రూపాయికి ఆర్‌బీఐ రక్ష

భారతీయ కరెన్సీ రూపాయి విలువలో నెలకొన్న అస్థిరతను నియంత్రించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కీలక చర్యలు తీసుకుంది. మార్కెట్‌లో రూపాయి పతనాన్ని అరికట్టేందుకు, దాని విలువను స్థిరీకరించేందుకు ఆర్‌బీఐ గత ఆగస్టు నెలలో ఏకంగా 7.7 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 64,000 కోట్లు) విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని విక్రయించినట్లు తాజా గణాంకాలు వెల్లడించాయి.

ఆర్‌బీఐ జోక్యం చేసుకున్నప్పటికీ, ఆగస్టు నెలలో రూపాయి విలువ అమెరికన్ డాలర్‌తో పోలిస్తే 1.6% క్షీణించింది. సెప్టెంబర్‌లో కూడా రూపాయి విలువ డాలర్‌తో పోలిస్తే పడిపోయింది. తీవ్రమైన వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు, పెరిగిన ప్రపంచ అనిశ్చితి, విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడులు నిలకడగా దేశం నుంచి బయటకు తరలిపోవడం వంటివి దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా గణాంకాలు పేర్కొన్నాయి.

ఎందుకు విక్రయించింది?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఆర్థిక సవాళ్లు ఎదురవుతున్న నేపథ్యంలో భారత రూపాయి విలువపై తీవ్ర ఒత్తిడి నెలకొంది. ప్రత్యేకించి, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కేంద్ర బ్యాంకులు (ముఖ్యంగా అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్) వడ్డీ రేట్లను పెంచడం వల్ల, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారతీయ మార్కెట్ల నుంచి పెట్టుబడులను (ముఖ్యంగా డాలర్ల రూపంలో) వెనక్కి తీసుకుంటున్నారు.

డాలర్ల కొరత: విదేశీ పెట్టుబడులు తరలిపోవడంతో దేశీయ మార్కెట్‌లో డాలర్లకు డిమాండ్ పెరిగి, రూపాయి విలువ క్షీణిస్తోంది.

అస్థిరత నియంత్రణ: రూపాయి విలువ ఒక్కసారిగా పడిపోకుండా, మార్కెట్‌లో తీవ్ర అస్థిరత ఏర్పడకుండా నియంత్రించడం ఆర్‌బీఐ ముఖ్య లక్ష్యం. ఒకవేళ రూపాయి అతిగా పడిపోతే, దిగుమతులు ఖరీదై ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.

రూపాయి మారకం రేటును ఒక నిర్దిష్ట పరిధిలో ఉంచడం ద్వారా ఈ ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి ఆర్‌బీఐ తన విదేశీ మారక నిల్వల నుంచి భారీ మొత్తంలో డాలర్లను విక్రయించింది.

ఆర్‌బీఐ చొరవ ప్రభావం

ఆర్‌బీఐ విక్రయించిన 7.7 బిలియన్ డాలర్లు మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించడం వల్ల, డాలర్ల కొరత కొంత మేరకు తగ్గి, రూపాయి విలువ మరీ పడిపోకుండా స్థిరంగా నిలబడగలిగింది. అయినప్పటికీ, డాలర్ల విక్రయం కారణంగా ఆర్‌బీఐ విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గాయి. ఈ నిల్వలు ఒక దేశం ఆర్థిక స్థితికి, బాహ్య రుణాలను తీర్చే సామర్థ్యానికి ముఖ్యమైన రక్షణ కవచం లాంటివి.

విదేశీ మారక నిల్వల పరిస్థితి

గత సంవత్సరంలో కూడా రూపాయి క్షీణతను నియంత్రించడానికి ఆర్‌బీఐ పెద్ద ఎత్తున డాలర్లను విక్రయించింది. అయితే, ప్రస్తుత ట్రెండ్‌ను పరిశీలిస్తే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో రూపాయి ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు ఇంకా తొలగిపోలేదని అర్థమవుతోంది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించేందుకు ఆర్‌బీఐ వడ్డీ రేట్లను పెంచినప్పటికీ, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల కారణంగా రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది.

రూపాయి విలువ స్థిరీకరణ ఆర్‌బీఐ ప్రాథమిక విధులలో ఒకటి. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా ఉండటానికి, ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలో ఉండటానికి మారకం రేటు నియంత్రణ చాలా కీలకం. ఆర్‌బీఐ ఈ చొరవ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, వాణిజ్యానికి ఒక రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుందని ఆర్థిక నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.