మేం ఎవరికీ భయపడం.. యురేనియం శుద్ధిపై వెనక్కి తగ్గేదే లేదన్న ఇరాన్
అమెరికాతో అణు చర్చలు జరుగుతున్న వేళ ఇరాన్ తన పట్టు వీడటం లేదు. అణు ఇంధన శుద్ధిని (యూరేనియం ఎన్రిచ్మెంట్) పూర్తిగా నిలిపివేయాలన్న అమెరికా డిమాండ్ను ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ తిరస్కరించారు. తమ దేశం ఎవరికీ భయపడదని, అణు కార్యక్రమం విషయంలో వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఒకవైపు శాంతి చర్చలు సాగుతున్నా, అమెరికా చేస్తున్న సైనిక మోహరింపులు తమను ఏమాత్రం ప్రభావితం చేయలేవని ఆయన తేల్చిచెప్పారు.
‘అన్యాయమైన షరతులను మేం ఒప్పుకోం’
అమెరికా పెట్టిన అన్యాయమైన షరతులకు తాము లొంగబోమని అరాఘ్చీ స్పష్టం చేశారు. అణు శుద్ధిని పూర్తిగా నిలిపివేయడం, బాలిస్టిక్ క్షిపణి ప్రోగ్రామ్పై చర్చలు జరపడం లేదా చర్చా వేదికల్లోకి సైనిక నాయకులను తీసుకురావడం వంటి అంశాలను ఇరాన్ ఏమాత్రం అంగీకరించబోదని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. గత ఒప్పందాల వైఫల్యం, ఇరాన్ అనుబంధ సంస్థల కార్యకలాపాలపై ఇరు దేశాల మధ్య తీవ్ర విభేదాలు కొనసాగుతుండటం చర్చల పురోగతికి ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది.
దాడుల నీడలో చర్చల పర్వం
గతేడాది వేసవిలో ఇరాన్ అణు కేంద్రాలపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల నేపథ్యంలో ఈ చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. ఉపగ్రహ చిత్రాల ప్రకారం.. ఆ దాడుల్లో దెబ్బతిన్న అణు కేంద్రాలను ఇరాన్ ప్రస్తుతం యుద్ధప్రాతిపదికన మరమ్మతులు చేస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో 'యూఎస్ఎస్ అబ్రహం లింకన్' వంటి భారీ యుద్ధనౌకల మోహరింపుతో అమెరికా ఒత్తిడి పెంచుతున్నప్పటికీ ఇరాన్ మాత్రం పట్టు సడలించడం లేదు.
సైనిక మోహరింపులపై నిప్పులు
అరేబియా సముద్రంలో అమెరికా మోహరించిన యుద్ధనౌకల గురించి అరాఘ్చీ ప్రస్తావిస్తూ.. "ఈ ప్రాంతంలో వారి సైనిక బలగాల మోహరింపు చూసి మేమేం భయపడటం లేదు. అమెరికాపై మాకు ఏమాత్రం నమ్మకం లేదు. వారు ఈ చర్చలను సీరియస్గా తీసుకుంటున్నారా లేదా అనే దానిపై మాకు అనుమానాలు ఉన్నాయి" అని పేర్కొన్నారు. ఒకవైపు చర్చలు జరుపుతూనే, మరోవైపు ఆంక్షలు విధించడం అమెరికా ద్వంద్వ నీతిని ప్రశ్నిస్తోందని ఆయన విమర్శించారు.
'నో' చెప్పడమే మా అణుబాంబు!
తమ దేశం అణుబాంబు తయారీ దిశగా వెళ్తోందన్న ఇజ్రాయెల్, పాశ్చాత్య దేశాల ఆరోపణలను అరాఘ్చీ ఘాటుగా ఖండించారు. "వారు మా అణుబాంబు గురించి భయపడుతున్నారు. కానీ మా లక్ష్యం అది కాదు. అగ్రరాజ్యాలకు 'నో' చెప్పగలిగే సత్తాయే మా అసలైన అణుబాంబు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఆర్థిక ఆంక్షల ఎత్తివేతే లక్ష్యంగా తాము కొన్ని 'విశ్వాస పెంపొందించే చర్యలకు' సిద్ధమని, అయితే క్షిపణి వ్యవస్థలపై చర్చించే ప్రసక్తే లేదని స్పష్టం చేశారు.
ట్రంప్ ద్వయం పర్యవేక్షణ
మరోవైపు అమెరికా తన 'శాంతి మంత్రం-శక్తి ప్రదర్శన' వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. అమెరికా ప్రతినిధులు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ శనివారం 'యూఎస్ఎస్ అబ్రహం లింకన్' యుద్ధనౌకను సందర్శించారు. ట్రంప్ సందేశాన్ని బలంగా వినిపిస్తూ, ప్రాంతీయ భద్రత కోసం ఈ యుద్ధనౌక ఇక్కడ ఉందని వారు పేర్కొన్నారు. చర్చలు బాగున్నాయని ట్రంప్ చెబుతున్నప్పటికీ, వెంటనే ఇరాన్తో వ్యాపారం చేసే దేశాలపై టారిఫ్లు, చమురు ఎగుమతులపై కొత్త ఆంక్షలు విధించడం గమనార్హం.
స్వదేశంలో అణచివేత
చర్చలు జరుగుతున్న తరుణంలోనే ఇరాన్ ప్రభుత్వం తన దేశంలోని నిరసనకారులపై ఉక్కుపాదం మోపుతోంది. తాజాగా ముగ్గురు సంస్కరణవాదులను అరెస్టు చేయడంతో పాటు, నోబెల్ విజేత నర్గీస్ మొహమ్మదీకి జైలు శిక్షను పొడిగించింది. అంతర్జాతీయంగా శాంతి గురించి మాట్లాడుతున్న ఇరాన్, స్వదేశంలో మాత్రం మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు పాల్పడుతోందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
మిత్రదేశాలతో సంప్రదింపులు
అమెరికాతో ప్రతిష్టంభన నెలకొన్న నేపథ్యంలో, ఇరాన్ తన వ్యూహాత్మక భాగస్వాములైన చైనా, రష్యాతో నిరంతరం సంప్రదింపులు జరుపుతోంది. ఈ చర్చల పురోగతిపై వారి సలహాలు తీసుకుంటున్నట్లు అరాఘ్చీ వెల్లడించారు. జూన్ 2025లో ఇజ్రాయెల్తో జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధం తర్వాత తొలిసారిగా అమెరికా-ఇరాన్ నేరుగా చర్చలకు కూర్చోవడం అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి రేపుతోంది.
భవిష్యత్తుపై సందిగ్ధం
చర్చలు ఒక అడుగు ముందుకు పడ్డాయని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియాన్ అభిప్రాయపడినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు భిన్నంగా ఉన్నాయి. అటు ట్రంప్ సర్కార్ విధించిన తాజా టారిఫ్లు, ఇటు ఇరాన్ పట్టుదల వెరసి అణు ఒప్పందం మళ్లీ పట్టాలెక్కుతుందా లేదా అనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. ఏదేమైనా పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు ఇంకా తొలగిపోలేదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.