వెనిజులాను మేం పాలించం: అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో
దక్షిణ అమెరికా దేశం వెనిజులాలో పరిస్థితులు ఒక్కసారిగా మారిపోయాయి. అక్కడ జరుగుతున్న పరిణామాలు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఆ దేశ అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురోను అమెరికా సైనిక దళాలు నాటకీయంగా బంధించి న్యూయార్క్కు తరలించడంతో ఒక్కసారిగా అంతర్జాతీయ రాజకీయం వేడెక్కింది. అయితే, మదురోను పట్టుకున్న తర్వాత వెనిజులాను అమెరికా ఏలుతుందా? లేక ఆ దేశాన్ని ఆ దేశ ప్రజలకే వదిలేస్తుందా? అనే అంశంపై ఇప్పుడు అగ్రరాజ్యం స్పష్టతనిచ్చింది.
శనివారం తెల్లవారుజామున వెనిజులా రాజధాని కారకాస్లో ఒక మెరుపు దాడి జరిగింది. కారకాస్లోని ప్రధాన సైనిక స్థావరంలో నివసిస్తున్న అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురో, ఆయన భార్య సిలియా ఫ్లోరెస్ను అమెరికా ప్రత్యేక దళాలు చుట్టుముట్టాయి. అత్యంత రహస్యంగా ప్లాన్ చేసిన ఈ ఆపరేషన్ ద్వారా వారిద్దరినీ అదుపులోకి తీసుకుని నేరుగా న్యూయార్క్కు తరలించారు. ఈ చర్యను వెనిజులా ప్రభుత్వం తీవ్రంగా ఖండించింది, దీనిని ఒక "సామ్రాజ్యవాద దాడి"గా అభివర్ణించింది. ప్రస్తుతం మదురో న్యూయార్క్లోని మన్హటన్ ఫెడరల్ కోర్టులో విచారణ ఎదుర్కోవాల్సి ఉంది. 2020లో ఆయనపై నమోదైన 'నార్కో-టెర్రరిజం' (డ్రగ్స్ ఉగ్రవాదం) కేసులే ఈ అరెస్టుకు ప్రధాన కారణమని అమెరికా న్యాయశాఖ పేర్కొంది.
పాలనపై ట్రంప్ వర్సెస్ రూబియో
మదురో అరెస్ట్ తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీశాయి. "వెనిజులాను మేమే నడుపుతాం, అక్కడ అంతా సరిచేస్తాం" అని ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఇది విన్న రాజకీయ విశ్లేషకులు అమెరికా మళ్ళీ ఇరాక్, అఫ్గానిస్తాన్ తరహాలో మరో దేశాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని దీర్ఘకాలిక యుద్ధంలో చిక్కుకుంటుందా అని ఆందోళన చెందారు.
అయితే, ఈ ఆందోళనలను తగ్గించేందుకు అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో రంగంలోకి దిగారు. ఆదివారం పలు టీవీ చర్చా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్న ఆయన, అమెరికా విధానాన్ని స్పష్టం చేశారు. "మేము వెనిజులాను రోజువారీగా పాలించము. ఇది మధ్యప్రాచ్యం కాదు, ఇది మా పశ్చిమార్ధ గోళం. మా లక్ష్యం అక్కడ ప్రభుత్వం నడపడం కాదు, కేవలం రాజకీయ మార్పు తీసుకురావడమే" అని రూబియో వివరించారు. ట్రంప్ ఉద్దేశం దేశాన్ని నేరుగా పాలించడం కాదని, అక్కడి పరిస్థితులను తన నియంత్రణలోకి తెచ్చుకోవడం అని ఆయన సరిదిద్దారు.
