రాష్ట్ర ఖజానా ఖాళీ.. 363 రోజులు ఆర్బీఐపై ఆధారపడిన ప్ర‌భుత్వం: కవిత

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్వహణపై కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (కాగ్) సంచలన నివేదికను వెలువరించింది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం రెండు రోజులు మినహా, మిగిలిన 363 రోజులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన దైనందిన అవసరాల కోసం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) నుంచి అప్పులు తీసుకోవాల్సి వచ్చిందని కాగ్ పేర్కొంది. రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టిన ఈ వార్షిక ఖాతాల నివేదిక, రాష్ట్రం ఎదుర్కొంటున్న నగదు కొరతను స్పష్టం చేస్తోంది.

ఆర్బీఐ రుణాల విశ్లేషణ

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన కనీస నగదు నిల్వలను నిర్వహించుకోవడానికి ఆర్బీఐ అందించే వివిధ స్వల్పకాలిక రుణ మార్గాలను భారీగా వినియోగించుకుంది. ఏడాదిలో 363 రోజుల పాటు సుమారు రూ.27,730 కోట్లను ఎస్‌డీఎఫ్ ద్వారా ప్రభుత్వం పొందింది. సుమారు 298 రోజుల పాటు రూ.64,188 కోట్లను వినియోగించుకుంది. ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసే సమయానికి రూ.5,842 కోట్ల డబ్ల్యూఎంఏ బకాయిలు ఉన్నాయని 'కాగ్' నివేదికలో పేర్కొంది. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆర్బీఐ వద్ద కనీసం రూ.1.38 కోట్ల నగదు నిల్వను ప్రతిరోజూ నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఈ పరిమితి కంటే నిల్వలు తగ్గినప్పుడల్లా ప్రభుత్వం ఈ రుణాలను ఆశ్రయించాల్సి వస్తోంది.

కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంపై తెలంగాణ జాగృతి అధ్యక్షురాలు కల్వకుంట్ల కవిత తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు. రాష్ట్ర బడ్జెట్ మిగులుతో ఉందని ప్రభుత్వం చెబుతున్న మాటలు పచ్చి అబద్ధాలని, వాస్తవానికి రాష్ట్రం రూ. 8.65 లక్షల కోట్ల అప్పుల్లో కూరుకుపోయిందని ఆమె ఆరోపించారు. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి వచ్చిన కాగ్ నివేదిక రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిని బట్టబయలు చేసిందని ఆమె పేర్కొన్నారు.

మంగళవారం సోషల్ మీడియా వేదికగా స్పందించిన కవిత, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన రోజువారీ ఖర్చుల కోసం కూడా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) పై ఆధారపడటం సిగ్గుచేటు అని విమర్శించారు. ఏడాదిలో కేవలం రెండు రోజులు మినహా, మిగిలిన 363 రోజులు ప్రభుత్వం వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు, ఓవర్‌డ్రాఫ్ట్‌ల రూపంలో అప్పులు చేసిందని ఆమె ఎత్తిచూపారు. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం మనుగడ సాగించడానికి రూ. 1.30 లక్షల కోట్లు అప్పుగా తెచ్చిందని, మార్చి 31 నాటికి తిరిగి చెల్లించాల్సిన రూ. 6,000 కోట్లను కూడా చెల్లించడంలో విఫలమైందని మండిపడ్డారు.

రాష్ట్రానికి నెలకు రూ. 12,000 కోట్ల సొంత ఆదాయం వస్తున్నప్పటికీ, కనీసం రూ. 1.38 కోట్ల బ్యాలెన్స్‌ను కూడా నిర్వహించలేని స్థితికి రాష్ట్రాన్ని దిగజార్చారని కవిత ఆరోపించారు. కాంగ్రెస్ సర్కార్ చేసిన అప్పుల వల్ల రాష్ట్రంలోని ప్రతి కుటుంబంపై సగటున రూ. 9 లక్షల అప్పు భారం పడిందని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. సంపద పెంచుతాం.. పేదలకు పంచుతాం అన్న కాంగ్రెస్ నాయకుల మాటలు ఉత్త గాలి మాటలని కాగ్ నివేదికతో తేలిపోయిందని ఆమె ఎద్దేవా చేశారు.

బీఆర్ఎస్ నేతల విమర్శలు

మరోవైపు బీఆర్ఎస్ నేత రావుల శ్రీధర్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ.. ప్రజల సమస్యల పట్ల ప్రభుత్వం అశ్రద్ధగా వ్యవహరిస్తోందని ఆరోపించారు. ఆశా వర్కర్లు, విద్యార్థులు, దివ్యాంగులు తమ సమస్యలపై నిరసనలు తెలుపుతున్నా ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడం లేదని, బడ్జెట్ ప్రజలను తీవ్రంగా నిరాశపరిచిందని ఆయన విమర్శించారు.

కాంగ్రెస్ కౌంటర్

అయితే, ప్రతిపక్షాల విమర్శలను కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే రామ్ చందర్ నాయక్ కొట్టిపారేశారు. గత పదేళ్ల బీఆర్ఎస్ పాలనలో ప్రజలకు ఏమీ చేయలేదని, ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న సంక్షేమ పథకాలను చూసి ఓర్వలేకనే ఇలాంటి విమర్శలు చేస్తున్నారని మండిపడ్డారు. డిప్యూటీ సీఎం మల్లు భట్టి విక్రమార్క ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ ప్రజలకు ఉపయోగకరమని పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉచిత బియ్యం, ఇళ్ల నిర్మాణం, 200 యూనిట్ల ఉచిత విద్యుత్, రూ.5 లక్షల బీమా వంటి పథకాలను అమలు చేస్తోందని ఆయ‌న చెప్పారు.

అదనంగా, మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం, ఆరోగ్యశ్రీ, షాదీ ముబారక్, కళ్యాణ లక్ష్మి, సీఎం రిలీఫ్ ఫండ్ వంటి పథకాలు అమల్లో ఉన్నాయని తెలిపారు. ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలను అమలు చేస్తూ ముందుకు సాగుతోందని, ప్రజలకు ఏ ప్రభుత్వం మేలు చేస్తుందో భవిష్యత్తులో వారే నిర్ణయిస్తారని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఈ ఆర్థిక చర్చలు ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాజకీయాల్లో వేడిని పుట్టిస్తున్నాయి.