ముగింపు దశకు ఇరాన్ యుద్ధం?
పశ్చిమాసియాలో గత ఐదు వారాలుగా కొనసాగుతున్న భీకర యుద్ధం ముగింపు దశకు చేరుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తాజా ప్రకటనలు యుద్ధ విరమణపై ఆశలు చిగురింపజేస్తున్నాయి. మరో 2,3 వారాల్లో ఇరాన్పై సైనిక చర్యను ముగించి, తమ సైన్యాన్ని వెనక్కి పిలిపించే అవకాశం ఉందని ఆయన ప్రకటించారు. అయితే ఒకవైపు శాంతి చర్చల మాట వినిపిస్తున్నా, మరోవైపు క్షేత్రస్థాయిలో దాడులు ఏమాత్రం తగ్గకపోవడం అంతర్జాతీయంగా ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఖతార్ తీరంలో నౌకపై ఇరాన్ దాడి
బుధవారం తెల్లవారుజామున ఇరాన్ తన పొరుగు దేశాలపై దాడులను ఉద్ధృతం చేసింది. ఖతార్ తీరంలో ప్రయాణిస్తున్న ఒక చమురు ట్యాంకర్ను ఇరాన్ క్షిపణులు తాకాయి. అదృష్టవశాత్తూ నౌకలోని సిబ్బంది సురక్షితంగా బయటపడ్డారు. అదే సమయంలో కువైట్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై ఇరాన్ అనుకూల వర్గాలు డ్రోన్లతో దాడి చేశాయి. ఈ దాడిలో విమానాశ్రయంలోని ఇంధన ట్యాంకులకు మంటలు అంటుకోవడంతో భారీ ఎత్తున నష్టం వాటిల్లింది.
టెహ్రాన్పై విరుచుకుపడ్డ ఇజ్రాయెల్-అమెరికా
ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్పై ఇజ్రాయెల్, అమెరికా బలగాలు విరుచుకుపడ్డాయి. 1979 నాటి బందీల సంక్షోభం తర్వాత ఇరాన్ విప్లవ దళాల ఆధీనంలో ఉన్న పాత అమెరికా రాయబార కార్యాలయ సముదాయంపై క్షిపణులు పడ్డాయి. ఈ దాడిలో సముదాయం లోపలి భవనాలు దెబ్బతిన్నట్లు సమాచారం. ఇరాన్ నాయకత్వాన్ని బలహీనపరచడమే లక్ష్యంగా ఈ దాడులు జరిగినట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
రసాయన ఆయుధాల ప్లాంట్ ధ్వంసం
ఇరాన్లోని 'టోఫిగ్ దారు' అనే మందుల ఫ్యాక్టరీపై ఇజ్రాయెల్ దాడి చేసింది. అక్కడ 'ఫెంటానిల్' అనే ప్రమాదకరమైన రసాయనాన్ని యుద్ధ ఆయుధాల తయారీకి వాడుతున్నారని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపించింది. అయితే అది కేవలం ఆసుపత్రి అవసరాల కోసం మందులు తయారు చేసే కేంద్రమని ఇరాన్ వాదించింది. ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడుతోందని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ మండిపడ్డారు.
బీరుట్లో మారణహోమం
లెబనాన్ రాజధాని బీరుట్పై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన విమాన దాడుల్లో ఐదుగురు పౌరులు మరణించగా, 21 మంది గాయపడ్డారు. హిజ్బుల్లా స్థావరాలే లక్ష్యంగా ఈ దాడులు చేస్తున్నట్లు ఇజ్రాయెల్ చెబుతోంది. అయితే దక్షిణ లెబనాన్లో జరుగుతున్న భూతల పోరాటంలో నలుగురు ఇజ్రాయెల్ సైనికులు మరణించారని సైన్యం ధ్రువీకరించింది. యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు తొమ్మిది మంది ఇజ్రాయెల్ సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ఇరాన్ శక్తిని తుడిచిపెట్టాం: ట్రంప్
అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ శ్వేతసౌధం నుంచి మాట్లాడుతూ ఇరాన్ సైనిక శక్తిని పూర్తిగా ధ్వంసం చేశామని ప్రకటించారు. ఇరాన్ వద్ద ఇప్పుడు వైమానిక దళం గానీ, నౌకాదళం గానీ మిగలలేదని, ఆ దేశం మళ్లీ కోలుకోవడానికి 20 ఏళ్లు పడుతుందని ఆయన ఎద్దేవా చేశారు. తమ ప్రధాన లక్ష్యమైన ఇరాన్ అణ్వాయుధ తయారీని అడ్డుకోవడంలో విజయం సాధించామని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై మాటల యుద్ధం
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య మాటల యుద్ధం నడుస్తోంది. ఈ మార్గాన్ని తెరిపించే బాధ్యత ఆ చమురును వాడుకునే దేశాలదేనని, అమెరికాకు సంబంధం లేదని ట్రంప్ తేల్చి చెప్పారు. దీనికి ప్రతిగా ఇరాన్ స్పందిస్తూ.. ఈ జలసంధి తమ ఆధీనంలోనే ఉంటుందని, తమ నిబంధనలు పాటించే వారికే దారి ఇస్తామని స్పష్టం చేసింది.
