రష్యాలో 'వాట్సాప్' బ్లాక్!
రష్యా ప్రభుత్వం ప్రముఖ మెసేజింగ్ యాప్ 'వాట్సాప్'పై ఉక్కుపాదం మోపింది. దేశీయ చట్టాలను పాటించడంలో విఫలమైందన్న నెపంతో దేశవ్యాప్తంగా ఈ యాప్ సేవలను దాదాపుగా నిలిపివేస్తూ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. జాతీయ డొమైన్ రిజిస్ట్రీ నుంచి వాట్సాప్ను తొలగించడంతో, రష్యాలోని సుమారు 10 కోట్ల మంది వినియోగదారులు ప్రస్తుతం ఈ యాప్ను నేరుగా యాక్సెస్ చేయలేని పరిస్థితి నెలకొంది. 'వీపీఎన్' వంటి ప్రత్యేక సాధనాలు వాడితే తప్ప సమాచార మార్పిడి జరగడం లేదు. అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థ 'ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్' ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించగా, భద్రత, స్థానిక చట్టాల అమలు కోసమే ఈ చర్యలు తీసుకున్నట్లు రష్యా అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
నిఘా నీడలోకి నెట్టేందుకే: మెటా ఆరోపణ
వాట్సాప్ మాతృ సంస్థ 'మెటా' ఈ పరిణామంపై తీవ్రంగా స్పందించింది. రష్యా ప్రభుత్వం ఉద్దేశపూర్వకంగానే వాట్సాప్ను బ్లాక్ చేసిందని, వినియోగదారులను బలవంతంగా ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉండే 'మ్యాక్స్ (MAX)' మెసెంజర్ వైపు మళ్లించేందుకే మాస్కో ఈ ఎత్తుగడ వేసిందని మెటా మండిపడింది. వాట్సాప్లో ఉండే 'ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్' వంటి గోప్యతా ఫీచర్లు 'మ్యాక్స్' యాప్లో లేవని, ఇది పూర్తిగా అధికారుల నిఘాలో ఉంటుందని విమర్శకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అధికారులకు అవసరమైనప్పుడు వినియోగదారుల డేటాను సేకరించేలా ఈ ప్రభుత్వ యాప్ను రూపొందించినట్లు తెలుస్తోంది.
డిజిటల్ సార్వభౌమత్వమే లక్ష్యం..
విదేశీ యాప్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, 'డిజిటల్ సార్వభౌమత్వం' సాధించడమే తమ లక్ష్యమని రష్యా సమర్థించుకుంటోంది. అమెరికాలో 'టిక్టాక్'పై విధిస్తున్న ఆంక్షల తరహాలోనే తాము కూడా జాతీయ భద్రత దృష్ట్యా ఈ చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు అధికారులు వివరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా స్థానిక సర్వర్లలోనే డేటాను భద్రపరచాలనే 'లోకల్ డేటా స్టోరేజ్' నిబంధనను, అభ్యంతరకర కంటెంట్ను తొలగించాలనే ఆదేశాలను వాట్సాప్ బేఖాతరు చేసిందని రష్యా మండిపడుతోంది. గత ఏడాది ఆగస్టు నుంచే వాట్సాప్ కాల్స్పై పాక్షిక ఆంక్షలు అమలు చేసిన ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు ఏకంగా యాప్నే నిలిపివేసింది.
చట్టాలకు లొంగాల్సిందే: క్రెమ్లిన్ తేల్చివేత
ఈ ఆంక్షలపై రష్యా అధ్యక్ష భవనం 'క్రెమ్లిన్' అధికార ప్రతినిధి దిమిత్రి పెస్కోవ్ మాట్లాడుతూ.. రష్యా చట్టాలకు లోబడి పని చేయడానికి మెటా సిద్ధంగా ఉంటేనే, దేశంలో సేవలను పునరుద్ధరించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తామని స్పష్టం చేశారు. మెటా సంస్థ మొండి వైఖరిని వీడి, అధికారులతో చర్చలకు వస్తేనే ఒప్పందానికి అవకాశం ఉంటుందని, లేనిపక్షంలో సేవలు పునరుద్ధరించే ప్రసక్తే లేదని ఆయన 'టాస్' వార్తా సంస్థకు వివరించారు. మరోవైపు, వాట్సాప్ ద్వారా దేశంలో తీవ్రవాద కార్యకలాపాలు సాగుతున్నాయని, ప్రజలను మోసం చేసేందుకు ఈ యాప్ వేదికగా మారుతోందని రష్యా టెలికాం వాచ్డాగ్ తీవ్ర ఆరోపణలు చేస్తూ, యాప్ వేగాన్ని తగ్గించే చర్యలను ధృవీకరించింది.
టెలిగ్రామ్పైనా ఆంక్షలు.. ప్రత్యామ్నాయంగా 'మ్యాక్స్'
వాట్సాప్తో పాటు 'టెలిగ్రామ్'పై కూడా రష్యా ఆంక్షలు విధిస్తోందని ఆ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు పావెల్ దురోవ్ ఆరోపించారు. పౌరులను రాజకీయ సెన్సార్షిప్ విధించే ప్రభుత్వ యాప్ల వైపు నెట్టేందుకే ఈ నిరంకుశ చర్యలని ఆయన మండిపడ్డారు. కాగా, రష్యాలో అమ్ముడయ్యే అన్ని కొత్త స్మార్ట్ఫోన్లు, టాబ్లెట్లలో 'మ్యాక్స్' యాప్ను ముందే ఇన్స్టాల్ చేయాలని ప్రభుత్వం నిబంధన విధించింది. ఈ యాప్లో మెసేజింగ్, వీడియో కాల్స్, నగదు బదిలీ వంటి సౌకర్యాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇది పూర్తిగా ప్రభుత్వ నిఘాలో ఉంటుందని సాంకేతిక నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. హఠాత్తుగా సేవలు నిలిచిపోవడంతో రష్యాలోని కోట్లాది మంది వినియోగదారులు ఇప్పుడు సమాచార మార్పిడి కోసం ప్రత్యామ్నాయాల వేటలో పడ్డారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాట్సాప్పై ఉన్న ఆంక్షలు
ప్రస్తుతం రష్యా మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచంలోని మరికొన్ని దేశాల్లో కూడా వాట్సాప్పై రకరకాల ఆంక్షలు ఉన్నాయి. చైనా, ఉత్తర కొరియా, సిరియా వంటి దేశాల్లో వాట్సాప్ను పూర్తిగా నిషేధించగా, అక్కడ ప్రభుత్వం చెప్పిన యాప్లను మాత్రమే ప్రజలు వాడుతున్నారు. దుబాయ్ (యూఏఈ), ఖతార్ వంటి దేశాల్లో వాట్సాప్ ద్వారా మెసేజ్లు పంపుకోవచ్చు కానీ, వాయిస్ కాల్స్ లేదా వీడియో కాల్స్ చేసుకోవడానికి అనుమతి లేదు. ఇక ఇరాన్, బ్రెజిల్, టర్కీ వంటి దేశాల్లో ఆందోళనలు, రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు జరిగినప్పుడు ప్రభుత్వం తాత్కాలికంగా వాట్సాప్ను నిలిపివేస్తుంటుంది. ఇక భారతదేశంలో మాత్రం వాట్సాప్పై ఎలాంటి నిషేధం లేదు, కానీ ప్రభుత్వ నిబంధనల విషయంలో చర్చలు జరుగుతున్నాయి. సాధారణంగా దేశ భద్రత పేరుతోనో లేదా ప్రజలపై నిఘా ఉంచడానికో ఆయా దేశాలు ఇలాంటి కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాయి.