రవాణా రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు: గడ్కరీ మాటలు నిజమయ్యేనా?

2027 చివరి నాటికి దేశంలోని సమస్త ఘన వ్యర్థాలను రహదారి నిర్మాణంలో వినియోగిస్తామని కేంద్ర రహదారులు, రవాణా మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ అన్నారు .

పంజాబ్, హరియాణా, ఢిల్లీ వాణిజ్య చాంబర్ 120 వ వార్షిక సమావేశంలో మాట్లాడిన ఆయన, ఇప్పటివరకు 80 లక్షల టన్నుల వ్యర్థాలను రహదారులలో ఉపయోగించామని తెలిపారు.

అలాగే, భారతీయ ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమ వచ్చే ఐదేళ్లలో అమెరికా, చైనాను అధిగమించి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదిగా మారుతుందని తెలిపారు. అదేవిధంగా, మొక్కజొన్న నుంచి ఎథనాల్ తయారీ నిర్ణయం రైతులకు రూ.45,000 కోట్ల అదనపు ఆదాయం ఇచ్చిందని అన్నారు.

ఈ ప్రకటనలు ఆకర్షణీయమైనవే అయినా, వాటి వెనుక ఉన్న సాంకేతిక, ఆర్థిక మరియు వాస్తవ పరిమితులు గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ కథనం వాటిని విడమరచి పరిశీలిస్తుంది.

1. వ్యర్థాలతో రహదారులు – కలా? సాధ్యమా?

“ఎటువంటి వ్యర్థమూ వ్యర్థం కాదు” అనే గడ్కరీ నినాదం ఆకర్షణీయంగా ఉంది.

కానీ భారతదేశం రోజుకి సుమారు 1.5–1.6 లక్ష టన్నుల ఘన వ్యర్థాలు తయారవుతుంది. అందులో ఎక్కువ భాగం తడి లేదా బయోడిగ్రేడబుల్ వ్యర్థం – రహదారి నిర్మాణానికి నేరుగా ఉపయోగించలేనిది.ఉపయోగించదగినది ప్లాస్టిక్, నిర్మాణ శిధిలాలు, మట్టి మిశ్రమాలు వంటివి మాత్రమే.

ప్రస్తుత పరిస్థితి

• పీఎమ్‌జీఎస్‌వై (గ్రామీణ రహదారి పథకం)లో వ్యర్థ ప్లాస్టిక్‌తో రహదారులు నిర్మించే పైలట్ ప్రాజెక్టులు నడుస్తున్నాయి. ఇప్పటివరకు 43,000 కిలోమీటర్లకు పైగా రోడ్లు ప్లాస్టిక్ మిశ్రమంతో నిర్మించబడ్డాయి.

• ఢిల్లీ, పుణే, ఇండోర్ వంటి నగరాల్లో వ్యర్థాల నుంచి తీసిన మిశ్రమాలను రహదారి నిర్మాణములో ఉపయోగించారు.

• కాని ఈ ప్రాజెక్టులు పరిమిత ప్రయోగ దశలోనే ఉన్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా పూర్తిస్థాయి అమలుకు మరిన్ని సాంకేతిక, మౌలిక వసతులు అవసరం.

సవాళ్లు

• వ్యర్థాల వర్గీకరణ సమస్య : చెత్త విడదీయడం ఇంకా చాలా నగరాల్లో సరిగా లేదు.

• నాణ్యత నియంత్రణ: ప్లాస్టిక్ లేదా ఇతర వ్యర్థాలు రహదారుల దీర్ఘకాల నాణ్యతను ప్రభావితం చేయవచ్చు.

• ప్రాంతీయ పరిమితులు: అధిక వర్షపాత ప్రాంతాలలో లేదా పర్వత ప్రాంతాల్లో ఈ సాంకేతికత అనువైనదో కాదో పరీక్షించాలి.

• సాంకేతిక ప్రమాణాలు: ఇండియన్ రోడ్ కాంగ్రెస్ (IRC) సూచించిన నిబంధనలు దేశవ్యాప్తంగా కచ్చితంగా అమలు కావాలి.

2. ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమ: ఎదుగుదల వాస్తవమా? ఊహనా?

గడ్కరీ చెప్పినట్లుగా, భారత ఆటోమొబైల్ రంగం ప్రస్తుతం ₹22 లక్షల కోట్లు విలువైనది.

2014లో ఇది ₹14 లక్షల కోట్లుగా ఉండేది. భారత్ ఇప్పుడు జపాన్‌ను అధిగమించి ప్రపంచంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది. కానీ ఐదేళ్లలో అమెరికా (₹78 లక్షల కోట్లు), చైనా (₹49 లక్షల కోట్లు) ను దాటడం వాస్తవానికి సాధ్యమా?

వాస్తవ గణాంకాలు

• 2023 నాటికి భారతదేశం వాహన విక్రయ పరంగా జపాన్‌ను అధిగమించింది.

• రెండు చక్రాల వాహనాలు, చిన్న కార్లు, యుటిలిటీ వాహనాల విభాగంలో వృద్ధి వేగంగా ఉంది.

