మే 11 నుంచి తెలంగాణాలో తొలి దశ డిజిటల్ జనగణన ప్రారంభం

భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన జనగణన ప్రక్రియ 2027లో ఒక సరికొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖించబోతోంది. గతంలో అంటే 2011 వరకు జరిగిన జనగణన అంతా పూర్తిగా కాగితంపైనే సాగగా, ఈసారి తొలిసారిగా 'డిజిటల్ మోడ్'లో నిర్వహించనున్నట్లు తెలంగాణ రాష్ట్ర జనగణన కార్యకలాపాల డైరెక్టర్ భారతి హోళికేరి ప్రకటించారు. సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకుంటూ నిర్వహిస్తున్న ఈ భారీ ప్రక్రియకు సంబంధించి తెలంగాణ రాష్ట్రం ఇప్పటికే సిద్ధమైంది. దీనివల్ల సమయం ఆదా అవ్వడమే కాకుండా, సేకరించిన డేటాలో తప్పులు దొర్లే అవకాశం తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ డిజిటల్ విప్లవం ద్వారా దేశ జనాభా లెక్కల సేకరణలో పారదర్శకత, వేగం పెరుగుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

తెలంగాణలో ఈ జనగణన ప్రక్రియ రెండు దశల్లో జరగనుంది. మొదటి దశలో భాగంగా 'ఇళ్ల జాబితా, గృహ గణన' కార్యక్రమాన్ని మే 11 నుండి జూన్ 9 వరకు నిర్వహించనున్నారు. ఈ దశలో రాష్ట్రంలోని ప్రతి ఇంటిని సందర్శించి, భవన సముదాయాల వివరాలను సేకరిస్తారు. ఇక రెండో దశ కీలకమైన గణన ప్రక్రియ 2027 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ రెండు దశల ద్వారా రాష్ట్రంలోని ప్రతి పౌరుడి వివరాలను సమగ్రంగా నమోదు చేస్తారు. ఈ భారీ కార్యక్రమం కోసం తెలంగాణ వ్యాప్తంగా సుమారు 88,000 మంది సిబ్బందిని (ఎన్యుమరేటర్లు, సూపర్వైజర్లు) నేరుగా రంగంలోకి దించుతున్నారు. అయితే, ఎటువంటి ఆటంకాలు కలగకుండా ఉండేందుకు ముందు జాగ్రత్తగా 93,000 నుండి 94,000 మందికి శిక్షణ ఇస్తున్నారు.

ఈసారి జనగణనలో సాంకేతికత వాడకం ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. ఇందుకోసం ప్రత్యేకంగా 'సెన్సస్ మేనేజ్‌మెంట్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్', 'సెల్ఫ్-ఎన్యుమరేషన్ పోర్టల్' 'హెచ్ఎల్ఓయాప్' వంటి అత్యాధునిక డిజిటల్ సాధనాలను రూపొందించారు. ఎన్యుమరేటర్లు తమ మొబైల్ ఫోన్లు లేదా టాబ్లెట్‌లలోని యాప్ ద్వారా నేరుగా సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు. దీనివల్ల డేటా ఎంట్రీలో తప్పులు ఉండవు. అలాగే, ప్రజల వ్యక్తిగత సమాచారం విషయంలో ఎటువంటి ఆందోళన అవసరం లేదని భారతి హోళికేరి స్పష్టం చేశారు. ఎన్యుమరేటర్లు సమాచారాన్ని అప్‌లోడ్ చేసిన వెంటనే, అది వారి పరికరం నుండి పూర్తిగా తొలగిపోయి కేంద్ర సర్వర్‌లలో నిక్షిప్తమవుతుంది. 1948 జనగణన చట్టం ప్రకారం పౌరుల సమాచారం గోప్యంగా ఉంచడం ప్రభుత్వ బాధ్యత.

ముఖ్యంగా ఈసారి జనగణనలో కుల గణన అంశంపై స్పష్టతనిచ్చారు. మొదటి దశలో కేవలం ఇంటి యజమాని పేరు, వారు ఏ వర్గానికి (ఎస్సీ, ఎస్టీ లేదా ఇతరులు) చెందినవారో మాత్రమే నమోదు చేస్తారు. అయితే, కుటుంబంలోని మిగిలిన సభ్యులందరి పూర్తి కుల వివరాలను రెండో దశలో సేకరిస్తారు. మొదటి దశలో దేశవ్యాప్తంగా ఒకే రకమైన 33 ప్రశ్నలను ప్రజలను అడగనున్నారు. ఈ ప్రశ్నలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే షెడ్యూల్‌ను విడుదల చేసింది. ప్రజల సామాజిక, ఆర్థిక స్థితిగతులను అంచనా వేసేలా ఈ ప్రశ్నలు రూపొందించబడ్డాయి, ఇవి భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ పథకాల రూపకల్పనకు దిక్సూచిగా మారనున్నాయి.

పౌరుల సౌకర్యార్థం ఈసారి 'సెల్ఫ్-ఎన్యుమరేషన్' (స్వయం గణన) సదుపాయాన్ని కల్పించారు. ఏప్రిల్ 16 నుండి మే 10 వరకు తెలంగాణ ప్రజల కోసం ప్రత్యేక పోర్టల్ అందుబాటులో ఉంటుంది. ఎవరైతే తమ వివరాలను స్వయంగా నమోదు చేసుకోవాలని అనుకుంటారో, వారు ఈ పోర్టల్ ద్వారా సమాచారాన్ని నింపవచ్చు. ఇది చాలా సులభంగా ఉండేలా రూపొందించబడింది. అయితే, ప్రజలు స్వయంగా నింపిన వివరాలను ఎన్యుమరేటర్లు తమ ఇంటి సందర్శన సమయంలో తిరిగి ధృవీకరించుకుంటారు. దీనివల్ల డేటా ఖచ్చితత్వం పెరుగుతుంది. ప్రతి ఇంటికీ వెళ్లి సమాచారం సేకరించడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వనరుల పంపిణీకి అవసరమైన ప్రాథమిక సమాచారం లభిస్తుంది.

రాష్ట్రంలోని ఏ ఒక్క ఇల్లు లేదా భవనం కూడా ఈ గణన నుంచి తప్పిపోకుండా పకడ్బందీ చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ప్రతి పరిపాలనా విభాగాన్ని చిన్న చిన్న యూనిట్లుగా విభజించి, నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఎవరి ఇల్లయినా పొరపాటున నమోదు కాకపోతే, ప్రజలు సంప్రదించడానికి త్వరలోనే ఒక హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌ను కూడా ప్రకటించనున్నారు. డిజిటల్ జనగణన అనేది కేవలం అంకెలు సేకరించడం మాత్రమే కాదు, అది దేశ అభివృద్ధికి అవసరమైన ప్రణాళికలను సిద్ధం చేసే ఒక మహత్తర యజ్ఞం. తెలంగాణలోని ప్రతి పౌరుడు ఈ ప్రక్రియలో భాగస్వాములు కావాలని అధికారులు కోరుతున్నారు.