విద్యార్థుల సమయాన్ని దోచుకుంటున్న డిజిటల్ మాయ!

నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో విద్యార్థులు మునుపెన్నడూ లేనంత పని ఒత్తిడిలో కనిపిస్తున్నారు. ఉదయం పాఠశాలలు, సాయంత్రం ప్రత్యేక శిక్షణ తరగతులు, రాత్రిపూట అసైన్‌మెంట్‌లు.. ఇలా వారి జీవనశైలి నిరంతరాయంగా సాగే ఒక యాంత్రిక ప్రయాణంలా మారిపోయింది. పైకి చూస్తే వారు ఎంతో ఉత్పాదకతతో ఉన్నట్లు అనిపించినా, వాస్తవానికి ఒక అదృశ్యమైన శూన్యం వారిని వెంటాడుతోంది. సమయం సరిపోవడం లేదనే ఆందోళన ప్రతి విద్యార్థిలోనూ కనిపిస్తోంది. అయితే, సమస్య గంటల కొరతలో లేదు, ఆ గంటలను వినియోగించే విధానంలో ఉంది. నేటి విద్యార్థి ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాలు సమయ నిర్వహణ కంటే కూడా ' ఏకాగ్రత నిర్వహణ'. నిరంతర డిజిటల్ పరధ్యానం వల్ల వారి విలువైన సమయం నిశ్శబ్దంగా దొంగిలించబడుతోంది, దీనివల్ల వారు ఎంత శ్రమిస్తున్నా ఆశించిన ఫలితాలు సాధించలేకపోతున్నారు.

డిజిటల్ విప్లవం సమాచారాన్ని అరచేతిలోకి తెచ్చినప్పటికీ, అది విద్యార్థుల ఏకాగ్రతను ముక్కలు ముక్కలుగా మార్చేసింది. రోజుకు 4 నుండి 6 గంటల సమయం కేవలం సోషల్ మీడియా, షార్ట్-ఫార్మ్ వీడియోలకే వెచ్చిస్తుండటం వల్ల, మెదడుకు లోతైన ఆలోచన చేసే సామర్థ్యం తగ్గిపోతోంది. గతంలో విద్యార్థులకు అధ్యయనం చేయడానికి నిరంతరాయంగా కొన్ని గంటల సమయం దొరికేది, కానీ ఇప్పుడు ఆ సమయం నోటిఫికేషన్ల మధ్య నలిగిపోతోంది. ప్రతి ఐదు నిమిషాలకు ఒకసారి మొబైల్ చూడటం వల్ల ఏకాగ్రత దెబ్బతింటోంది. పాఠశాలలు, కోచింగ్ సెంటర్లలో గడిపే 6-8 గంటల తర్వాత మిగిలిన సమయం విశ్రాంతికి లేదా లోతైన అధ్యయనానికి కాకుండా, కేవలం 'అలసటతో కూడిన కాలక్షేపం'గా మారుతోంది. ఈ 'సమయ విభజన’ వల్ల విద్యార్థుల్లో పని పూర్తి చేశామన్న తృప్తి కంటే, అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయిన పనుల పట్ల ఆందోళనే ఎక్కువగా ఉంటోంది.

సమయం లేదని బాధపడటం అనేది ఒక భ్రమ మాత్రమే, నిజానికి అది నిరంతర అంతరాయాల వల్ల కలిగే అశాంతి. డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు కేవలం సౌలభ్యం కోసం రూపొందించబడినవి కావు. అవి వినియోగదారులను కట్టిపడేసేలా అల్గారిథమ్స్ ద్వారా నియంత్రించబడుతున్నాయి. 'అటెన్షన్ ఎకానమీ'లో విద్యార్థుల ఏకాగ్రతే ఒక సరుకుగా మారింది. ఉచితంగా లభించే ప్రతి యాప్ వెనుక విద్యార్థి యొక్క అమూల్యమైన సమయం పెట్టుబడిగా ఉంటోంది. ఒక్క నిమిషం అని మొదలుపెట్టిన స్క్రోలింగ్, గంటలు గడిచినా ముగియకపోవడం వెనుక పెద్ద వ్యాపార వ్యూహం ఉంది. దీనివల్ల విద్యార్థికి తెలియకుండానే తనపై తాను నియంత్రణ కోల్పోతున్నాడు. ఏకాగ్రత అనేది ఇప్పుడు ఒక సహజ గుణం కాదు, అది బయట శక్తులతో పోరాడి గెలవాల్సిన ఒక యుద్ధంలా మారింది. ఈ నిరంతర పరధ్యానం వల్ల తెలివైన విద్యార్థులు సైతం తమ సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా వినియోగించుకోలేకపోతున్నారు.

