మయన్మార్‌లో ముగిసిన రెండో విడత పోలింగ్

మయన్మార్‌లో ఐదేళ్ల కిందట ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వాన్ని కూల్చివేసి పగ్గాలు చేపట్టిన సైనిక ప్రభుత్వం (జుంటా).. దేశంలో తొలిసారిగా నిర్వహిస్తున్న సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో భాగంగా ఆదివారం రెండో విడత పోలింగ్ నిర్వహించింది. అంతర్యుద్ధం, సాయుధ తిరుగుబాట్ల మధ్య జరుగుతున్న ఈ ఎన్నికలపై సర్వత్రా ఉత్కంఠ నెలకొంది. పది రాష్ట్రాల్లోని సుమారు 100 నియోజకవర్గాల్లో ఓటింగ్ జరగ్గా, అనేక చోట్ల భద్రతా బలగాల పహారా మధ్యే ప్రజలు ఓటు వేశారు.

మూడు విడతల ప్రక్రియ.. 65 చోట్ల రద్దు

దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 330 నియోజకవర్గాలు ఉండగా, భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఎన్నికలను మూడు విడతలుగా విభజించారు. తొలి విడత గతేడాది డిసెంబర్ 28న 102 చోట్ల ముగియగా, ఆదివారం రెండో విడత పోలింగ్ సాగింది. చివరి విడత జనవరి 25న జరగనుంది. అయితే సాయుధ పోరాటాలు తీవ్రంగా ఉన్న 65 నియోజకవర్గాల్లో ఎన్నికలను పూర్తిగా రద్దు చేయడం గమనార్హం. మయన్మార్ రాజ్యాంగం ప్రకారం పార్లమెంటులోని ఉభయ సభల్లో 25 శాతం సీట్లు సైన్యానికి కేటాయిస్తారు. మిగిలిన స్థానాల్లో మెజారిటీ సాధించిన పార్టీ దేశాధ్యక్షుడిని ఎన్నుకుంటుంది.

వెలవెలబోయిన పోలింగ్ కేంద్రాలు

దేశంలోనే అతిపెద్ద నగరమైన యాంగూన్‌తో పాటు మాండలేలో పోలింగ్ మందకొడిగా సాగింది. 2020 ఎన్నికలతో పోలిస్తే ఓటర్ల సంఖ్య భారీగా తగ్గినట్లు కనిపిస్తోంది. గతంలో పోలింగ్ కేంద్రాల వద్ద భారీ క్యూలైన్లు కనిపించేవి, కానీ ఇప్పుడు కొన్ని కేంద్రాల్లో కేవలం 150 మంది లోపే ఓటు వేశారు. ప్రభుత్వం 2.4 కోట్ల మందిని అర్హులుగా ప్రకటించినప్పటికీ, గత ఎన్నికలతో పోలిస్తే ఇది 35 శాతం తక్కువ. అయినప్పటికీ తొలి విడతలో 52 శాతం పోలింగ్ నమోదైందని, ఇది విజయవంతమైందని ప్రభుత్వం ప్రకటించుకోవడం విశేషం.

సైనిక అనుకూల పార్టీదే హవా

ఈ ఎన్నికల్లో 57 పార్టీల నుంచి 4,800 మంది అభ్యర్థులు బరిలో ఉన్నప్పటికీ, జాతీయ స్థాయిలో ప్రభావం చూపే శక్తి కేవలం ఆరు పార్టీలకే ఉంది. తొలి విడత ఫలితాల ప్రకారం సైనిక మద్దతు గల 'యూనియన్ సాలిడారిటీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ పార్టీ' (యూఎస్‌డీపీ) ఏకపక్షంగా దూసుకుపోతోంది. దిగువ సభలో (పైతు హ్లట్టా) దాదాపు 90 శాతం స్థానాలను ఈ పార్టీయే కైవసం చేసుకుంది. దీంతో రాబోయే ప్రభుత్వం కూడా సైనిక నీడలోనే ఏర్పడనుందనేది స్పష్టమవుతోంది.

జైల్లో ఆంగ్ సాన్ సూకీ

మయన్మార్ ప్రజాస్వామ్య నేత ఆంగ్ సాన్ సూకీ ప్రస్తుతం 27 ఏళ్ల జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నారు. ఆమె నేతృత్వంలోని 'నేషనల్ లీగ్ ఫర్ డెమోక్రసీ' పార్టీని సైనిక ప్రభుత్వం 2023లోనే రద్దు చేసింది. కొత్త ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకోవడానికి నిరాకరించినందుకు ఈ చర్య తీసుకున్నారు. ప్రధాన విపక్షం లేకపోవడంతో ఈ ఎన్నికలు కేవలం ఏకపక్షంగా సాగుతున్నాయనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. విపక్షాలు కూడా ప్రజలను ఓటింగ్ బహిష్కరించాలని కోరాయి.

ఇదొక బూటకపు ఎన్నిక: ఐరాస

ఈ ఎన్నికలను ఐక్యరాజ్యసమితి తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది. రాజకీయ ఖైదీలు జైళ్లలో ఉండగా, విపక్షాలను రద్దు చేసి, పాత్రికేయుల గొంతు నొక్కుతూ నిర్వహిస్తున్న ఈ ప్రక్రియను 'బూటకం' అని అభివర్ణించింది. 2021 నుంచి ఇప్పటివరకు మయన్మార్ భద్రతా బలగాల చేతిలో 7,600 మంది సామాన్యులు మరణించారని, 22,000 మందికి పైగా రాజకీయ నేతలు నిర్బంధంలో ఉన్నారని హక్కుల సంఘాలు వెల్లడించాయి. ప్రజల గొంతు నొక్కేలా కొత్తగా తెచ్చిన 'ఎలక్షన్ ప్రొటెక్షన్ లా' కింద ఇప్పటివరకు 330 మందిపై కేసులు నమోదు చేశారు. మొత్తం మీద తుపాకుల నీడలో జరుగుతున్న ఈ ఎన్నికలు మయన్మార్‌లో ఏ రకమైన మార్పును తెస్తాయో వేచి చూడాలి.