Let's talk: editor@tmv.in
వనపర్తి కోట : చారిత్రక బాట…

వనపర్తి కోట : చారిత్రక బాట…

Dantu Vijaya Lakshmi Prasanna
3 నవంబర్, 2025

తెలంగాణ వనపర్తి జిల్లా మధ్యలో మరచిపోయిన వారసత్వాన్ని వెలికితీస్తూ, పంగల్ కిల్లా అని కూడా పిలువబడే వనపర్తి కోట, ఈ ప్రాంతపు గత చరిత్రకు నిశ్శబ్ద కాపలాదారుగా నిలుస్తుంది. 11 నుండి 12వ శతాబ్దాలలో కళ్యాణి చాళుక్య రాజులు నిర్మించిన ఈ గంభీరమైన కొండ కోట, దాని కాలపు నిర్మాణ నైపుణ్యం, వ్యూహాత్మక వైభవానికి నిదర్శనం. తరచుగా ప్రసిద్ధ మైలురాయిలతో కప్పబడిన వనపర్తి కోట చరిత్ర ప్రియులు, సాహసోపేతలు, సంస్కృతి ఔత్సాహికులు అన్వేషించడానికి వేచి ఉన్న చారిత్రక కట్టడం. దాని పురాతన ద్వారాలు, పుకార్లు దాగి ఉన్న సొరంగాలు, పచ్చని తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాల విశాల దృశ్యాలతో, ఈ కోట అసాధారణమైన అనుభవాన్ని కోరుకునే ప్రయాణికులను ఆకర్షించడానికి సిద్ధంగా ఉంది. ఈ మరచిపోయిన అద్భుతాన్ని తిరిగి కనుగొనడానికి, దాని కాలాతీత ఆకర్షణ గురించి వ్యాప్తి చేయడానికి ఒక ప్రయాణాన్ని ప్రారంభిద్దాం.

తప్పక సందర్శించవలసిన ప్రస్తానం

*మధ్యయుగ వైభవం యొక్క సంగ్రహావలోకనం:

వందలాది ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న వనపర్తి కోట ఏడు ద్వారాలను కలిగి ఉంది, దాని గంభీరమైన నల్లరాయి వాస్తుశిల్పంతో ప్రసిద్ధి చెందిన ముండ్లగవిని ప్రవేశ ద్వారం ప్రదర్శనను ఆకర్షిస్తుంది. శతాబ్దాలుగా దెబ్బతిన్న ఈ కోట యొక్క కఠినమైన రాతి గోడలు, కల్యాణి చాళుక్యుల, హైదరాబాద్ నిజాం పాలనలో వనపర్తి సంస్థాన వంటి తరువాతి పాలకుల కథలను గుసగుసలాడుతున్నాయి. రక్షణాత్మక కోటగా దాని చారిత్రక ప్రాముఖ్యత మధ్యయుగ సైనిక వాస్తుశిల్పం పట్ల ఆసక్తి ఉన్నవారికి ఇది ఒక ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశంగా మారుతుంది.

*దాచిన సొరంగాల రహస్యాలు:

స్థానిక కథనం ప్రకారం కోట లోపల రెండు దాచిన సొరంగాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఒకటి పానగల్లు కోటకు, మరొకటి సమీపంలోని గ్రామానికి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. అత్యవసర పరిస్థితులకు లేదా తప్పించుకోవడానికి ఉపయోగించే ఈ మార్గాలు మీద చెప్పుకునే పుకార్లు, కోట అన్వేషకులుకు, కథకులకు ఒక నిధిగా మారుతున్నాయి. వాటి ఉనికి ధృవీకరించబడనప్పటికీ, రహస్యం మాత్రమే ఉత్సుకతను రేకెత్తించడానికి సరిపోతుంది.

*సాహసం, సుందరమైన అందం:

రాతి కొండపై ఉన్న ఈ కోట చుట్టుపక్కల కొండలు, పచ్చదనం, సుదూర సరస్సుల, ఉత్కంఠభరితమైన దృశ్యాలకు నెలవుగా వుంటుంది.. పానాగల్లు గ్రామం నుండి ప్రారంభమయ్యే కోట శిఖరానికి ట్రెక్కింగ్, హైకింగ్ ఔత్సాహికులకు 2 గంటల పాటు ఉత్కంఠభరితమైన సాహసయాత్ర. దారిలో, దాచిన గుహలు, పురాతన రాతి నిర్మాణాలు, ఒకప్పుడు కోట సైన్యానికి నీటి వనరులుగా ఉపయోగించిన నిర్మలమైన చెరువులను కనుగొనండి. కోట సహజ సౌందర్యం దీనిని ఫోటోగ్రాఫర్లు, ప్రకృతి ప్రేమికులకు స్వర్గధామంగా చేస్తుంది.

