లండన్లో “ది లాస్ట్ ప్రిన్సెస్ ఆఫ్ పంజాబ్” ప్రదర్శన
లండన్లోని కెన్సింగ్టన్ ప్యాలెస్లో ఈ నెల చివర్లో ప్రారంభమయ్యే కొత్త రాజకుటుంబ ప్రదర్శన “ది లాస్ట్ ప్రిన్సెస్ ఆఫ్ పంజాబ్” ద్వారా సిక్కు మహారాజా దులీప్ సింగ్ కుమార్తెల జీవితం ప్రపంచ దృష్టికి రానుంది. బ్రిటిష్ భారతీయ చరిత్రకారుడు, రచయిత, కళాసేకరణకర్త పీటర్ బాన్స్ తన విస్తృత దులీప్ సింగ్ జీవిత విశేషాల సేకరణలోని పెద్ద భాగాన్ని ఈ ప్రదర్శన కోసం అందించారు. ఈ కార్యక్రమం సోఫియా దులీప్ సింగ్ 150వ జయంతి సందర్భంగా నిర్వహించబడుతోంది.
ఈ ప్రదర్శనలో ముఖ్యంగా ప్రిన్సెస్ సోఫియా దులీప్ సింగ్ జీవితం ప్రధాన ఆకర్షణగా ఉంటుంది. సోఫియా 20వ శతాబ్దపు ఇంగ్లాండ్లో మహిళల ఓటు హక్కు కోసం పోరాడిన ప్రముఖ సఫ్రజెట్ ఉద్యమకారిణి. ఆమె తన రాజకుటుంబ స్థానాన్ని ఉపయోగించి మహిళల హక్కుల కోసం చురుకుగా పనిచేశారు. ఆమెతో పాటు ఆమె సోదరీమణులు కేథరిన్, బాంబా, అలాగే తల్లి బాంబా ముల్లర్, అమ్మమ్మ మహారాణి జింద్ కౌర్, గాడ్మదర్ రాణి విక్టోరియా వంటి వ్యక్తుల ప్రభావాన్ని కూడా ఈ ప్రదర్శనలో చూపించనున్నారు. హిస్టారిక్ రాయల్ ప్యాలెస్ సంస్థ ఈ వివరాలను వెల్లడించింది.
పీటర్ బాన్స్ రచించిన కొత్త పుస్తకం “ది లాస్ట్ రాయల్స్ ఆఫ్ లాహోర్: ది దులీప్ సింగ్స్” కూడా ఇదే సమయంలో విడుదల కానుంది. ఈ పుస్తకం దులీప్ సింగ్ కుటుంబంపై లోతైన చారిత్రక పరిశోధనతో రూపొందించబడింది. ఇందులో కుటుంబంలోని ప్రతి సభ్యుడిపై ప్రత్యేక అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. మహారాజా దులీప్ సింగ్కు ఐదు కుమార్తెలు, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. రచయిత తెలిపిన ప్రకారం, ఈ పుస్తకంలో ప్రధానంగా మహిళల పాత్రపై దృష్టి పెట్టారు.
పుస్తకంలో కొన్ని కొత్త విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఉదాహరణకు, ప్రిన్సెస్ కేథరిన్ నాజీ జర్మనీ నుండి పారిపోతున్న అనేక యూదు శరణార్థులకు సహాయం చేసినట్లు పేర్కొన్నారు. ఆమెను అందుకే కొందరు “పంజాబీ షిండ్లర్” అని పిలిచారు. అలాగే ప్రిన్స్ విక్టర్ దులీప్ సింగ్ జర్మనీలోని భారత విప్లవకారులతో, ముఖ్యంగా గదర్ పార్టీతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్న వివరాలు కూడా ఉన్నాయి. మరో కుమారుడు ప్రిన్స్ ఫ్రెడరిక్ మాత్రం ఇంగ్లాండ్లో సంప్రదాయ జీవితం గడిపి, చర్చిలు, వారసత్వ భవనాల సంరక్షణకు కృషి చేశారు.
పీటర్ బాన్స్ మాట్లాడుతూ, ఈ పుస్తకంలోని సమాచారం అంతా అధికారిక ఆర్కైవ్ పత్రాలు, దులీప్ సింగ్ వ్యక్తిగత డాక్యుమెంట్ల ఆధారంగానే ఉందని చెప్పారు. ఎటువంటి ఊహాగానాలు లేకుండా చారిత్రక ఆధారాలపై మాత్రమే రచన చేశానని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మహారాజా దులీప్ సింగ్ జీవితం ఇంగ్లాండ్లో ఎలా గడిచిందో, ముఖ్యంగా ఎల్వెడెన్ (ఈస్ట్ ఆంగ్లియా ప్రాంతం), స్కాట్లాండ్లో ఆయనకు ఉన్న ఎస్టేట్ల గురించి ఈ పుస్తకంలో వివరంగా పేర్కొన్నారు. ఆయన క్రీడాజీవితం, వ్యక్తిగత సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
మహారాజా దులీప్ సింగ్, మహారాజా రంజిత్ సింగ్ కుమారుడు, వారసుడు. 1854లో యుక్తవయసులోనే ఆయనను ఇంగ్లాండ్కు నిర్వాసితుడిగా పంపించారు. అప్పటి నుండి ఆయన జీవితం బ్రిటన్లో కొనసాగింది. బాన్స్ ఒకసారి దులీప్ సింగ్ సమాధిని ఎల్వెడెన్లో సందర్శించిన తర్వాత ఈ కుటుంబ చరిత్రపై లోతుగా పరిశోధన ప్రారంభించారు. అప్పటి నుంచే ఆయన అనేక పత్రాలను సేకరించి ఈ చరిత్రను ప్రజల ముందు ఉంచేందుకు కృషి చేస్తున్నారు.
ఈ కుటుంబం భారతీయ మూలాలు కలిగిన తొలి మిశ్రమ వంశ రాజకుటుంబాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. వారు బ్రిటన్లో నివసించినప్పటికీ తమ పంజాబీ మూలాలను మరచిపోలేదని బాన్స్ పేర్కొన్నారు. బ్రిటన్ సమాజానికి వారు చేసిన సేవలు, అలాగే భారతీయ సమాజం కొనసాగిస్తున్న సేవలు రెండింటి మధ్య సారూప్యత ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
పీటర్ బాన్స్ సేకరించిన చారిత్రక వస్తువులు ప్రస్తుతం నార్ఫోక్లోని థెట్ఫర్డ్ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. ఈ వారం కొత్త దులీప్ సింగ్ గ్యాలరీ ప్రారంభంతో ఇది మరో ముఖ్యమైన మైలురాయిని చేరుకుంది. కెన్సింగ్టన్ ప్యాలెస్లో ప్రదర్శన ముగిసిన తర్వాత, ఈ సేకరణను కెనడాలో కూడా ప్రదర్శించే అవకాశం ఉంది.
ఈ ప్రదర్శన, పుస్తకం ద్వారా దులీప్ సింగ్ కుటుంబంలోని మహిళల అసాధారణ పాత్ర, వారి సామాజిక సేవలు, చారిత్రక ప్రాధాన్యం ప్రపంచానికి మరింత స్పష్టంగా తెలియజేయబడుతుంది.