యెమెన్ హౌతీల ఎంట్రీ
యెమెన్కు చెందిన హౌతీ రెబల్స్ కూడా ఈ యుద్ధంలోకి నేరుగా ప్రవేశించారు. ఇరాన్, హిజ్బుల్లాతో కలిసి తాము ఇజ్రాయెల్ దక్షిణ ప్రాంతంలోని కీలక స్థావరాలపై క్షిపణులను ప్రయోగించామని వారు ప్రకటించారు. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఈ క్షిపణులను గుర్తించి అప్రమత్తమైంది. యెమెన్ నుంచి వస్తున్న దాడులు యుద్ధాన్ని మరింత సంక్లిష్టంగా మారుస్తున్నాయి.
చమురు ధరల సెగ
యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. అమెరికాలో గాలన్ పెట్రోల్ ధర 4 డాలర్లు దాటిపోయింది. దీని ప్రభావం నిత్యావసర వస్తువులపై కూడా పడుతోంది. అయితే యుద్ధం ముగియగానే ధరలు భారీగా తగ్గుతాయని ట్రంప్ హామీ ఇచ్చారు. చమురు ధరలు తగ్గవచ్చనే ఆశలతో అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు బుధవారం లాభాల్లో ముగిశాయి.
పాక్ నౌకలకు గ్రీన్ సిగ్నల్
యుద్ధం నేపథ్యంలో ఐక్య అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) ఇరాన్ పౌరుల రాకపై ఆంక్షలు విధించింది. మరోవైపు ఇరాన్ తన పట్టు సడలించి 20 పాకిస్థానీ నౌకలకు దారి ఇవ్వడంతో పాకిస్థాన్కు చమురు సరఫరా పునరుద్ధరించబడింది. కరాచీ ఓడరేవుకు చమురు ట్యాంకర్లు చేరుకోవడంతో ఆ దేశానికి కొంత ఊరట లభించింది.
ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేక పోరాటానికి ఖమేనీ మద్దతు
ఇరాన్ కొత్త సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా మోజ్తబా ఖమేనీ ఒక ప్రకటన చేస్తూ, ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేక పోరాటానికి తమ మద్దతు కొనసాగుతుందని చెప్పారు. అయితే ఫిబ్రవరి 28 తర్వాత ఆయన ఎక్కడా బయట కనిపించలేదు. ఆయన గాయపడి దాక్కుని ఉండవచ్చని అమెరికా నిఘా వర్గాలు అనుమానిస్తున్నాయి.
పాలన మార్పు ఖాయమా?
ఇరాన్లో పాత పాలన అంతమైందని, కొత్తగా వచ్చిన వారు చర్చలకు కొంత అనుకూలంగా ఉన్నారని ట్రంప్ అభిప్రాయపడ్డారు. కానీ ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ మాత్రం తమపై మళ్లీ దాడులు జరగవనే కీలక హామీ ఇస్తేనే యుద్ధాన్ని ఆపుతామని స్పష్టం చేశారు. ఐరోపా దేశాలు కూడా యుద్ధాన్ని ఆపాలని ఇరాన్పై ఒత్తిడి తెస్తున్నాయి.
భారీగా తరలుతున్న అమెరికా సైన్యం
యుద్ధం ముగుస్తుందని చెబుతున్నప్పటికీ, అమెరికా తన భారీ యుద్ధ నౌకలను, వేల సంఖ్యలో సైనికులను మధ్యప్రాచ్యానికి తరలిస్తోంది. సుమారు 6,000 మంది నావికులతో కూడిన నౌకలు ఇప్పటికే చేరుకున్నాయి. ఒకవేళ శాంతి చర్చలు విఫలమైతే, నేరుగా భూతల దాడులకు దిగడానికి అమెరికా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు రక్షణ శాఖ హెచ్చరించింది.
నిలిచిపోయిన చర్చలు.. ఆందోళనలో ప్రజలు
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి మాట్లాడుతూ అమెరికా రాయబారుల నుంచి సందేశాలు వస్తున్నా, తమకు వారిపై నమ్మకం లేదని చెప్పారు. చర్చలు ఎక్కడికక్కడ నిలిచిపోయాయి. ఈ యుద్ధంలో ఇప్పటివరకు 3,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. లక్షలాది మంది ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. శాంతి ఎప్పుడు పునరుద్ధరించబడుతుందా అని ప్రపంచం మొత్తం ఎదురుచూస్తోంది.
ప్రస్తుతానికి పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా ఉన్నప్పటికీ, ట్రంప్ ఇస్తున్న హామీలు నిజమైతే మరో రెండు వారాల్లో యుద్ధ మేఘాలు తొలగిపోయే అవకాశం ఉంది. శాంతి స్థాపన కోసం పాకిస్థాన్, ఈజిప్ట్, టర్కీ, చైనా వంటి దేశాలు కూడా రాయబారం నడుపుతున్నాయి.