విదేశీ కాసుల గలగల… పెరిగిన భారత ఫారెక్స్ నిల్వలు

దేశ ఆర్థిక బలాన్ని చాటిచెప్పే విదేశీ మారక నిల్వలు (ఫారెక్స్ రిజర్వులు) మళ్లీ వృద్ధి బాట పట్టాయి. జనవరి 9తో ముగిసిన వారానికి ఈ నిల్వలు 392 మిలియన్ డాలర్లు పెరిగి మొత్తం 687.2 బిలియన్ డాలర్లకు (సుమారు రూ.62 లక్షల కోట్లు) చేరుకున్నాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా విడుదల చేసిన తాజా లెక్కల ప్రకారం, అంతకుముందు వారంలో తగ్గిన నిల్వలు ఇప్పుడు మళ్లీ పుంజుకోవడం విశేషం.

బంగారం తెచ్చిన లాభం

ఈ వారంలో భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణం దేశం వద్ద ఉన్న బంగారు నిల్వల విలువ పెరగడమే. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బంగారం ధరలు ఆకాశాన్నంటడంతో దేశంలోని బంగారం నిల్వల విలువ ఒకే వారంలో 1.56 బిలియన్ డాలర్లు పెరిగి, ప్రస్తుతం 112.83 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. అయితే నిల్వల్లో కీలకమైన విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు (ఎఫ్‌సీఏ) మాత్రం ఈ వారంలో 1.12 బిలియన్ డాలర్ల మేర తగ్గాయి.

రికార్డు స్థాయికి చేరువలో..

గత కొన్ని వారాలుగా దేశ ఫారెక్స్ నిల్వలు సాధారణంగా పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. మధ్యలో ఒకటి రెండు వారాల్లో తగ్గుదల కనిపించినప్పటికీ, మొత్తం మీద పరిస్థితి సానుకూలంగా ఉంది. 2024 సెప్టెంబర్‌లో భారత్ వద్ద 704.89 బిలియన్ డాలర్ల అత్యున్నత స్థాయి నిల్వలు ఉండేవి. ఇప్పుడు మళ్లీ ఆ రికార్డు స్థాయికి దేశ ఖజానా చేరువవుతుండటం ఆర్థిక స్థిరత్వానికి సూచికగా నిలుస్తోంది.

బంగారానికి ఎందుకు డిమాండ్?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా యుద్ధాలు, ఆర్థిక పరమైన ఒడిదుడుకులు (అనిశ్చిత పరిస్థితులు) ఉన్నప్పుడు, పెట్టుబడిదారులు బంగారంపై ఎక్కువ ఆసక్తి చూపిస్తారు. ఎందుకంటే మిగిలిన ఆస్తుల కంటే బంగారం భద్రమైన పెట్టుబడిగా భావిస్తారు. ఈ కారణంగానే ఇటీవల కాలంలో బంగారం ధరలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల భారత్ దగ్గర ఉన్న బంగారం నిల్వల విలువ కూడా ఆటోమేటిక్‌గా పెరిగి ఫారెక్స్ ఖజానాకు కలిసొచ్చింది.

11 నెలల దిగుమతులకు ధీమా

దేశ ఆర్థిక బలం ఎలా ఉందో చెప్పడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఒక కీలక విషయాన్ని వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వలు, రాబోయే 11 నెలల పాటు ఇతర దేశాల నుంచి చేసుకునే దిగుమతులకు (పెట్రోల్, గ్యాస్, ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటివి) సరిపోతాయి. దీని ద్వారా అంతర్జాతీయ వాణిజ్య చెల్లింపుల విషయంలో భారత్‌కు ఎలాంటి ఢోకా లేదని ఆర్బీఐ స్పష్టం చేస్తోంది.

గడిచిన ఏళ్లలో నిల్వల ప్రయాణం

గణాంకాలను గమనిస్తే, 2025 ప్రారంభం నుండి ఇప్పటివరకు ఫారెక్స్ నిల్వలు సుమారు 56 బిలియన్ డాలర్లు పెరిగాయి. అంతకుముందు 2024లో 20 బిలియన్ డాలర్లు, 2023లో 58 బిలియన్ డాలర్ల వృద్ధి నమోదైంది. అయితే 2022లో మాత్రం అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల వల్ల దాదాపు 71 బిలియన్ డాలర్ల నిల్వలు తగ్గాయి. ఇప్పుడు మళ్లీ నిలకడగా నిల్వలు పెరుగుతూ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను పటిష్టం చేస్తున్నాయి.

అసలు ఈ నిల్వలు అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా ఒక దేశ కేంద్ర బ్యాంక్ (భారత్‌లో ఆర్బీఐ) వద్ద ఉండే విదేశీ కరెన్సీలను విదేశీ మారక నిల్వలు అంటారు. వీటిలో ఎక్కువగా అమెరికన్ డాలర్లు ఉంటాయి. వీటితో పాటు కొంత మేర యూరో, జపాన్ యెన్, బ్రిటిష్ పౌండ్ వంటి కరెన్సీలు కూడా ఉంటాయి. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, దేశ ఆర్థిక భద్రత కోసం ఈ నిధులు అత్యంత కీలకంగా పనిచేస్తాయి.

రూపాయి రక్షణలో ఆర్బీఐ పాత్ర

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో రూపాయి విలువ ఒక్కసారిగా పడిపోకుండా చూడటంలో ఈ నిల్వలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. రూపాయి విలువ బలహీనపడినప్పుడు, ఆర్బీఐ తన వద్ద ఉన్న డాలర్లను విక్రయించి రూపాయిని నిలబెడుతుంది. అలాగే రూపాయి బలంగా ఉన్నప్పుడు డాలర్లను కొనుగోలు చేసి నిల్వలను పెంచుకుంటుంది. ఇలా కరెన్సీ మార్కెట్‌లో భారీ ఊగిసలాటలు లేకుండా ఆర్బీఐ ఎప్పటికప్పుడు జాగ్రత్త పడుతుంది. మొత్తంగా తాజా విదేశీ మారక నిల్వల వృద్ధి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పట్ల ప్రజలకు, పెట్టుబడిదారులకు ఒక బలమైన భరోసాను ఇస్తోంది.