'చమురు దిగ్బంధం'.. అమెరికా బ్రహ్మాస్త్రం
వెనిజులాను తన దారికి తెచ్చుకోవడానికి అమెరికా 'చమురు' (ఆయిల్) అనే అస్త్రాన్ని వాడుతోంది. వెనిజులా ఆదాయం అంతా ఆయిల్ అమ్మకాల మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది కాబట్టి, ఆ దేశంపై అమెరికా 'చమురు దిగ్బంధం' విధిస్తోంది. అంటే, వెనిజులా నుండి చమురు తీసుకెళ్లే ట్యాంకర్లను అమెరికా మధ్యలోనే అడ్డుకుంటోంది, ఇప్పటికే కొన్నింటిని తన స్వాధీనంలోకి కూడా తీసుకుంది. ఇలా ఆయిల్ అమ్మకాలను నిలిపివేయడం ద్వారా ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీసి, అక్కడ తమకు అనుకూలమైన కొత్త ప్రభుత్వాన్ని తీసుకురావాలని అమెరికా ప్లాన్ చేస్తోంది. అంతేకాకుండా, ఆయిల్ వ్యాపారం ముసుగులో జరుగుతున్న డ్రగ్స్ స్మగ్లింగ్కు కూడా ఈ ఆంక్షలతో చెక్ పెట్టవచ్చని అమెరికా భావిస్తోంది.
వెనిజులాలో ప్రస్తుత పరిస్థితి
మదురో అరెస్ట్ తర్వాత వెనిజులా రాజధాని కారకాస్ ప్రస్తుతం నిశ్శబ్దంగా ఉంది. ప్రజలు భయాందోళనల మధ్య ఇళ్లకే పరిమితమయ్యారు. వ్యాపార సంస్థలు, పెట్రోల్ బంకులు మూతపడ్డాయి. వెనిజులా సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఉపాధ్యక్షురాలు డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
అయితే, డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ పరిస్థితి ఇప్పుడు కత్తి మీద సాములా మారింది. ఒకవైపు ఆమె మదురోను విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేస్తుంటే, మరోవైపు అమెరికా ఆమెను హెచ్చరిస్తోంది. "డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ గనుక అమెరికా ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా వ్యవహరించకపోతే భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుంది" అని ట్రంప్ నేరుగా హెచ్చరించారు. ఆమె గనుక అమెరికా మాట వింటే వెనిజులాలో సైన్యాన్ని మోహరించాల్సిన అవసరం ఉండదని కూడా ఆయన హామీ ఇచ్చారు.
అంతర్జాతీయ రాజకీయాలపై ప్రభావం
ఈ పరిణామం కేవలం వెనిజులాకే పరిమితం కాదు. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక చమురు నిల్వలు ఉన్న దేశాలలో వెనిజులా ఒకటి. అమెరికా చమురు దిగ్బంధం విధిస్తే ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది భారత్ వంటి చమురు దిగుమతి దేశాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది.
అంతేకాకుండా, అమెరికా తీసుకుంటున్న ఈ 'అగ్రెసివ్' చర్యలు చైనా మరియు రష్యా వంటి దేశాలకు ఆగ్రహం కలిగిస్తున్నాయి. వెనిజులాతో రష్యాకు సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయి. మదురో అరెస్ట్ను ఆ దేశాలు ఎలా స్వీకరిస్తాయనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.
అమెరికా లక్ష్యం నెరవేరుతుందా?
ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈసారి పాత తప్పులను పునరావృతం చేయకూడదని భావిస్తోంది. సైనికులను పంపి యుద్ధం చేయడం కంటే, ఆర్థికంగా దెబ్బకొట్టి (చమురు ద్వారా) తమకు కావలసిన వారిని అధికారంలోకి తెచ్చుకోవడమే అమెరికా అసలు ప్లాన్.
వెనిజులాలో త్వరలో ఎన్నికలు నిర్వహిస్తామని ట్రంప్ చెబుతున్నారు, కానీ ఆ సమయం ఎప్పుడు అనేది ఇంకా ప్రకటించలేదు. చమురు ఆంక్షల ఒత్తిడికి వెనిజులా తలొగ్గుతుందా? లేక మదురో అనుచరులు తిరుగుబాటు చేస్తారా? అనేది వేచి చూడాలి. ఏది ఏమైనా, 2026 సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే వెనిజులా సంక్షోభం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఒక పెద్ద మలుపుగా మారింది.