భారత్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య కీలక రక్షణ ఒప్పందం
భారత్-ఇజ్రాయెల్ రక్షణ రంగంలో ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని విస్తరించేందుకు అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. ఇది రెండు దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంలో మరో కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఈ ఒప్పందం టెల్ అవీవ్లో జరిగిన 17వ రక్షణ సహకార సంయుక్త కార్య సమితి సమావేశంలో అధికారికంగా కుదిరింది. ఈ సమావేశానికి భారత రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్, ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ డైరెక్టర్ జనరల్ మేజర్ జనరల్ అమీర్ బారం సంయుక్తంగా అధ్యక్షత వహించారు.
ఈ అవగాహన ఒప్పందం రక్షణ సాంకేతికత, సంయుక్త పరిశోధన, అభివృద్ధి, గూఢచార భాగస్వామ్యం, అత్యాధునిక ఆయుధ వ్యవస్థల అభివృద్ధి వంటి కీలక రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంపొందించడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. “మేక్ ఇన్ ఇండియా, మేక్ ఫర్ ది వరల్డ్” దృష్టికోణంలో దీర్ఘకాలిక భాగస్వామ్యాన్ని నిర్మించేందుకు ఇరు దేశాలు తమ నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించాయి.
అధికారిక వర్గాల ప్రకారం, ఇజ్రాయెల్కు బలమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉన్న సైబర్ సెక్యూరిటీ, మానవరహిత వైమానిక వ్యవస్థలు, కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారిత యుద్ధం వంటి రంగాలలో భవిష్యత్తులో ఉమ్మడి ప్రాజెక్టుల గురించి కూడా చర్చించారు.
అంతర్జాతీయ సంబంధాలపై ప్రభావం
భారత్-ఇజ్రాయెల్ రక్షణ బంధాలు బలోపేతం కావడం ప్రపంచ భద్రతా సమీకరణాలు వేగంగా మారుతున్న సమయానికి సంకేతంగా ఉంది. నిపుణుల ప్రకారం, ఈ ఒప్పందం భారతదేశ వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని బలపరుస్తుంది. రష్యా, అమెరికా వంటి సాంప్రదాయ మిత్ర దేశాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించి, రక్షణ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది.
అరబ్ దేశాలతో భారత్ రక్షణ, ఇంధన సహకారాన్ని కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, ఇజ్రాయెల్తో పెరుగుతున్న రక్షణ సహకారం, కేవలం సైద్ధాంతిక అనుబంధాల ఆధారంగా కాకుండా పరస్పర ప్రయోజనాల ఆధారంగా సంబంధాలను సమతుల్యం చేసుకునే భారతదేశ ఆచరణాత్మక విదేశాంగ విధానాన్ని నొక్కి చెబుతుంది. అబ్రహం అకార్డ్స్ కింద ఇజ్రాయెల్తో సంబంధాలను సాధారణీకరించిన అనేక అరబ్ దేశాలు, భారత్-ఇజ్రాయెల్ భాగస్వామ్యాన్ని ముప్పుగా భావించే అవకాశం తక్కువని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
అయినప్పటికీ, ఈ చర్య పశ్చిమ ఆసియా భౌగోళిక రాజకీయాలలో కీలక పాత్ర పోషించాలనే భారతదేశ ఉద్దేశాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. అధునాతన సైనిక సాంకేతికతలో అగ్రగామిగా ఉన్న ఇజ్రాయెల్తో సహకారాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా, భారతదేశం తన రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడంతో పాటు స్వదేశీ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించి, ప్రపంచ స్థాయిలో భద్రత, ఆవిష్కరణ రంగాల్లో తన ప్రాధాన్యాన్ని పెంచుకోగలదు.
విశ్వసనీయ భాగస్వామ్యం
1992లో దౌత్య సంబంధాలు ఏర్పడినప్పటి నుండి భారతదేశం మరియు ఇజ్రాయెల్ మధ్య బలమైన రక్షణ సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ ప్రస్తుతం భారతదేశానికి అగ్రశ్రేణి రాడార్ వ్యవస్థలు, క్షిపణులు, డ్రోన్లు, ఎలక్ట్రానిక్ యుద్ధ సాంకేతికతలను సరఫరా చేసే ప్రధాన దేశాల్లో ఒకటి. తాజా అవగాహన ఒప్పందం ఈ సహకారాన్ని మరింత సంస్థాగతం చేయడమే కాకుండా, సంయుక్త సంస్థలు, సాంకేతిక బదిలీ, ప్రాంతీయ, ప్రపంచ భద్రతా అంశాల్లో మరింత సమన్వయానికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది.
సంయుక్త ప్రకటనలో, ఇరు దేశాలు ఈ ఒప్పందం “భవిష్యత్ సహకారం, పరస్పర అభివృద్ధికి ప్రేరణగా నిలుస్తుంది” అని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశాయి. శాంతి, భద్రత మరియు సాంకేతిక పురోగతికి తమ ఉమ్మడి నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించాయి.