భారత బాస్మతీకి ‘ఇరాన్’ సెగ

భారత బాస్మతీ బియ్యం ఎగుమతులకు ప్రధాన కేంద్రమైన ఇరాన్‌లో నెలకొన్న అంతర్గత అల్లర్లు, పౌర అశాంతి ఇప్పుడు దేశీయ మార్కెట్‌ను అతలాకుతలం చేస్తున్నాయి. ఇరాన్‌కు వెళ్లాల్సిన ఎగుమతులు నిలిచిపోవడంతో పాటు, పంపిన సరుకుకు రావాల్సిన డబ్బులు అందక ఎగుమతిదారులు దిక్కుతోచని స్థితిలో పడ్డారు. దీని ప్రభావంతో దేశీయ మార్కెట్లలో బాస్మతీ ధరలు ఒక్కసారిగా పడిపోయాయని ఇండియన్ రైస్ ఎగుమతిదారుల సమాఖ్య (ఐఆర్ఈఎఫ్) ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

కీలక మార్కెట్‌లో సంక్షోభం

భారత బాస్మతీ బియ్యానికి ఇరాన్ అతిపెద్ద కొనుగోలుదారు. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ నుంచి నవంబర్ మధ్య కాలంలోనే భారత్ దాదాపు 468.10 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన (సుమారు 5.99 లక్షల టన్నుల) బియ్యాన్ని ఇరాన్‌కు పంపింది. అయితే ప్రస్తుతం అక్కడ నెలకొన్న అస్థిరత వల్ల కొత్త ఆర్డర్లు ఆగిపోయాయి. రవాణా షెడ్యూళ్లు తారుమారై, వ్యాపారం తీవ్ర ఒత్తిడిలో పడింది.

మండీల్లో పడిపోయిన ధరలు

ఎగుమతుల్లో ప్రతిష్టంభన ఏర్పడటంతో ఆ ప్రభావం దేశీయ మండీల్లో (పెద్ద హోల్ సేల్ మార్కెట్/వ్యవసాయ మార్కెట్ యార్డ్) స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. గత వారం రోజుల్లోనే బాస్మతీ రకాల ధరలు కిలోకు రూ.5 వరకు తగ్గాయి. గతంలో రూ.85 పలికిన 1121 రకం ధర ఇప్పుడు రూ.80కి చేరింది. అలాగే 1509, 1718 రకాలు రూ.70 నుంచి రూ.65కు పడిపోయాయి. కొనుగోలుదారులు వెనకడుగు వేస్తుండటంతో మార్కెట్‌లో అనిశ్చితి నెలకొంది.

నిలిచిపోయిన చెల్లింపులు

ఇరాన్‌లోని దిగుమతిదారులు పాత ఒప్పందాలను గౌరవించలేకపోతున్నారని ఐఆర్ఈఎఫ్ తెలిపింది. అక్కడ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలు, వాణిజ్య మార్గాలు దెబ్బతినడంతో భారత్‌కు రావాల్సిన డబ్బులు నిలిచిపోయాయి. "ఇరాన్ మాకు ఎప్పుడూ నమ్మకమైన మార్కెట్. కానీ ప్రస్తుత కల్లోలం వల్ల కొనుగోలుదారుల విశ్వాసం సన్నగిల్లింది" అని ఐఆర్ఈఎఫ్ జాతీయ అధ్యక్షుడు ప్రేమ్ గార్గ్ పేర్కొన్నారు.

ఎగుమతిదారులకు ఐఆర్ఈఎఫ్ హెచ్చరిక

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఎగుమతిదారులు ఆచితూచి వ్యవహరించాలని సమాఖ్య సూచించింది. కేవలం ఇరాన్ మార్కెట్‌పైనే ఆధారపడి నిల్వలు పెంచుకోవద్దని హెచ్చరించింది. క్రెడిట్ రిస్క్ (అప్పుగా సరుకు ఇవ్వడం) తగ్గించుకోవాలని, కేవలం సురక్షితమైన చెల్లింపు పద్ధతుల ద్వారానే వ్యాపారం చేయాలని స్పష్టం చేసింది.

ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్ల అన్వేషణ

ఇరాన్‌లో సంక్షోభం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో తెలియని నేపథ్యంలో ఎగుమతిదారులు ఇతర దేశాల వైపు దృష్టి సారించాలని ఐఆర్ఈఎఫ్ కోరింది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియా, ఆఫ్రికా, యూరప్ దేశాల్లో కొత్త మార్కెట్లను వెతుక్కోవడం ద్వారా నష్టాలను తగ్గించుకోవచ్చని సూచించింది.

అమెరికా సుంకాల గుబులు

మరోవైపు ఇరాన్‌తో వాణిజ్యం కొనసాగించే దేశాలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ 25 శాతం అదనపు సుంకం విధించే అవకాశం ఉందన్న వార్తలు కలకలం రేపుతున్నాయి. ఇప్పటికే అమెరికాకు వెళ్లే భారత బియ్యంపై 50 శాతం సుంకం అమలులో ఉంది. గతంలో ఇది కేవలం 10 శాతం మాత్రమే ఉండేది. ఈ భారీ పన్నుల వల్ల భవిష్యత్తులో అమెరికా మార్కెట్ కూడా కష్టతరమవుతుందని ఎగుమతిదారులు భయపడుతున్నారు.

నిలకడగా అమెరికా ఎగుమతులు

సుంకాలు భారీగా ఉన్నప్పటికీ, అమెరికాకు భారత బియ్యం ఎగుమతులు నిలకడగానే కొనసాగుతున్నాయి. 2025-26 (ఏప్రిల్-నవంబర్) మధ్య కాలంలో అమెరికాకు 2,40,518 టన్నుల బియ్యం ఎగుమతి అయింది. ఇది అంతకుముందు ఏడాది మొత్తం ఎగుమతుల కంటే ఎక్కువ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారత బియ్యానికి అమెరికా 10వ పెద్ద మార్కెట్ కాగా, బాస్మతీకి 4వ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది.

జాగ్రత్త అవసరం: ఐఆర్ఈఎఫ్

"మేము ఎవరినీ భయపెట్టడం లేదు. కేవలం జాగ్రత్తగా ఉండమని కోరుతున్నాం" అని ప్రేమ్ గార్గ్ వ్యాఖ్యానించారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల మొదట నష్టపోయేది వాణిజ్యమేనని, రైతులను, ఎగుమతిదారులను కాపాడాలంటే ప్రభుత్వాలు, వ్యాపారులు సమన్వయంతో ముందడుగు వేయాలని ఆయన కోరారు. రానున్న వారాల్లో ధరలు, నగదు లభ్యతపై ఈ ప్రభావం ఇంకా పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.