ములుగు జిల్లాలో బయల్పడిన భారీ మెగాలిథిక్ సమాధులు

తెలంగాణ రాష్ట్ర వారసత్వ శాఖ ఇటీవల ములుగు జిల్లాలో జరిపిన అన్వేషణలో అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన, చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన మెగాలిథిక్ మానవ సమాధుల సమూహాన్ని కనుగొంది. ములుగు జిల్లాలోని మోట్లగూడెం గ్రామ పరిసరాల్లో వందలాది సమాధులు బయటపడ్డాయి.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి జయేష్ రంజన్ ఆదేశాల మేరకు, స్థానిక ప్రజలు ఇచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా ఒక సాంకేతిక బృందం క్షేత్రస్థాయిలో పర్యటించి ఈ అద్భుతమైన ఆవిష్కరణను ధృవీకరించింది. హైదరాబాద్‌కు సుమారు 230 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం, భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద 'డోల్మెన్' రకపు సమాధుల క్లస్టర్‌లలో ఒకటిగా నిలుస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఈ ఆవిష్కరణ తెలంగాణ ప్రాచీన చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయాన్ని తెరిచింది.

స్థానికులు ఈ భారీ రాతి కట్టడాలను "రాకాసి బండలు" లేదా "రాకాసి గుహలు" అని పిలుస్తారు. ఇవి ప్రాచీన కాలంలో మానవుల జీవనశైలిని, వారి సామాజిక నిర్మాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ములుగు జిల్లాలోని ఏటూరునాగారం షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతంతో పాటు దమరవాయి, రంగపురం, మంగపేట మండలం పరిధిలోని మల్లూరు గుట్ట, మోట్లగూడెం, చెట్టుపల్లి, గుండాల వంటి గ్రామాల్లో ఇవి విస్తరించి ఉన్నాయి.

ముఖ్యంగా కప్పలాయి గుట్టపై కనిపించే సమాధులు ప్రాచీన మానవుల అద్భుతమైన నిర్మాణ నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతం గోదావరి నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఉండటం వల్ల, నాటి మానవ నాగరికత నదీ తీరాల్లో ఎంతగా వర్ధిల్లిందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది బలమైన సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.

ఈ సమాధుల నిర్మాణ శైలి అత్యంత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. ఇవి ఇసుకరాతి పలకలతో నిర్మించబడ్డాయి. ఒక్కో డోల్మెన్ సమాధి 4 నుండి 25 మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది. నాలుగు భారీ నిలువు రాళ్లను అమర్చి, వాటిపై 10 నుండి 20 టన్నుల బరువున్న భారీ రాతి పలకను కప్పుగా ఉంచారు. సమాధి లోపల శవాన్ని ఉంచడానికి వీలుగా ఒక చిన్న రాతి తొట్టె వంటి నిర్మాణం ఉంటుంది. ప్రతి సమాధి చుట్టూ దాదాపు 10 అడుగుల వ్యాసార్థంతో వృత్తాకార రాతి ప్రహరీ గోడ నిర్మించబడింది. ఈ నిర్మాణాలు చూడటానికి ఒక క్రమపద్ధతిలో అమర్చిన ప్రాచీన పట్టణంలా కనిపిస్తాయి. ఒక్కో సమాధికి మధ్య 5 నుండి 100 అడుగుల దూరం ఉంటుంది.

కప్పలాయి గుట్ట ప్రాంతంలో దాదాపు 100 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఈ సమాధులు విస్తరించి ఉన్నాయి. భారతదేశంలో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో డోల్మెన్ సమాధులు ఒకే చోట ఉండటం అరుదని సాంకేతిక బృందం పేర్కొంది. ఈ భారీ రాళ్లను అంత ఎత్తుకు చేర్చడం, అంత బరువైన కప్పులను అమర్చడం నాటి మానవుల సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి, సామూహిక కృషికి నిదర్శనం.

ఈ సమాధులు కేవలం మృతదేహాలను ఉంచే ప్రదేశాలు మాత్రమే కావు, అవి నాటి ప్రజల ఆచార వ్యవహారాలను, వృత్తులను, సామాజిక వర్గీకరణను కూడా తెలియజేస్తాయి. ఈ ఆవిష్కరణ ద్వారా తెలంగాణ ప్రాంతంలో వేల ఏళ్ల క్రితమే ఒక వ్యవస్థీకృత సమాజం ఉండేదని స్పష్టమవుతోంది.

ఐగుప్తు పిరమిడ్ల మాదిరిగానే, ఈ మెగాలిథిక్ సమాధులు కూడా నాటి మానవులకు మరణానంతర జీవితంపై ఉన్న నమ్మకాన్ని సూచిస్తాయి. మనిషి చనిపోయిన తర్వాత కూడా మరో ప్రపంచం ఉంటుందని, పునర్జన్మ ఉంటుందని వారు బలంగా నమ్మేవారు. అందుకే మృతుల కోసం ఇంతటి భారీ కట్టడాలను నిర్మించేవారు. ఇటువంటి సమాధి సంప్రదాయాలు దక్షిణాదిలోని తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ రాష్ట్రాల్లో కూడా కనిపిస్తాయి. అయితే, ములుగు జిల్లాలో లభించిన ఈ భారీ క్లస్టర్ దాని విస్తృతి, నిర్మాణ శైలి పరంగా ప్రత్యేక గుర్తింపును పొందుతోంది. ఇది దక్షిణ భారతదేశ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుంది.

దురదృష్టవశాత్తు, కాలక్రమేణా ఈ చారిత్రక కట్టడాలు కొన్ని శిథిలమయ్యాయి. స్థానికులు తమ ఇళ్ల నిర్మాణాల కోసం ఇక్కడి రాతి పలకలను తీసుకెళ్లడం, మృతదేహాలను ఉంచే రాతి తొట్టెలను పశువులకు నీటి తొట్టెలుగా ఉపయోగించడం వల్ల ఈ సంపద కొంత దెబ్బతిన్నది. ప్రభుత్వం, వారసత్వ శాఖ ఈ ప్రాంతాన్ని రక్షిత ప్రాంతంగా ప్రకటించి, తవ్వకాలు జరిపితే మరిన్ని రహస్యాలు బయటపడే అవకాశం ఉంది. ఈ మెగాలిథిక్ సైట్ తెలంగాణ పర్యాటక రంగానికి, పురావస్తు పరిశోధనలకు కొత్త దిశను చూపుతుంది. ఈ అద్భుతమైన వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యత మనందరిపై ఉంది.