• విద్యుత్ వాహనాలు (EVs) ఇంకా చిన్న శాతంలో ఉన్నప్పటికీ, వాటి వృద్ధి గణనీయంగా పెరుగుతోంది.

భవిష్యత్ అంచనా

• అమెరికా, చైనా మార్కెట్ల పరిమాణం చాలా ఎక్కువ.a

• భారత్‌లో లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు, బ్యాటరీ దిగుమతులు, రవాణా వ్యయాలు ఇంకా అధికంగా ఉన్నాయి.

• EV ఛార్జింగ్ మౌలిక వసతులు ఇంకా ప్రారంభ దశలో ఉన్నాయి.

• ఆటోమొబైల్ రంగం విలువ పెరగడమే కాకుండా లాభదాయకత, ఎగుమతి సామర్థ్యం పెరగాలి.

3. మొక్కజొన్న,ఎథనాల్,రైతుల ఆదాయం

గడ్కరీ ప్రకారం, మొక్కజొన్నను ఎథనాల్ తయారీలో ఉపయోగించడంతో రైతుల చేతుల్లోకి అదనంగా రూ.45,000 కోట్లు వచ్చాయి.

ఇంతకు ముందు మొక్కజొన్న ధర ₹1200–₹1800 క్వింటాల్ ఉండగా, ఇప్పుడు ₹2800 క్వింటాల్ చేరిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

వాస్తవ గణాంకాలు

• 2023–24లో దేశంలో తయారైన ఎథనాల్‌లో *40%కు పైగా మొక్కజొన్న ఆధారితమైంది.

•

• డిమాండ్ పెరగడం వల్ల ధరలు కూడా పెరిగాయి.

• ఇది మొక్కజొన్న ఉత్పత్తి రాష్ట్రాలైన ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ రైతులకు మేలు చేసింది.

కానీ…

• పౌల్ట్రీ పరిశ్రమకు నష్టం: మొక్కజొన్న పశువుల, కోళ్ల మేతకు ప్రధాన ధాన్యం. ఎథనాల్ కోసం మొక్కజొన్న మళ్లించడం వల్ల మేత ధరలు పెరిగాయి.

• ఆహారమా వర్సస్ ఇంధనం సంక్షోభం: భవిష్యత్తులో ఎథనాల్ ఉత్పత్తి పెరగడం వల్ల ఆహార ధాన్యాల కొరత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

• నీటి వినియోగం: మొక్కజొన్న సాగు నీటి అవసరం అధికం. భారీ స్థాయిలో సాగు పర్యావరణ ఒత్తిడి పెంచుతుంది.

4. పాలసీ – దృక్పథం నుంచి అమలువరకు

గడ్కరీ విజన్ మూడు అంశాల చుట్టూ తిరుగుతుంది –

• వ్యర్థాలను సంపదగా మలచడం,

• వ్యవసాయాన్ని ఇంధన ఉత్పత్తితో అనుసంధానం చేయడం,

• ఆటోమొబైల్ రంగాన్ని ప్రపంచస్థాయి హబ్‌గా మార్చడం.

ఇవి అన్నీ ఆత్మనిర్భర్ భారత్ మరియు సర్క్యులర్ ఎకానమీ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ,అవి నెరవేరాలంటే కింది సమస్యలు పరిష్కరించాలి:

• నగర పాలక సంస్థల సామర్థ్యం పెంపు

• సమాచార పారదర్శకత: 80 లక్షల టన్నులు ఉపయోగించాం అనడం కంటే, ఎక్కడ, ఎంత, ఏ రకపు వ్యర్థం అనేది స్పష్టంగా ప్రకటించాలి.

• నాణ్యత ప్రమాణాలు, పర్యవేక్షణ: వ్యర్థాలతో నిర్మించిన రోడ్లు సురక్షితమా? దీర్ఘకాలికమా?

• ఆహారం-ఇంధనం సమతౌల్యం: రైతుకు కలిగే లాభం, వినియోగదారుడికి కలిగే నష్టం మధ్య సమతౌల్యం అవసరం.

• సాంకేతిక ఆవిష్కరణల్లో పెట్టుబడులు: వ్యర్థముల ప్రాసెసింగ్, హైబ్రిడ్ ఇంధన వాహనాలు, గ్రీన్ టెక్నాలజీల్లో పరిశోధనలకు నిధులు పెరగాలి.

5. ఏం చేయాలి?

ఈ విజన్ సాధ్యమవ్వాలంటే:

• ప్రతి రాష్ట్రానికి వ్యర్థముల వినియోగం గురించి స్పష్టమైన ప్రణాళిక ఉండాలి

• వ్యర్థముల ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలను విస్తరించాలి

• ఎథనాల్ ఉత్పత్తి, ఆహార సరఫరా మధ్య సమతౌల్యం అవసరం

• ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల మౌలిక వసతుల విస్తరణ, ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాలు.

• పర్యావరణ భద్రత, నాణ్యత నియంత్రణకు కఠిన పర్యవేక్షణ.