మహారాష్ట్రలో ఈ-కేవైసీ లోపం.. 24 లక్షల మందికి సాయం నిలిపివేత

మహారాష్ట్రలో అమలు చేస్తున్న ‘లడ్కీ బహిన్’ పథకానికి సంబంధించిన ఈ-కేవైసీ ప్రక్రియలో జరిగిన ఒక చిన్న పొరపాటు కారణంగా సుమారు 24 లక్షలకు పైగా మహిళా లబ్ధిదారులను ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా తప్పుగా వర్గీకరించారు. దీనివల్ల వారికి అందాల్సిన నెలవారీ ఆర్థిక సాయం అకస్మాత్తుగా నిలిచిపోయింది. ఈ లోపాన్ని మహిళా, శిశు సంక్షేమ శాఖ స్వయంగా అంగీకరించింది. సమస్య తీవ్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ప్రభావిత లబ్ధిదారుల వివరాలను సరిచేయడానికి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా దాదాపు ఒక లక్ష మంది అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తలను రంగంలోకి దింపాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. శాఖకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి బుధవారం మాట్లాడుతూ ఈ-కేవైసీ ఫారంలో ఉన్న ఒక ప్రశ్న తప్పుగా రూపొందించారని తెలిపారు. సాధారణంగా అడగాల్సిన ప్రశ్నకు బదులుగా, రెండు నెగెటివ్ పదాలు ఉపయోగించడం వల్లే ఈ గందరగోళం ఏర్పడిందని చెప్పారు.

వాక్య నిర్మాణం సరిగా లేకపోవడంతో సమస్య

మరాఠీలో ఆ ప్రశ్న ఇలా ఉంది ‘మీ ఇంట్లో ఎవ్వరూ ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో లేరు కదా’? ఈ ప్రశ్నకు అర్హులైన లబ్ధిదారులు కాదు అని సమాధానం ఇవ్వాల్సి ఉండగా, వాక్య నిర్మాణం గందరగోళంగా ఉండటంతో చాలా మంది ‘అవును’ అని ఇచ్చారు. దాంతో వారి కుటుంబంలో ఎవరో ఒకరు ప్రభుత్వ ఉద్యోగి ఉన్నారని సిస్టమ్ భావించి, వారికి వచ్చే నెలవారీ సాయాన్ని నిలిపివేసిందని ఆ అధికారి వివరించారు. డేటా సమీక్ష సమయంలో ఈ లోపం భారీ స్థాయిలో జరిగినట్టు గుర్తించామని చెప్పారు. మహారాష్ట్రలో సగం ప్రభుత్వ సంస్థలు, కార్పొరేషన్లు సహా మొత్తం ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సంఖ్య 8 నుంచి 9 లక్షల మధ్యే ఉండగా, 24 లక్షల మంది లబ్ధిదారులు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా నమోదు కావడం అసంభవమని అధికారులు గుర్తించారు. రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి నెలవారీ రూ.1,500 చెల్లింపులు రాలేదని ఫిర్యాదులు రావడం మొదలైందని ఆయన తెలిపారు.

ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర మహిళా,శిశు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి అదితి తట్కరే మంగళవారం రాత్రి ఎక్స్ వేదికగా స్పందిస్తూ, అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తలతో విచారణ చేయించి సరిదిద్దుతామని తెలిపారు. ఈ-కేవైసీ ప్రక్రియ ద్వారా దాదాపు 2.30 కోట్ల మంది లబ్ధిదారుల వివరాలు సేకరించగా, పథకానికి అర్హతను నిర్ధారించడమే దీని ఉద్దేశ్యం. ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేయడానికి డిసెంబర్ 31, 2025 వరకు గడువు ఇచ్చారు. ప్రస్తుతం ఈ పథకం కింద దాదాపు 2.25 కోట్ల మంది మహిళలకు ప్రతి నెలా ఒక్కొక్కరికి రూ.1,500 చొప్పున రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.3,700 కోట్లను విడుదల చేస్తోంది.

అనర్హులు లబ్ధి పొందుతున్నారనే ఆరోపణలతోనే

ఈ-కేవైసీ ప్రక్రియను ప్రారంభించడానికి కారణం—కొన్ని చోట్ల పురుషులు కూడా ఈ పథక సాయాన్ని పొందుతున్నారన్న ఆరోపణలు, అలాగే ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు అక్రమంగా లబ్ధిదారులుగా నమోదు అయ్యారన్న ఫిర్యాదులు రావడమే. గత నెలలో శాసన మండలిలో ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానంలో మంత్రి అదితి తట్కరే, ఈ ధృవీకరణ కార్యక్రమంలో పథకం తీవ్రంగా దుర్వినియోగం అయినట్టు వెల్లడించారు. మహిళలకే ఉద్దేశించిన ఈ పథకం కింద 14,298 మంది పురుషులు ఆర్థిక లబ్ధి పొందినట్టు, అలాగే 1,500 మందికి పైగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు అక్రమంగా ఈ సాయాన్ని పొందినట్టు గుర్తించామని ఆమె సభకు తెలిపారు. తప్పుగా లబ్ధి పొందిన పురుషులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల నుంచి సొమ్ము తిరిగి వసూలు చేయడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు ప్రారంభించిందని మంత్రి స్పష్టం చేశారు.