శాంతి చర్చల్లో కీలక మలుపు.. ట్రంప్తో భేటీకి జెలెన్స్కీ సిద్ధం
రష్యాతో కొనసాగుతున్న యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు రూపొందిస్తున్న శాంతి ఒప్పందంలో అత్యంత కీలకమైన అంశాలపై నేరుగా చర్చించేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్తో భేటీ కావాలని ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వోలోదిమిర్ జెలెన్స్కీ కోరారు. ముఖ్యంగా భూభాగాల నియంత్రణ (టెరిటరీ) వంటి సున్నితమైన విషయాలు కేవలం నాయకుల స్థాయిలోనే పరిష్కరించాల్సినవని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఉక్రెయిన్ అధ్యక్ష కార్యాలయం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఇటీవల అమెరికాలోని మియామీలో జరిగిన చర్చల్లో యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు ఒక కీలక అడుగు పడింది. శాంతి ఒప్పందానికి సంబంధించి దాదాపు 20 అంశాలతో కూడిన ఒక ప్రణాళిక (బ్లూప్రింట్) సిద్ధమైంది. ఉక్రెయిన్, అమెరికా, యూరప్ మరియు రష్యాల మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించి, శాంతిని నెలకొల్పడానికి ఈ ఒప్పందమే పునాది అవుతుందని జెలెన్స్కీ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
“ఇది పూర్తి ఒప్పందం కాదు, కానీ యుద్ధం ముగింపుకు మార్గం చూపే ప్రాథమిక పత్రం. భూభాగాల అంశం వంటి సున్నితమైన విషయాలు మాత్రం నాయకుల మధ్య నేరుగా మాట్లాడితేనే పరిష్కారం అవుతాయి” అని జెలెన్స్కీ అన్నారు. అందుకే అమెరికాతో అగ్రస్థాయి భేటీకి ఉక్రెయిన్ సిద్ధంగా ఉందని చెప్పారు.
ఎలాగైనా ఆపండి
రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత యూరప్లో జరుగుతున్న అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం ఇదేనని, దీనిని ఎలాగైనా ఆపేయాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ గతంలోనే చెప్పారు. అయితే, యుద్ధం చేస్తున్న రష్యా, ఉక్రెయిన్ దేశాల నుంచి పట్టువిడుపులు సాధించడంలో ఆయన ఇప్పటివరకు ఆశించిన స్థాయిలో విజయం సాధించలేకపోయారని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
గత నెల విడుదలైన శాంతి ప్రణాళిక ముసాయిదాపై ఉక్రెయిన్ తీవ్ర అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసింది. ఆ ముసాయిదా రష్యా ప్రధాన డిమాండ్లకు అనుకూలంగా ఉందని కీవ్ ఆరోపిస్తోంది. ఉక్రెయిన్ మరిన్ని భూభాగాలను రష్యాకు వదిలేయడం, భవిష్యత్తులో సైనిక కూటముల్లో చేరకపోవడం, సైన్యంపై పరిమితులు విధించడం వంటి ప్రతిపాదనలు ఉక్రెయిన్ను భవిష్యత్తులో రక్షణలేని స్థితిలోకి నెట్టేస్తాయని జెలెన్స్కీ అన్నారు. రష్యా ఇప్పటికే 2014లో, మళ్లీ 2022లో పూర్తిస్థాయిలో దాడి చేసిన విషయాన్ని ఆయన గుర్తు చేశారు.
అయితే తాజా 20 అంశాల ప్రణాళిక, గతంలో చర్చించిన 28 అంశాల ప్రతిపాదనతో పోలిస్తే చాలా మెరుగైనదిగా జెలెన్స్కీ తెలిపారు. ఈ కొత్త శాంతి ప్రణాళిక ప్రకారం ఉక్రెయిన్ తన సైన్యాన్ని ప్రస్తుత స్థాయిలోనే, అంటే సుమారు 8 లక్షల మంది సైనికులతో కొనసాగించవచ్చు. అలాగే అమెరికా, యూరప్ మిత్రదేశాలతో కుదిరే ప్రత్యేక ఒప్పందాల ద్వారా బలమైన భద్రతా హామీలు లభిస్తాయని ఆయన చెప్పారు.
యుద్ధం ఆగిపోయిన తర్వాత ఉక్రెయిన్ను మళ్ళీ ఎలా నిర్మించాలి, అక్కడ పెట్టుబడులు ఎలా పెట్టాలి మరియు దెబ్బతిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థను ఎలా దారిన పెట్టాలి అనే విషయాలపై కూడా అమెరికాతో చర్చలు జరిగాయని జెలెన్స్కీ చెప్పారు. ఒకవేళ భవిష్యత్తులో రష్యా మళ్ళీ దాడికి దిగితే, దాన్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలి అనే దానిపై కూడా ఒక పటిష్టమైన ప్లాన్ సిద్ధంగా ఉంటుందని ఆయన వివరించారు.
చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, అన్ని విషయాలపై ఇంకా ఒక నిర్ణయం కుదరలేదు. ముఖ్యంగా ఏ భూమి ఎవరి దగ్గర ఉండాలనే విషయంలో ఉక్రెయిన్, అమెరికా మధ్య ఇంకా భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం యుద్ధం ఎక్కడైతే జరుగుతోందో, ఆ సరిహద్దుల వద్దే పోరాటాన్ని ఆపేయాలని ఉక్రెయిన్ కోరుతోంది. కానీ రష్యా మాత్రం వేరేలా పట్టుబడుతోంది; తూర్పు డొనెట్స్క్ ప్రాంతం నుంచి ఉక్రెయిన్ సైన్యం పూర్తిగా వెనక్కి వెళ్లాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. అయితే, ప్రస్తుతం ఆ ప్రాంతంలో నాలుగో వంతు భూమి ఇంకా ఉక్రెయిన్ చేతిలోనే ఉంది.
ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి అమెరికా ఒక మధ్యేమార్గం కోసం ప్రయత్నిస్తోందని జెలెన్స్కీ చెప్పారు. గొడవలు జరుగుతున్న ఆ ప్రాంతాన్ని 'సైన్యం లేని ప్రాంతం'గా గానీ, లేదా వ్యాపారాల కోసం కేటాయించిన 'ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి'గా గానీ మార్చే ప్రతిపాదనలపై ప్రస్తుతం చర్చలు జరుగుతున్నాయని ఆయన వివరించారు.
ఇంకో కీలక అంశం జపోరిజ్జియా అణు విద్యుత్ కేంద్రం. యూరప్లోనే అతిపెద్ద ఈ అణు కేంద్రం ప్రస్తుతం రష్యా సైనికుల నియంత్రణలో ఉంది. దీనిపై కూడా ఇంకా స్పష్టత రాలేదని జెలెన్స్కీ తెలిపారు. ఆ ప్రాంతాన్ని చిన్న ఆర్థిక మండలంగా మార్చాలన్న ప్రతిపాదనను ఉక్రెయిన్ ముందుంచిందన్నారు. ఈ తాజా 20 అంశాల శాంతి ప్రణాళికను రష్యా అధ్యయనం చేయనుందని, ఆ తర్వాత తదుపరి చర్యలు నిర్ణయిస్తామని జెలెన్స్కీ చెప్పారు. రాబోయే రోజుల్లో ట్రంప్తో భేటీ జరిగితే, ఈ యుద్ధానికి రాజకీయ పరిష్కారం దిశగా కీలక అడుగు పడే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.