రాజకీయ భీష్ముడు..అటల్ బిహారి వాజ్పేయి
భారత రాజకీయ చరిత్రలో సమన్వయం, వినయం, జాతీయతకు ప్రతీకగా నిలిచిన మాజీ ప్రధాని అటల్ బిహారి వాజ్పేయి పేరు స్వర్ణాక్షరాలతో నిలిచిపోయింది. కఠిన రాజకీయ వాతావరణంలోనూ మానవీయతను కోల్పోకుండా, ప్రత్యర్థులను గౌరవిస్తూ పాలన సాగించిన అరుదైన నాయకుడిగా ఆయన గుర్తింపు పొందారు. అందుకే ఆయన జయంతిని సుపరిపాలన దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం.
డిసెంబర్ 25, 1924న మధ్యప్రదేశ్లోని గ్వాలియర్లో జన్మించిన వాజ్పేయి, ఉపాధ్యాయ కుటుంబంలో పెరిగారు. చిన్నతనంలోనే సాహిత్యం, కవిత్వంపై ఆసక్తి పెంచుకున్న ఆయన, విద్యార్థి దశలోనే జాతీయ భావజాలం వైపు ఆకర్షితులయ్యారు. రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) కార్యకర్తగా ప్రజాజీవితంలో అడుగుపెట్టిన వాజ్పేయి, అనంతరం డాక్టర్ శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ స్థాపించిన భారతీయ జనసంఘ్ లో కీలక పాత్ర పోషించారు. 1957లో తొలిసారి లోక్సభకు ఎన్నికైన వాజ్పేయి, తన వాక్చాతుర్యంతో దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పటికీ పార్లమెంటులో చేసిన ప్రసంగాలు అధికార పక్షానికే కాకుండా ప్రజల హృదయాలను కూడా గెలుచుకున్నాయి. అప్పటి ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ కూడా వాజ్పేయి ప్రతిభను గుర్తించి, భవిష్యత్తులో దేశ నాయకత్వం వహిస్తారని వ్యాఖ్యానించారు.
ఐరాసలో హిందీలో ప్రసంగం
ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ప్రజాస్వామ్య హక్కుల రక్షణ కోసం జైలు జీవితం అనుభవించిన వాజ్పేయి, ఆ తర్వాత జనతా పార్టీ ప్రభుత్వంలో విదేశాంగ మంత్రిగా పనిచేశారు. 1977లో ఐక్యరాజ్యసమితి వేదికపై హిందీలో ప్రసంగించిన తొలి భారతీయ విదేశాంగ మంత్రిగా చరిత్ర సృష్టించారు. ఈ ప్రసంగం హిందీ భాషకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. 1996లో తొలిసారి ప్రధాని బాధ్యతలు చేపట్టిన వాజ్పేయి, సంఖ్యాబలం లేకపోవడంతో 13 రోజులకే రాజీనామా చేశారు. అయితే ఆ సందర్భంగా చేసిన ప్రసంగం రాజకీయ నైతికతకు మాదిరిగా నిలిచింది. అనంతరం 1998 నుంచి 2004 వరకు పూర్తి కాల ప్రధానిగా కొనసాగిన ఆయన పాలన భారతదేశానికి కీలక మలుపుగా మారింది.
1998లో నిర్వహించిన పోఖ్రాన్–II అణు పరీక్షలతో భారతదేశాన్ని అణుశక్తిగా నిలబెట్టిన వాజ్పేయి, జాతీయ భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ పడలేదని స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో పాకిస్తాన్తో శాంతి కోసం లాహోర్ బస్సు యాత్ర చేపట్టి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించారు. కార్గిల్ యుద్ధం సమయంలో సైన్యానికి పూర్తి స్వేచ్ఛనిచ్చి సరిహద్దుల రక్షణలో కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. వాజ్పేయి పాలనలో మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి విశేష ప్రాధాన్యం లభించింది. స్వర్ణ చతుర్భుజం రహదారి ప్రాజెక్టు, టెలికాం రంగ విస్తరణ, ఆర్థిక సంస్కరణలు దేశ అభివృద్ధికి పునాది వేశాయి. ఈ నిర్ణయాల ఫలితాలు నేటి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
ప్రత్యర్థులు మెచ్చిన నాయకుడు
రాజకీయ నేతగా మాత్రమే కాకుండా కవిగా కూడా వాజ్పేయి విశేష గుర్తింపు పొందారు. ఆయన కవిత్వంలో దేశభక్తి, మానవత్వం, తత్వచింతన ప్రతిఫలించేవి. కటు సత్యాన్ని కూడా కవిత్వంలా చెప్పాలి అన్న ఆయన మాటలు ఆయన వ్యక్తిత్వానికి అద్దం పడతాయి. అధికారంలో ఉన్నప్పటికీ వ్యక్తిగత సంపదకు దూరంగా ఉండటం, కుటుంబ రాజకీయాలకు అవకాశం ఇవ్వకపోవడం వాజ్పేయి ప్రత్యేకత. అందుకే రాజకీయ ప్రత్యర్థులు సైతం ఆయనను గౌరవంగా భీష్మ పితామహుడుగా సంబోధించేవారు. 2014లో దేశ అత్యున్నత పురస్కారం భారతరత్నను అందుకున్న వాజ్పేయి, 2018 ఆగస్టు 16న కన్నుమూశారు. అయితే ఆయన రాజకీయ వారసత్వం, విలువలు, ఆలోచనలు భారత ప్రజాజీవితంలో ఇంకా జీవిస్తూనే ఉన్నాయి. భారత రాజకీయాలకు కవిత్వాన్ని అద్దిన అటల్ బిహారి వాజ్పేయి, ఒక నాయకుడిగా మాత్రమే కాకుండా ఒక యుగంగా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.