రిటైర్మెంట్ ముందు సిక్సర్లలాగా జడ్జీల తీర్పులు.. సుప్రీంకోర్టు ఆసక్తికర వ్యాఖ్యలు

పదవీ విరమణకు దగ్గరయ్యే సమయంలో కొంతమంది న్యాయమూర్తులు వరుసగా ఉత్తర్వులు ఇవ్వడం ఒక కొత్త ధోరణిగా మారుతోందని సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. దీనిని క్రికెట్ మ్యాచ్‌తో పోలుస్తూ, “చివరి ఓవర్లో బ్యాటర్ సిక్సర్లు బాదినట్టు” జడ్జీలు వ్యవహరిస్తున్నారని వ్యాఖ్యానించింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం, మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన ఒక ప్రిన్సిపల్ డిస్ట్రిక్ట్ జడ్జి పిటిషన్‌ను విచారిస్తూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఆ న్యాయాధికారి తన పదవీ విరమణకు కేవలం 10 రోజుల ముందు సస్పెన్షన్‌కు గురయ్యారు.

ఆయన నవంబర్ 30న పదవీ విరమణ చేయాల్సి ఉండగా, నవంబర్ 19న రెండు వివాదాస్పద న్యాయ ఉత్తర్వులు ఇచ్చారనే కారణంతో ఆయనను సస్పెండ్ చేసినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ విషయంపై సుప్రీంకోర్టు స్పందిస్తూ.. పదవీ విరమణకు కొద్దిరోజుల ముందు వరుసగా ఉత్తర్వులు జారీ చేయడం ఒక దురదృష్టకరమైన ధోరణి అని, దీని గురించి తాము మరింతగా వివరించదలుచుకోలేదని వ్యాఖ్యానించింది.

జడ్జి తరఫున వాదించిన సీనియర్ న్యాయవాది విపిన్ సంగీ, ఆ న్యాయాధికారికి మంచి సర్వీస్ రికార్డు ఉందని, ప్రతి సంవత్సరం పనితీరులో మంచి రేటింగ్‌లు వచ్చాయని తెలిపారు. కేవలం న్యాయ ఉత్తర్వులు ఇచ్చినందుకే సస్పెన్షన్ విధించడం చట్టబద్ధం కాదని ఆయన వాదించారు. “ఒక న్యాయమూర్తి ఇచ్చిన ఉత్తర్వులు తప్పు అయితే, వాటిపై అప్పీల్ చేయవచ్చు. కానీ ఆ కారణంతోనే ఆయనపై చర్యలు ఎలా తీసుకుంటారు?” అని ప్రశ్నించారు.

దీనిపై స్పందించిన సుప్రీంకోర్టు, కేవలం తప్పుగా అనిపించిన న్యాయ ఉత్తర్వులకే జడ్జిపై శిక్షా చర్యలు తీసుకోవడం సరైంది కాదని అంగీకరించింది. అయితే ఉత్తర్వులు స్పష్టంగా అవినీతికి లేదా నైతిక విలువలకు విరుద్ధంగా ఉంటే పరిస్థితి వేరుగా ఉంటుందని ప్రధాన న్యాయమూర్తి స్పష్టం చేశారు.

ఈ కేసులో మరో ముఖ్య అంశం ఏమిటంటే, నవంబర్ 20న సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు మధ్యప్రదేశ్‌లో న్యాయాధికారుల పదవీ విరమణ వయసును 60 నుంచి 61 సంవత్సరాలకు పెంచారు. దీని వల్ల ఆ న్యాయాధికారి ఇప్పుడు 2026 నవంబర్ 30న పదవీ విరమణ చేయనున్నారు. అయితే ఆయన వివాదాస్పద ఉత్తర్వులు ఇచ్చిన సమయంలో ఈ వయోపరిమితి పెంపు విషయం ఆయనకు తెలియదని కోర్టు గుర్తించింది.

సస్పెన్షన్‌పై హైకోర్టును ఎందుకు ఆశ్రయించలేదని కోర్టు ప్రశ్నించగా, హైకోర్టులోని న్యాయమూర్తులందరూ కలిసి (హైకోర్టు ఫుల్ కోర్ట్) తీసుకున్న నిర్ణయమే కావడంతో నేరుగా సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించానని న్యాయవాది సమాధానం ఇచ్చారు. దీనిపై ఫుల్ కోర్ట్ నిర్ణయాలను కూడా న్యాయపరంగా సవాలు చేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.

సస్పెన్షన్ వివరాల కోసం ఆ జడ్జి సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ) ద్వారా దరఖాస్తు చేయడాన్ని కోర్టు తప్పుబట్టింది. ఒక సీనియర్ జడ్జిగా ఉండి నేరుగా అధికారులకు విన్నవించుకోకుండా ఆర్టీఐ రూట్ ఎంచుకోవడం సరికాదని పేర్కొంది.

కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఏమిటంటే?

సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్‌ను నేరుగా విచారించడానికి నిరాకరించింది. సదరు జడ్జి తన సస్పెన్షన్‌ను రద్దు చేయాలని కోరుతూ ముందుగా హైకోర్టుకే విన్నవించుకోవాలని సూచించింది. ఆ విన్నపాన్ని నాలుగు వారాల్లోగా పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాలని హైకోర్టును ఆదేశించింది.