మయన్మార్‌ రోహింగ్యాల మారణహోమంపై ఐసీజేలో విచారణ ప్రారంభం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను సంచలనం సృష్టించిన రోహింగ్యా ముస్లింల ఊచకోత ఉదంతం ఇప్పుడు ఐక్యరాజ్యసమితి గడప తొక్కింది. మయన్మార్ ప్రభుత్వం తన సొంత పౌరులైన రోహింగ్యా జాతిని సమూలంగా తుడిచిపెట్టేందుకు (జెనోసైడ్) ప్రయత్నించిందనే ఆరోపణలపై సోమవారం నుంచి అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ఐసీజే) విచారణను ప్రారంభించింది. పశ్చిమ ఆఫ్రికా దేశమైన గాంబియా దాఖలు చేసిన ఈ కేసు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పీడిత వర్గాలకు న్యాయం జరుగుతుందనే ఆశలు చిగురింపజేస్తోంది.

2017లో ఏం జరిగింది?

మయన్మార్‌లోని రఖైన్ రాష్ట్రంలో 2017లో రోహింగ్యా తిరుగుబాటుదారులు జరిపిన ఒక చిన్న దాడిని సాకుగా చూపి, అక్కడి సైన్యం 'క్లియరెన్స్ ఆపరేషన్' పేరుతో మారణకాండకు తెరలేపింది. సైనిక బలగాలు సామూహిక అత్యాచారాలకు పాల్పడ్డాయని, వేల సంఖ్యలో ఇళ్లను తగులబెట్టారని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ప్రాణభయంతో దాదాపు 7 లక్షల మందికి పైగా రోహింగ్యాలు పొరుగు దేశమైన బంగ్లాదేశ్‌కు పారిపోయారు. ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్‌లోని శరణార్థి శిబిరాల్లో 12 లక్షల మంది రోహింగ్యాలు ఆకలితో, అనారోగ్యంతో అలమటిస్తున్నారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ గత ఏడాది విదేశీ సాయంలో కోత విధించడంతో అక్కడ పరిస్థితి మరింత దారుణంగా మారింది.

గాంబియా పోరాటం.. మయన్మార్ వాదన

1948లో జరిగిన 'జెనోసైడ్ కన్వెన్షన్' (జాతి నిర్మూలన నిరోధక ఒప్పందం)ను మయన్మార్ ఉల్లంఘించిందని 2019లో గాంబియా ఐసీజేను ఆశ్రయించింది. తమకు సంబంధం లేని గొడవలో గాంబియా జోక్యం చేసుకోకూడదని మయన్మార్ వాదించినప్పటికీ, 2022లో న్యాయమూర్తులు ఆ వాదనను తోసిపుచ్చారు. ఒకప్పుడు ప్రజాస్వామ్య చిహ్నంగా ఉండి, ప్రస్తుతం జైల్లో ఉన్న ఆంగ్ సాన్ సూచీ కూడా 2019లో కోర్టుకు హాజరై తన దేశ సైన్యం తప్పు చేయలేదని వెనకేసుకొచ్చారు. అయితే ఇప్పుడు అధికారంలో ఉన్న సైనిక ప్రభుత్వంపై అంతర్జాతీయంగా ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.

మిగిలిన దేశాలపై ప్రభావం

మయన్మార్ విషయంలో అంతర్జాతీయ కోర్టు ఇచ్చే తీర్పు కేవలం ఆ దేశానికే పరిమితం కాదు, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరిన్ని కీలక మార్పులకు దారితీయవచ్చు. ముఖ్యంగా గాజాలో ఇజ్రాయెల్ చేస్తున్న దాడులపై దక్షిణాఫ్రికా వేసిన కేసులో కూడా ఈ తీర్పు ఒక మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.

అంతేకాకుండా మయన్మార్ సైనిక పీఠంపై ఉన్న జనరల్ మిన్ ఆంగ్ హ్లాయింగ్‌కు ఇది పెద్ద దెబ్బ కానుంది. ఇప్పటికే రోహింగ్యాలపై అరాచకాలకు పాల్పడినందుకు ఆయనపై అరెస్ట్ వారెంట్ జారీ చేయాలని 2024లోనే అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు కోరింది. ఇప్పుడు ఐసీజే విచారణలో మయన్మార్ తప్పు చేసినట్లు తేలితే, ఆ సైనిక నేతను దోషిగా తేల్చడం మరింత సులభమవుతుంది.

"మా న్యాయపోరాటం వృథా కాదని, ప్రపంచం మా ఆవేదనను వింటుందని ఈ విచారణ నిరూపిస్తోంది" అని రోహింగ్యా మహిళా సంఘాల ప్రతినిధులు పేర్కొంటున్నారు. లక్షలాది మంది జీవితాలను చిన్నాభిన్నం చేసిన ఈ మారణకాండకు బాధ్యులెవరో తేల్చడంలో ఐసీజే ఇచ్చే తీర్పు అత్యంత కీలకం కానుంది.