక అనుభవం మాత్రమే కాదు, భారతీయ శిల్పకళా వైభవాన్ని చాటిచెప్పే వేదిక.భద్రవేది లోపల ఉన్న 120 కిలోల బంగారు విగ్రహానికి ప్రతిరోజూ ఉదయం పాలాభిషేకం, ప్రత్యేక ఆరాధనలు నిర్వహిస్తారు. దీనిని భక్తులు దర్శించుకోవచ్చు.

లోక కల్యాణం కోసం శ్రీ చిన్నజీయర్ స్వామి వారి పర్యవేక్షణలో ఇక్కడ అప్పుడప్పుడు భారీ యజ్ఞాలు, హోమాలు (ఉదాహరణకు: లక్ష్మీ నారాయణ యజ్ఞం) జరుగుతుంటాయి. ప్రత్యేక పర్వదినాల్లో కూచిపూడి, భరతనాట్యం వంటి శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనలు, అన్నమాచార్య కీర్తనల వంటి సంగీత కచేరీలు ఏర్పాటు చేస్తారు. శ్రీ చిన్నజీయర్ స్వామి వారు అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు భక్తుల కోసం ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనాలు 'ప్రశ్నోత్తర' కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ప్రత్యేకంగా 'కళ్యాణోత్సవం' లేదా 'అభిషేకం' వంటి సేవల్లో పాల్గొనాలనుకుంటే అక్కడ ఉన్న కౌంటర్లలో ముందస్తుగా బుక్ చేసుకోవచ్చు.

చిన్నజీయర్ స్వామి వారి దార్శనికత, సామాజిక సేవ

శ్రీ చిన్నజీయర్ స్వామి ఈ విగ్రహాన్ని కేవలం ఒక స్మారక చిహ్నంగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక సామాజిక విప్లవ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దారు.

జేటీవీకే వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా అంధులకు, గిరిజనులకు ఉచిత విద్యా సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నారు. మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా మొబైల్ క్లినిక్‌ల ద్వారా ఉచితంగా క్యాన్సర్ పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు.

ప్రకృతిని ప్రేమిస్తూ, జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడాలని స్వామి వారు ఎల్లప్పుడూ ప్రబోధిస్తుంటారు.

సమతా మూర్తి కేంద్రం నుండి వచ్చే ప్రతి ఆదాయాన్ని తిరిగి సమాజ శ్రేయస్సు కోసమే వినియోగించడం ఆయన నిస్వార్థ సేవకు నిదర్శనం.

నేటి సమాజానికి సమతా మూర్తి సందేశం

కులాల పేరిట, మతాల పేరిట విభజించబడిన నేటి ప్రపంచానికి రామానుజుల బోధనలు ఎంతో అవసరం. దేవాలయం అందరికీ సొంతం, భగవంతుడు అందరివాడు అని రామానుజులు ఆరోజే నిరూపించారు. తోటి మనిషిని గౌరవించడమే భగవంతుడికి చేసే నిజమైన సేవ. యుద్ధాల కన్నా శాంతి మార్గమే గొప్పదని, భక్తి మార్గం ద్వారానే ప్రపంచం ఏకం కావాలని ఈ కేంద్రం సందేశం ఇస్తోంది.

శ్రీ రామానుజాచార్యులు వెలిగించిన సమతా జ్యోతిని శ్రీ చిన్నజీయర్ స్వామి వారు ఒక మహా ప్రవాహంలా మార్చి ముచ్చింతల్‌లో ప్రతిష్టించారు. 'సమతా మూర్తి' సందర్శనం కేవలం కంటికి ఇంపునిచ్చే దృశ్యం కాదు, అది మన మనసులను సంస్కరించే ఒక దివ్య అనుభూతి. 2022లో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేతుల మీదుగా ప్రారంభించబడిన ఈ కేంద్రం, రాబోయే తరాలకు సమానత్వం, ఐక్యత గురించి పాఠాలు నేర్పుతూనే ఉంటుంది.

ఎలా చేరుకోవాలి?

సమతా మూర్తి కేంద్రం హైదరాబాద్ నగర శివార్లలోని ముచ్చింతల్ (శ్రీరామ్ నగర్) లో ఉంది. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (శంషాబాద్) నుండి ఇది కేవలం 15-20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. విమానాశ్రయం నుండి టాక్సీ లేదా క్యాబ్ ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు. సికింద్రాబాద్, నాంపల్లి లేదా కాచిగూడ రైల్వే స్టేషన్ల నుండి సుమారు 40-50 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంటుంది. స్టేషన్ నుండి క్యాబ్ లేదా సిటీ బస్సుల్లో శంషాబాద్ చేరుకుని, అక్కడి నుండి ఆటోలు లేదా లోకల్ బస్సుల్లో వెళ్లవచ్చు. హైదరాబాద్ నుండి బెంగళూరు హైవే (NH 44) మీద ప్రయాణించాలి. శంషాబాద్ దాటిన తర్వాత ముచ్చింతల్ ఎగ్జిట్ వద్ద దిగాలి. నగరం నుండి సొంత వాహనాల్లో వెళ్లే వారికి విశాలమైన పార్కింగ్ సదుపాయం ఉంది.

వసతి, ఇతర సౌకర్యాలు

సందర్శకులు సౌకర్యవంతంగా ఉండటానికి ఇక్కడ అన్ని ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. భక్తుల కోసం ప్రాంగణంలోనే గదులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చే వారు ముందుగా బుక్ చేసుకోవచ్చు. లేదా శంషాబాద్ విమానాశ్రయం సమీపంలోని హోటళ్లలో స్టే చేయవచ్చు. ప్రాంగణంలోనే శుచికరమైన శాఖాహార భోజనం లభించే క్యాంటీన్లు ఉన్నాయి. సాధారణంగా మధ్యాహ్నం 3:00 నుండి రాత్రి 8:00 వరకు సందర్శకులను అనుమతిస్తారు (వారాంతాల్లో సమయాలు మారవచ్చు). లేజర్ షో సాధారణంగా సాయంత్రం 7:00 గంటలకు ప్రారంభమవుతుంది. ప్రవేశం కోసం నామమాత్రపు రుసుము ఉంటుంది. ఆన్‌లైన్‌లో లేదా అక్కడ కౌంటర్ వద్ద టికెట్లు తీసుకోవచ్చు.

ముఖ్య గమనికలు:

లోపలికి వెళ్లేటప్పుడు మొబైల్ ఫోన్లు, కెమెరాలను నిర్ణీత ప్రదేశాల్లో డిపాజిట్ చేయాల్సి ఉంటుంది (కొన్ని చోట్ల అనుమతి ఉండదు). సాంప్రదాయ దుస్తులు ధరించడం సూచనీయం. విశాలమైన ప్రదేశం కాబట్టి నడవడానికి వీలుగా ఉండే చెప్పులు/షూస్ వేసుకోవడం మంచిది.

"2022లో భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ గారి చేతుల మీదుగా ప్రారంభించబడిన 'సమతా మూర్తి' కేంద్రం, మనస్సును పవిత్రం చేసే ఒక దైవిక అనుభూతిని అందిస్తుంది. ఇది రాబోయే తరాలకు ఐక్యత, కరుణ మనుషులందరూ సమానమే అనే ప్రాథమిక విలువల గురించి నిరంతరం బోధిస్తూనే ఉంటుంది."