భారత పర్యటనకు మంగోలియా అధ్యక్షుడు

మంగోలియా అధ్యక్షుడు ఖురేల్‌సుఖ్ ఉఖ్నా అక్టోబర్ 13 నుంచి 16 వరకు నాలుగు రోజుల పాటు భారత్‌లో అధికారిక పర్యటనకు రానున్నారు. భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆహ్వానం మేరకు ఈ పర్యటన జరగనుంది. మంగోలియా దేశాధినేతగా ఖురేల్‌సుఖ్ భారత్‌కు రావడం ఇదే తొలిసారి కావడం విశేషం.

అధ్యక్షుడు ఖురేల్‌సుఖ్‌తో పాటు క్యాబినెట్ మంత్రులు, పార్లమెంటు సభ్యులు, సీనియర్ అధికారులు, వ్యాపార ప్రముఖులు, సాంస్కృతిక ప్రతినిధుల బృందం భారత్‌కు రానుంది. పర్యటనలో భాగంగా రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముతో మంగోలియా అధ్యక్షుడు భేటీ కానున్నారు. ప్రధాని మోడీతోనూ అధ్యక్షుడు ఖురేల్‌సుఖ్ సమగ్ర చర్చలు జరపనున్నారు. ఈ చర్చల్లో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై సమీక్షించి, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పటిష్టం చేయడానికి భవిష్యత్ ప్రణాళికను రూపొందించే అవకాశం ఉంది. ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్, రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్, విదేశాంగ మంత్రి డా.ఎస్. జైశంకర్ కూడా మంగోలియా అధ్యక్షుడిని మర్యాదపూర్వకంగా కలవనున్నారు.

వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంపై దృష్టి

భారత్, మంగోలియా మధ్య దౌత్య సంబంధాలు 1955లో ఏర్పడ్డాయి. గత ఏడు దశాబ్దాలుగా బౌద్ధ వారసత్వం, భాగస్వామ్య సాంస్కృతిక సంబంధాలు, ప్రజాస్వామ్య విలువలపై ఆధారపడిన సన్నిహిత బహుముఖ భాగస్వామ్యాన్ని రెండు దేశాలు అభివృద్ధి చేసుకున్నాయి. భారత్, మంగోలియాలను విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తరచుగా 'వ్యూహాత్మక భాగస్వాములు'గా అభివర్ణిస్తూ ఉంటుంది.

ఈ పర్యటనలో భాగంగా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలలో పురోగతిని సమీక్షించడంతో పాటు రక్షణ సహకారం, ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసాల బలోపేతం, మంగోలియాలో భారత్ రుణ సహాయంతో నిర్మిస్తున్న ఆయిల్ రిఫైనరీ ప్రాజెక్టు పురోగతిపై సమీక్షించనున్నారు. ఐటీ, విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, సాంస్కృతిక సహకారాన్ని పెంపొందించుకోవడంపై చర్చలు జరపనున్నారు.

మొత్తం మీద ఈ పర్యటన రెండు దేశాల నాయకత్వాలకు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలలో పురోగతిని సమీక్షించడానికి, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి, పరస్పర ఆసక్తి ఉన్న ప్రాంతీయ, ప్రపంచ సమస్యలపై అభిప్రాయాలను పంచుకోవడానికి ఒక ముఖ్య వేదికగా మారనుంది.

భారత్, మంగోలియా మధ్య దౌత్య సంబంధాలు

భారత్, మంగోలియా మధ్య దౌత్య చరిత్ర, సంబంధాలు చాలా బలమైనవి, సుదీర్ఘమైనవి. భారతదేశం డిసెంబర్ 24, 1955న మంగోలియాతో అధికారిక దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకుంది. సోవియట్ కూటమి వెలుపల మంగోలియాతో దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్న మొట్టమొదటి దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి. 1961లో చైనా వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ, ఐక్యరాజ్యసమితి సభ్యత్వం కోసం మంగోలియా అభ్యర్థిత్వాన్ని భారతదేశం బలపరిచింది. 1971లో ఉలాన్‌బాతర్‌లో భారత రెసిడెంట్ మిషన్ (భారత రాయబార కార్యాలయం) స్థాపించబడింది. 1994లో ఇరు దేశాల మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధాలు, సహకార ఒప్పందం కుదిరింది.

ప్రస్తుత దౌత్య సంబంధాలు

2015లో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ మంగోలియా పర్యటన సందర్భంగా ఈ సంబంధాన్ని "వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం"గా ప్రకటించారు. మంగోలియా భారతదేశాన్ని తన 'ఆధ్యాత్మిక పొరుగుదేశం', 'మూడవ పొరుగుదేశం', 'వ్యూహాత్మక భాగస్వామి'గా పరిగణిస్తుంది. ఇరు దేశాల మధ్య సహకారాన్ని పర్యవేక్షించడానికి 'భారత్-మంగోలియా సంయుక్త కమిటీ ఆన్ కోఆపరేషన్' వంటి సంస్థలు ఉన్నాయి. రక్షణ సహకారం కోసం భారత్-మంగోలియా సంయుక్త వర్కింగ్ గ్రూప్ వార్షికంగా సమావేశమవుతుంది. 'నామాడిక్ ఎలిఫెంట్' పేరుతో ఇరు దేశాల మధ్య వార్షిక సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు జరుగుతాయి. మంగోలియాలో మౌలిక సదుపాయాల రంగం కోసం భారతదేశం 1 బిలియన్ డాలర్ల క్రెడిట్ లైన్‌ను ప్రకటించింది. దీనిలో భాగంగా చమురు శుద్ధి కర్మాగార నిర్మాణం జరిగింది. భారత సాంకేతిక, ఆర్థిక సహకార కార్యక్రమం కింద మంగోలియన్లకు శిక్షణ, స్కాలర్‌షిప్‌లు అందిస్తున్నారు.

బౌద్ధమతం కారణంగా ఇరు దేశాల మధ్య బలమైన సాంస్కృతిక అనుబంధం ఉంది. భారత ప్రభుత్వం మంగోలియన్ 'కంజుర్' బౌద్ధ గ్రంథాలను డిజిటలైజ్ చేసి వారికి అందించింది. భారత్-మంగోలియా సంబంధాలు చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక అనుబంధంతో ప్రారంభమై నేడు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం, రక్షణ, ఆర్థిక సహకారంతో బలోపేతం అవుతున్నాయి.