దీనివల్ల కలిగే పరిణామాలు కేవలం మార్కులకే పరిమితం కావు, అది విద్యార్థుల మానసిక స్థితిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. నిరంతరాయంగా వేగవంతమైన, ఉత్తేజపరిచే కంటెంట్‌ను చూడటం వల్ల మెదడు శ్రమతో కూడిన పనుల కంటే తక్షణ ఆనందాన్ని ఇచ్చే పనులకే మొగ్గు చూపుతోంది. గణితం సాధించడం లేదా ఒక వ్యాసం రాయడం వంటి ఓపికతో కూడిన పనులు ఇప్పుడు వారికి భారంగా అనిపిస్తున్నాయి. అభ్యాసం అనేది ఒక నిలకడైన ప్రక్రియ, కానీ అది 'రీల్స్' ఇచ్చే వేగంతో పోటీ పడలేకపోతోంది. దీనివల్ల విద్యార్థుల్లో సహనం తగ్గిపోతోంది, ఫలితంగా కొంచెం కష్టమైన పని ఎదురైనా వెంటనే విసుగు చెందడం లేదా వాయిదా వేయడం, మొదలవుతోంది. ఈ అలవాటు దీర్ఘకాలంలో నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తిని చంపేసి, కేవలం పరీక్షల కోసం చదివే యాంత్రిక జీవులుగా వారిని మారుస్తోంది.

ఈ క్లిష్ట పరిస్థితి నుండి బయటపడటం అసాధ్యమేమీ కాదు, కానీ దానికి గట్టి సంకల్పం కావాలి. పరిష్కారాలు మనకు తెలిసినవే అయినప్పటికీ, వాటిని ఆచరణలో పెట్టడమే అసలైన సవాలు. రోజువారీ డిజిటల్ వినియోగాన్ని కనీసం ఒక గంట తగ్గించుకున్నా, ఆ సమయాన్ని సృజనాత్మక పనులకు లేదా గాఢ నిద్రకు ఉపయోగించుకోవచ్చు. చదువుకునే సమయంలో మొబైల్‌ను దూరంగా ఉంచడం, నిర్ణీత సమయాల్లో మాత్రమే ఇంటర్నెట్ వాడటం వంటి చిన్న మార్పులు అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తాయి. విద్యాసంస్థలు కూడా కేవలం సిలబస్ పూర్తి చేయడంపైనే కాకుండా, విద్యార్థులకు 'ఏకాగ్రతను ఎలా కాపాడుకోవాలి' అనే అంశంపై అవగాహన కల్పించాలి. ఉత్పాదకత అనేది ఎన్ని గంటలు పుస్తకం ముందు కూర్చున్నామనే దానిపై కాకుండా, ఎంత ఏకాగ్రతతో కూర్చున్నామనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుందని గుర్తించాలి.

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, కాలం ఎక్కడికీ పోలేదు, అది కేవలం మన చేతుల్లో నుండి జారిపోవడం సులభమైంది. సమాజం, సంస్కృతి కూడా నిరంతర నిమగ్నతను ప్రోత్సహిస్తున్నంత కాలం, ఈ సమస్య కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. విద్యార్థులు తమ సమయంపై తిరిగి అధికారాన్ని సాధించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. ప్రయత్నం గంటల్లో కాకుండా ఫలితాల్లో కనిపించాలంటే, ముక్కలైన ఏకాగ్రతను తిరిగి పోగు చేసుకోవాలి. గడియారంలోని ముల్లు వేగంగా తిరుగుతున్నట్లు అనిపించినా, దాన్ని ఎలా మలచుకోవాలనేది విద్యార్థి చేతుల్లోనే ఉంది. బాహ్య ప్రపంచం ఇచ్చే నోటిఫికేషన్ల కంటే, లోపలి నుండి వచ్చే లక్ష్య సాధన అనే ప్రేరణ బలంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే 'సమయ దొంగల' నుండి విద్యార్థులు తమ భవిష్యత్తును కాపాడుకోగలరు.