వనపర్తి వారసత్వానికి సాంస్కృతిక సంబంధం: నిజాం పాలనలో ప్రముఖ రాచరిక రాష్ట్రమైన వనపర్తి సంస్థానంలో భాగంగా, ఈ కోట ఈ ప్రాంతపు గొప్ప సాంస్కృతిక వస్త్రధారణను ప్రతిబింబిస్తుంది. వనపర్తి ప్యాలెస్ (ఇప్పుడు పాలిటెక్నిక్ కళాశాల), శ్రీ రంగనాయకస్వామి ఆలయం వంటి ఇతర వారసత్వ ప్రదేశాలకు దాని సామీప్యత, దీనిని వనపర్తి రాజుల వారసత్వంతో ముడిపెడుతుంది, ఇది తెలంగాణ చారిత్రక ప్రహేళికలో కీలకమైన అంశంగా మారుతుంది.

చారిత్రక సందర్భం

కాలగమనంలో మునిగిపోయిన కోట వనపర్తి కోట మూలాలు 11 నుండి 12వ శతాబ్దాల నాటి కళ్యాణి చాళుక్య రాజవంశం పాలనలో ఉన్నాయి, ఈ కాలంలో తెలంగాణ నిర్మాణ, సైనిక ఆవిష్కరణలకు కేంద్రంగా ఉంది. తరువాత, 14వ శతాబ్దంలో, కాకతీయ రాజవంశం క్షీణించి, నిజాం పాలనలో స్థానిక అధిపతులు, వనపర్తి సంస్థానం చేతుల్లోకి వెళ్ళడంతో ఈ కోట ఒక ముఖ్యమైన కోటగా మారింది. కోట వ్యూహాత్మక కొండపై స్థానం, దాని ఏడు ద్వారాలు, చుట్టుముట్టే కందకంతో కూడిన బలమైన రూపురేఖలు, ఆక్రమణదారులకు వ్యతిరేకంగా దీనిని ఒక బలీయమైన రక్షణగా మార్చింది. వలసరాజ్యాల కాలంలో, ఇది ఈ ప్రాంతపు ప్రతిఘటన ఉద్యమాలలో పాత్ర పోషించింది, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, ఇది వనపర్తి శాశ్వత వారసత్వానికి చిహ్నంగా మారింది. నేడు, ఇది తెలంగాణ స్థితిస్థాపకత, సాంస్కృతిక లోతును గుర్తుచేస్తుంది, అయినప్పటికీ ప్రధాన స్రవంతి పర్యాటకం ద్వారా ఎక్కువగా కనుగొనబడలేదు.

చేరుకునే మార్గం

స్థానం: పంగల్, వనపర్తి జిల్లా, తెలంగాణ, హైదరాబాద్ నుండి 140 కి.మీ.

రోడ్డు మార్గం:హైదరాబాద్ నుంచి వనపర్తి దూరం సుమారు 150 కి.మీ. జాతీయ రహదారి 44 ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు.హైదరాబాద్ నుండి బస్సులు తరచుగా అందుబాటులో ఉంటాయి

.

రైలు మార్గం: సమీప రైల్వే స్టేషన్ వనపర్తి రోడ్డు కోట నుండి సుమారు 6 కి.మీ దూరంలో ఉంది.హైదరాబాదు, కర్నూలు, గుంటూరు వైపు నుంచి రైళ్లు లభ్యమవుతాయి

.

విమాన మార్గం: సమీప విమానాశ్రయం రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం హైదరాబాద్ సుమారు 135 కి.మీ దూరం.విమానాశ్రయం నుండి టాక్సీ లేదా బస్సు ద్వారా వనపర్తి చేరుకోవచ్చు.

చాళుక్యుల పురాతన మూలాలు, మర్మమైన సొరంగాలు, అద్భుతమైన కొండ శిఖర దృశ్యాలతో కూడిన వనపర్తి కోట, తెలంగాణ పర్యాటక ప్రకృతి దృశ్యంలో ఒక ముఖ్యమైన పర్యాటక ప్రాంతం.. చరిత్ర, సాహసం, సహజ సౌందర్యం యొక్క మిశ్రమం ప్రామాణికమైన, అసాధారణమైన అనుభవాలను కోరుకునే వారికి ఇది ఒక ఆదర్శవంతమైన గమ్యస్థానంగా మారుతుంది. సందర్శించడం, దాని కథను పంచుకోవడం ద్వారా, ఈ అద్భుతాన్ని సంరక్షించడంలో, ప్రోత్సహించడంలో సహాయపడవచ్చు, ఇది రాబోయే తరాలకు ప్రయాణికులను ఆకర్షిస్తుంది. వనపర్తి కోట రహస్యాలను వెలికితీసేందుకు తెలంగాణ గొప్ప వారసత్వంలో మునిగిపోవడానికి మీ యాత్రను ఇప్పుడే ప్రణాళికా చేసుకోండి.